ေရြးေကာက္ပြဲ ေခ်ာက္ကမ္းပါးမ်ား

ေရြးေကာက္ပြဲ ေခ်ာက္ကမ္းပါးမ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေရြးေကာက္ပဲြ ကံၾကမၼာ အဆုံးျဖတ္ပြဲႀကီး ရက္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္အလို။ တစ္ဖက္က မဲစာရင္း မွားယြင္းမႈမ်ားႏွင့္ အျခားတစ္ဖက္က စည္းလြတ္ဝါးလြတ္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈမ်ားၾကား ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး စတင္ အသက္ဝင္လာသည္။

စစ္မွန္သည့္ ဒီမိုကေရစီနည္းက်ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားႏွင့္ အလွမ္းကြာခဲ့သည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္ရာ တိုင္းျပည္ရွိ ပါတီမ်ား၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္သည့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ မီဒီယာမ်ား၊ ျပည္သူမ်ားအားလုံးမွာ ေရြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္း တင္းျပည့္က်ပ္ျပည့္ သိနားလည္သူ နည္းပါးလွသည္။ ယင္းအခ်ိန္တြင္ အာဏာရပါတီက တင္ေျမႇာက္ထားသည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဦးေဆာင္သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၊ အခင္းအက်င္းမ်ားေအာက္တြင္ လူနားမရွင္းသည့္ ႐ႈပ္ေထြးမႈမ်ားက ထြက္ေပၚလာသည္။

ယင္းမွာ ထပ္တလဲလဲ မဲစာရင္းအမွား ျဖစ္သည္။ ပထမတစ္ႀကိမ္ မွားစဥ္က အေျခခံမဲစာရင္း ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မွားယြင္းျခင္းျဖစ္ၿပီး ျပင္ဆင္လိုက္ပါက ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ထုတ္မည့္ မဲစာရင္း (ယခုကပ္ထားသည့္ မဲစာရင္း) တြင္ မွန္ကန္လာမည္ဟု ေကာ္မရွင္အရာရွိမ်ားက ေျပာဆိုခဲ့ေသာ္လည္း လက္ေတြ႔တြင္ ယခုတစ္ေခါက္ ပိုမိုမွားယြင္းလာသည္။

ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ကိုယ္တိုင္က ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ တာဝန္ယူသည္ဟု ေျပာဆိုလာသည့္ အေနအထား ထပ္မံထြက္ေပၚလာသည္။

ဤတြင္ တမင္မွားျခင္းေလာဟု သံယယမ်ား ရွိလာၿပီး မႏိုင္ေစလိုသူတို႔ မႏိုင္ရန္ ေထာင္ေခ်ာက္မ်ားေလာဟု ေစာေၾကာစရာ ျဖစ္လာသည္။

မူလကတည္းက ျပည္သူယုံၾကည္မႈ နည္းပါးေနသည့္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္မွာ ယခုျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ား၊ အတိုက္အခံပါတီမ်ား၏ သံသယေပါင္းမ်ားစြာကို ပိုမိုႀကီးထြားလာေစရန္ ေမြးထုတ္ေပးလိုက္သလို ျဖစ္သြားသည္။

“ဒါေတြက မဲစာရင္းစစ္တဲ့အခါ ႐ႈပ္ေထြးၿပီး ျပႆနာတက္ေအာင္ ဖန္တီးထားသလား ဆိုတာမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္” ဟု အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ အဖြဲ႔ဝင္ ဦးဝင္းထိန္က ဆိုသည္။

နည္းပညာေၾကာင့္၊ ေဆာ့ဖ္ဝဲအမွားေၾကာင့္ ဆိုသည္ကို လက္ခံသူ နည္းပါးလွသည္။ အမ်ားရင္ထဲတြင္ ခံစားေနရသည္က လိမ္ေနၿပီဟု ျဖစ္သည္။

အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ ရပ္/ေက်း ေကာ္မရွင္အရာရွိမ်ားႏွင့္ မဲဆႏၵရွင္မ်ား ျပႆနာတက္သည္အထိ အေျခအေန တင္းမာမႈမ်ား ရွိလာသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမာရြတ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ မဲ႐ုံမွဴးႏွင့္ ဆႏၵမဲေပးမည့္သူတို႔ မဲစာရင္းအမွားေၾကာင့္ စကားမ်ား ရန္ျဖစ္ၾကသည္။

ယခု မွားယြင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ နာမည္ႀကီးခဲ့သည့္ ႀကိဳတင္မဲကိစၥအေပၚ သံသယစိတ္မ်ား ျပန္ျဖစ္လာသည္။ ယခုတစ္ႀကိမ္တြင္ ပိုသတိထားရေတာ့မည္ဟု ယုံၾကည္လာၾကသည္။

အတိုက္အခံပါတီႀကီးမ်ားက ပိုဆိုးသည္။ ေဘာင္အတြင္းက ယွဥ္ၿပိဳင္ေသာ္လည္း တိုင္မရသည့္အခါ ျပည္သူ႔အားကို ယုံၾကည္အားကိုးရေတာ့မည္။ အဓိကက ျပည္သူမ်ား မဲမ်ားမ်ားေပးရန္ လိုသည္။ မဲေပးခြင့္ရရန္ မဲစာရင္းကို ယခုပင္ၾကည့္ရမည္။ လိုအပ္သည္မ်ား ျပင္ဆင္၊ ျဖည့္စြက္ရလိမ့္မည္။ မဲစာရင္းအမွား၊ ႀကိဳတင္မဲ အေရအတြက္တို႔မွာ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ လက္ရွိအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ သာမန္ျပည္သူမ်ား အသိအနည္းငယ္ ႂကြယ္လာၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း အျခားေခ်ာက္ကမ္းပါး ျဖစ္ႏိုင္သည့္ အခ်က္မ်ားကိုမူ မသိၾက။

ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ပါတီအခ်ိဳ႕သာ သိထားၾကသည္။ အခ်ိဳ႕အခ်က္မ်ားမွာ သိေသာ္လည္း လုပ္ေဆာင္ရန္မွာ အခြင့္အလမ္းႏွင့္ ဘ႑ာေရးက လိုေနေသးသည္။

မမွ်တမႈ ေခ်ာက္ကမ္းပါးမ်ား

ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ားကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အားလုံး ကြၽမ္းက်င္ပိုင္ႏိုင္စြာ သိထားရန္ လိုအပ္ျခင္း၊ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အတြက္ ေစာင့္ၾကည့္ေပးမည့္ အရည္အခ်င္းရွိသည့္ မဲ႐ုံကိုယ္စားလွယ္မ်ားစြာ လိုအပ္ျခင္း၊ ပယ္ဖ်က္ႏိုင္မည့္ မဲဆႏၵနယ္မ်ားကို မည္သို႔ေရြးခ်ယ္ေၾကာင္း ေစာင့္ၾကည့္ရန္ လိုအပ္ျခင္း စသည္တို႔ ျဖစ္သည္။ အရည္အခ်င္းျပည့္ဝသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရးဆိုင္ရာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမွ တာဝန္ေပးထားသူ မ်ားစြာလိုအပ္သည္။

မဲဆြယ္စည္း႐ုံးရာတြင္လည္း ေဘာင္ေက်ာ္မႈမ်ား၊ တရားမွ်တမႈ မရွိျခင္းမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ရန္လိုသည္။

ကိုကိုးကြၽန္းတြင္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ အမတ္ေလာင္းမွာ ယင္းေဒသတြင္ မဲဆြယ္ရန္ ႀကိဳးစားခြင့္ မရေၾကာင္း NLD ပါတီ နာယက သူရဦးတင္ဦးက ရွင္းျပသည္။

တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရက ခြင့္ျပဳခဲ့ေသာ္လည္း ကိုကိုးကြၽန္းသို႔ သြားေရာက္မည့္ သေဘၤာကို တပ္မေတာ္ အမွတ္ (၁) ေဆာက္လုပ္ေရး အင္ဂ်င္နီယာတပ္ထံမွ ငွားရမ္းရာတြင္ စက္တင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔က သေဘၤာမထြက္ေသာေၾကာင့္ သြားခြင့္မရျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းနယ္ေျမတြင္ လက္ရွိ အာဏာရပါတီ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီမွ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း သူရသက္ေဆြ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ ျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္သား မိသားစုဝင္မ်ား အမ်ားစု ေနထိုင္သည့္ ေနရာျဖစ္သည္။

အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ ပါတီကို ဘာသာေရးျဖင့္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ရွိေသာ္လည္း ေကာ္မရွင္ တိုင္ၾကားရာတြင္ အေရးယူျခင္း မရွိေပ။

တနသၤာရီတိုင္း၊ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ပဲခူးတိုင္း၊ ဧရာဝတီတိုင္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တို႔တြင္ မဘသ (အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔) က မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို မေထာက္ခံေသာ ပါတီကို မဲမေပးရန္ ေျပာဆိုျခင္း၊ စာရြက္ျဖန္႔ေဝျခင္းမ်ား ရွိေနေၾကာင္း NLD ပါတီ နာယက ဦးတင္ဦးက ရွင္းျပသည္။

သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ မဘသက ၎တို႔ မလုပ္ေဆာင္ေၾကာင္း ျငင္းခ်က္ထုတ္ထားသလို ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီကလည္း ထိုသို႔လုပ္ရန္ ပါတီဝင္မ်ားကို ညႊန္ၾကားထားျခင္း မရွိေၾကာင္း ျငင္းၾကျပန္သည္။

ယင္းအျပင္ အာဏာရပါတီဝင္မ်ားက မဘသ၏ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ားကို ျဖန္႔ေဝေပးျခင္းမ်ိဳး ေတြ႔ရေသာေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို တိုင္ၾကားေသာ္လည္း အေရးယူျခင္းမရွိဟု ဆိုသည္။

“ျဖန္႔ေဝတဲ ပုဂၢိဳလ္ေတြက အာဏာရပါတီႀကီးက ျဖစ္တယ္၊ ဒါ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လက္ဆုပ္လက္ကိုင္ ရွိတယ္၊ ဟသၤာတတို႔၊ ပုသိမ္တို႔မွာဆိုရင္ ဒီရန္ကုန္က ပို႔လိုက္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ အထုပ္လိုက္ဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ဓာတ္ပုံလည္းရွိတယ္၊ ျဖန္႔ေဝတာလည္း ရွိတယ္၊ ဒါကို ဘယ္လိုမွ အေရးယူျခင္း မရွိဘူး” ဟု ဦးဝင္းထိန္ကလည္း ရွင္းျပသည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း က်င္းပမည့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဘာသာေရးကို မဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈအတြက္ အသုံးခ်မည္ကို စိုးရိမ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ အပါအဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာသံ႐ုံး ကိုး႐ုံးက စက္တင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ပူးတြဲေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယင္းေၾကညာခ်က္သည္ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးအရ အထင္အျမင္လြဲမွားမႈမ်ား၊ သံသယမ်ား ေပၚေပါက္ေစႏိုင္ေသာ တစ္ဖက္သတ္ သုံးသပ္ခ်က္မ်ားျဖစ္ၿပီး ျပည္သူမ်ားအၾကား အထင္အျမင္ လြဲမွားမႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျပတ္ျပတ္သားသား ဆန္႔က်င္ပယ္ခ်ေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယင္းအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ေသခ်ာေနသည္က ျမန္မာ့ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္တြင္ အျပန္အလွန္ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်ပြဲႀကီး မ်ားစြာ ေတြ႔ျမင္ရမည္ျဖစ္သည္။

ကုန္က်စရိတ္ မွတ္တမ္း

ယင္းအျပင္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးရာတြင္ ကုန္က်စရိတ္ အေသးစိတ္ကို စာရင္းျပဳစုထားရန္ လိုသည္။ ယင္းစာရင္းတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ကို ေထာက္ခံသူမ်ားက ကူညီေဝငွေပးသည့္ စတစ္ကာမ်ား၊ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား၊ ဓာတ္ပုံမ်ား၊ အေအးတိုက္ျခင္းမ်ား အစရွိသည့္ အသုံးစရိတ္အားလုံး ထည့္သြင္းထားရန္လိုမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ၿငိမ္းေအးေရွ႕ေဆာင္အဖြဲ႔မွ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးရဲေအာင္က သတိေပးစကား ေျပာၾကားသည္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အင္အားစုပါတီ (NDF) မွ ဥကၠ႒ ဦးခင္ေမာင္ေဆြက ၎တို႔ပါတီမွ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၂၇၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ အသုံးစရိတ္မ်ားကို ေသခ်ာစြာ မွတ္သားထားရန္ သင္တန္းမ်ား ေပးစဥ္က သင္ၾကားထားသည္ဟု ဆိုသည္။

“မွတ္ပုံတင္ေၾကးကစလို႔ ဆိုက္ကားခအဆုံး မွတ္တမ္းတင္ထားဖို႔ ေျပာထားတယ္။ ေဟာေျပာတဲ့အခါ ေထာက္ခံတဲ့သူေတြက လက္ဖက္ရည္တိုက္တာ ရွိလည္း ထည့္မွတ္ခိုင္းထားတယ္။ သိန္းတစ္ရာေက်ာ္မွာေတာ့ မပူပါဘူး။ အဲေလာက္ေငြလည္း မရွိပါဘူး” ဟု ဦးခင္ေမာင္ေဆြက ဆိုသည္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ ပါတီသစ္ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းၫြန္႔ကမူ ၎တို႔ပါတီ အေနႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၂၈ ဦးကို ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ား၊ နည္းဥပေဒမ်ားကို အေသအခ်ာ သင္ၾကားေပးထားရသည္ဟု ေျပာၾကားသည္။

“ေန႔စဥ္သုံးေငြေတြလည္း အသီးသီး စနစ္တက် မွတ္တမ္းတင္ဖို႔ ေသခ်ာမွာထားတယ္။ ၂၀၁၀ က အေျခအေနေတြေရာ အေတြ႔အႀကံဳေတြေရာ အကုန္လုံး ေသခ်ာသင္ေပးၿပီးမွ ဝင္ၿပိဳင္ခိုင္းတာပါ” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ယင္းအျပင္ ဥပေဒမ်ား၊ နည္းဥပေဒမ်ား စည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္းမ်ားကို ပါတီအားလုံး တေျပးညီ လိုက္နာရန္ လိုအပ္သည္ဟု ဆိုျပန္သည္။

“ခုက သူမ်ားကိုေတာ့ ေထာက္ျပၿပီး ကိုယ္တိုင္က တသီးပုဂၢလေတြကို မဲမေပးဖို႔ ေျပာေနတာေတြလည္း ရွိတယ္။ ဒါလဲမလုပ္ရဘူး။ အဲဒီလို မွားတာကိုလဲ မီဒီယာေတြက ေထာက္ျပရမယ္” ဟု ဦးသိန္းၫြန္႔က ဆိုသည္။

ယခုေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၇၇ ဦး ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ အေနႏွင့္မူ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား ျဖန္႔ေဝရာတြင္ ပါတီေရြးေကာက္ပြဲ ဗဟိုေအာင္ႏိုင္ေရးအဖြဲ႔မွ ထုတ္ေဝသည္ဟူေသာ စာသား ထည့္သြင္းထားၿပီး ေငြစာရင္းမ်ားကိုလည္း အေသအခ်ာျပဳစုရန္ ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း ပါတီဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီဝင္ ဦးမ်ိဳးေက်ာ္က ေျပာဆိုသည္။

“ေငြစာရင္းကေတာ့ သုံးတာအကုန္လုံး ေဘာင္ခ်ာနဲ႔ ေရးခိုင္းထားတယ္။ လက္ကမ္းစာေစာင္၊ ဗီႏိုင္း၊ ခရီးစရိတ္အားလုံး ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို တိတိက်က် လုပ္ခိုင္းထားပါတယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ေထာင္ေခ်ာက္ေလာ

ယင္းအေျခေနမ်ားေအာက္တြင္ အျခားသတိထားစရာ ေထာင္ေခ်ာက္မ်ား ရွိေနႏိုင္သည္။

အတိုက္အခံပါတီမ်ားႏွင့္ အာဏာရပါတီ ယွဥ္ၾကည့္လွ်င္ အတိုက္အခံမ်ားဘက္က မဲဆြယ္မႈကို အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ေနၾကသည္။ အာဏာရပါတီမ်ားဘက္က ဆႏၵမဲနယ္ေျမမ်ားတြင္ ဆိုင္းဘုတ္ေထာင္ျခင္းေလာက္သာ လုပ္ေဆာင္ၾကသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

၎တို႔ကေတာ့ ေငြေၾကးအခက္ခဲႏွင့္ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈေၾကာင့္ ရန္ကုန္တြင္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးရန္ ခက္ခဲေနသည္ဟု ယင္းပါတီ ဗဟိုေကာ္မတီဝင္ ဦးသာဝင္း ေျပာၾကားထားသည္မ်ား ရွိသည္။

အခ်ိဳ႕ပါတီမ်ား၏ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ယခုအခ်ိန္တြင္ ေစာင့္ၾကည့္မွတ္သား႐ုံသာလုပ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးမွ ျဖဳတ္ခ်ႏိုင္ေၾကာင္း ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ား ရွိသည္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီပါတီသစ္ ပါတီမွ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းၫြန္႔က “ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီက ၿငိမ္ေနတယ္။ တျခားပါတီေတြ မဲဆြယ္တာကို ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း ဖတ္ခ်တာ လုပ္မလား မသိႏိုင္ဘူး” ဟု ဆိုသည္။

ဥပမာအားျဖင့္ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီမွ ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းၫြန္႔၏ အမႈျဖစ္သည္။

ဦးသိန္းၫြန္႔ကိုယ္တိုင္မွာ ၎ေမြးဖြားသည့္ အခ်ိန္တြင္ မိဘမ်ားမွာ ႏိုင္ငံသား မျဖစ္ေသးသျဖင့္ အစပိုင္းက NLD ပါတီက ကန္႔ကြက္ခဲ့ေသာ္လည္း ေကာ္မရွင္၏ မ်က္ကြယ္ျပဳမႈကို ထပ္မံကန္႔ကြက္ျခင္း မျပဳေတာ့ေပ။

ယင္းမွာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးတြင္ ျဖဳတ္ခ်လို႔ရသည့္ အခ်က္ျဖစ္သြားႏိုင္မလား ဆိုသည္ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရန္လိုေၾကာင္း ဦးရဲေအာင္က ဆိုသည္။

ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သာမက ပါတီမ်ားအားလုံး တရားမွ်တၿပီး စစ္မွန္သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္ေစခ်င္လွ်င္ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒႏွင့္ က်င့္ဝတ္မ်ားကို အတိအက် လိုက္နာရမည္ျဖစ္ၿပီး သူမ်ားအမွားကို ျမင္သလို မိမိအမွားကိုလည္း ျမင္ေအာင္ၾကည့္ဖို႔ လိုေၾကာင္း အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီပါတီသစ္မွ ဦးသိန္းၫြန္႔က မွတ္ခ်က္ျပဳ ေျပာၾကားသည္။

ပယ္ဖ်က္ႏိုင္တဲ့ မဲဆႏၵနယ္ေျမမ်ား

ရာသီဥတုေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ စစ္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ေစ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမည့္ရက္ကို ေရႊ႕ဆိုင္းျခင္းႏွင့္ ပယ္ဖ်က္ျခင္းမ်ားကို ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ျပဳလုပ္ခြင့္ ရွိေနသည္။

ေကာ္မရွင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေသာင္းလႈိင္ အဆိုအရ ေရြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပႏိုင္ေသာ မဲဆႏၵနယ္ စာရင္းမ်ားကို တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲမ်ားထံမွ စတင္ေကာက္ယူေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔က ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔ အတြင္းရွိ မဲဆႏၵနယ္အခ်ိဳ႕တြင္မူ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပႏိုင္ျခင္းရွိ၊ မရွိကို နယ္ေျမအေျခေနမ်ား စစ္ေဆးေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ RCSS/SSA တို႔အၾကား တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားေနေသာေၾကာင့္ ၎တို႔ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမတြင္ ပါဝင္ေသာ ၁၆ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဘးကင္းသည့္ အခ်ိန္ထိ ဆိုင္းငံ့ထားရန္ RCSS/SSA က စက္တင္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံးတြင္ ေရႀကီးျခင္း၊ ေျမၿပိဳျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာေၾကာင့္လည္း အဆိုပါ ေနရာမ်ားတြင္ က်င္းပမည္လား၊ ဖ်က္သိမ္းမည္လားကို ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ ျဖစ္သည္။

ေစာင့္ၾကည့္ရာတြင္ ၎တို႔ ဖ်က္သိမ္းသည့္ မဲ႐ုံမွာ မည္သည့္ပါတီကို ေထာက္ခံမႈမ်ားသည့္ နယ္ေျမ ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း သတိျပဳရန္လိုေၾကာင္း ဦးရဲေအာင္က ဆိုသည္။

ယင္းအျပင္ မဲ႐ုံမ်ားတြင္ ရန္ျဖစ္ပြားေသာေၾကာင့္ မဲ႐ုံပိတ္လိုက္ရပါကလည္း အဆိုပါမဲ႐ုံတြင္ ေပးထားၿပီးသား မဲအေရအတြက္ကိုယူမည္၊ မယူမည္ကို ဆုံးျဖတ္မည္မွာလည္း ေကာ္မရွင္ပင္ျဖစ္ရာ ျပည္သူမ်ားအေနႏွင့္ သတိထားရန္လိုေၾကာင္း ဦးဝင္းထိန္က ဆိုသည္။

အျငင္းပြားမႈမ်ားအတြက္ ေကာ္မရွင္၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မွာ အတိုင္းထက္အလြန္ပင္။ ၎တို႔ ဖြဲ႔စည္းရမည့္ ခုံ႐ုံးက ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွာ အတည္ျဖစ္သည္ဟု ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥပေဒတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းေၾကာင့္ ထုတ္ျပန္ထားသည့္ ဥပေဒမ်ား၊ နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္ မၾကာမတင္ ေျပာင္းလဲထုတ္ျပန္ေနသည့္ ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ား၊ တစ္ခါတရံႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာၾကားသည့္ အခ်က္မ်ား (ဥပမာ- မဲစာရင္းမွာ နာမည္ပါရင္ရၿပီ၊ အခ်က္လက္မွားတာရတယ္၊ ပါတီတစ္ခုမွာ ပါရင္ တသီးပုဂၢလ အေနနဲ႔ မၿပိဳင္ရဘူး) ကို ဂ႐ုတစိုက္ လိုက္နာရမည္ျဖစ္သည္။

ပါတီတစ္ခုတြင္ ပါပါက တသီးပုဂၢလအေနႏွင့္ ဝင္မၿပိဳင္ရဟု ေကာ္မရွင္က ႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာဆိုေသာ္လည္း ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီမွ ဦးေအာင္မင္းႏွင့္ ဦးစိုးသိန္းတို႔မွာ ကယားျပည္နယ္တြင္ တသီးပုဂၢလအျဖစ္ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္လ်က္ ရွိသည္။

မရွင္းလွ်င္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သို႔ တိုက္႐ိုက္ေမးျမန္းၿပီး တရားဝင္ ေၾကညာခ်က္မ်ားအျဖစ္ စာထုတ္ခိုင္းသင့္ေသာ္လည္း ေတာင္းဆိုသည့္ ပါတီက ခပ္နည္းနည္း။

အျပန္လွန္ထိန္းေက်ာင္းမႈ မရွိသည့္ ေကာ္မရွင္

ပြဲအစ စည္းကမ္းထုတ္သည္မွာ ေကာ္မရွင္။ ပါတီမ်ား၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔စည္းမ်ား အားလုံးကို ကိုင္တြယ္ကာ လက္ေတြ႔အေကာင္ထည္ေဖာ္သည္မွာ ေကာ္မရွင္၊ ေနာက္ဆုံးပြဲၿပီးလၽွင္ စီရင္ခ်က္ ေပးႏိုင္သည္မွာ ေကာ္မရွင္ပင္ျဖစ္ေနရာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္အားလုံး ရရွိထားသည္။

အျခားႏိုင္ငံမ်ားမွာဆိုလွ်င္ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပေပးၿပီး တရားေရးက ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ အျငင္းပြားသည့္ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းေပးသည့္ တာဝန္ယူျခင္းမ်ိဳး ရွိသည္။ ယင္းသို႔ တာဝန္ခြဲေဝယူျခင္းက သမာသမတ္က်မႈကို ပိုမိုျဖစ္ေပၚေစသည္ဟု တစ္ႏိုင္ငံလုံးတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္မ်ား ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမည့္ ျပည္သူမ်ား ပူးေပါင္းလႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ (PACE) အဖြဲ႔မွ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးစိုင္း ရဲေက်ာ္စြာျမင့္က ဆိုသည္။

အစစအရာရာ ေကာ္မရွင္ေပၚတြင္ မွီတည္ေနသည္မွာ ေကာ္မရွင္ဥပေဒ၏ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ဥပေဒတြင္ ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ကို သမၼတက ေရြးခ်ယ္ေပးရေသာေၾကာင့္ အာဏာရပါတီႏွင့္ ေကာ္မရွင္မွာ တစ္ဖက္တည္းလို ျဖစ္ေနသည္။ ယင္းေၾကာင့္ ၂၀၁၅ တြင္ ဥပမာ- NLD ႏိုင္မည္ ဆိုလွ်င္လည္း ၎တို႔က ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ခန္႔ခြင့္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းအခ်က္က ေကာ္မရွင္၏ သမာသမတ္က်မႈကို ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ျပင္ဆင္ရန္ လိုအပ္ေနသည္ဟု ၎က ဆိုသည္။

ယခုအခ်ိန္တြင္မူ ျပည္သူမ်ားက မဲမ်ားမ်ားေပးျခင္း၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပါတီမ်ားက မဲထည့္နည္းမ်ားကို ပညာေပးမႈမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ဥပေဒမ်ား၊ နည္းဥပေဒမ်ားကို ကြၽမ္းက်င္စြာသိရွိၿပီး လိမၼာပါးနပ္စြာ အသုံးခ်ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရန္သာ ရွိေတာ့သည္။

ေနာက္ဆုံးစိုးရိမ္မႈ

အဆိုပါ အေျခေနမ်ားအၿပီး စစ္မွန္ေသာ ရလဒ္မ်ား ထြက္ေပၚလာလွ်င္ပင္ ေနာက္ဆုံးစိုးရိမ္မူက ျပည္သူမ်ားရင္ထဲတြင္ ရွိေနေသးသည္။

အာဏာသိမ္းမည္လား ဆိုသည္မွာ ျဖစ္ခဲ့ဖူးေသာေၾကာင့္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေနၾကသည္။ ၁၉၉၀ ရလဒ္ကို လက္မခံခဲ့ျခင္း အတိတ္တေစၲကလည္း ေျခာက္ေနသည္။ မၾကာခင္က ျဖစ္ခဲ့သည့္ ဘတ္စ္ကားလိုင္းမ်ား ကိစၥမွာ ဆူပူျခင္းကို ဖန္တီးသေလာဟု စုိးရိမ္မႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့ၾကသည္။

သို႔ေသာ္ စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္ေန႔က တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ကိုယ္တိုင္ ကတိစကားတစ္ခြန္းေတာ့ ေျပာထားေသးသည္။ ၎က အာဏာသိမ္းသည့္ လုပ္ရပ္ကို မႀကိဳက္ေၾကာင္းႏွင့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မည္သည့္ရလဒ္ ထြက္ေပၚလာသည္ ျဖစ္ေစ တပ္မေတာ္က အာဏာသိမ္းမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားထားသည္။

သို႔ေသာ္ စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔ စစ္ဦးစီး၊ စစ္ေရး၊ စစ္ေထာက္ ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေဝးတြင္မူ တပ္မေတာ္သားမ်ား အေနႏွင့္ တပ္မေတာ္အေပၚ နားလည္မႈ ရွိသူကို မဲေပးရန္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က တိုက္တြန္းေျပာၾကားေၾကာင္း ျမဝတီ သတင္းဌာနက ေဖာ္ျပခဲ့ေသးသည္။

လက္ရွိအေျခေနမ်ားကေတာ့ ဘက္ေပါင္းစုံတြင္ မျမင္ရသည့္ ေခ်ာက္မ်ား၊ ျမင္ၿပီး မေရွာင္ႏိုင္သည့္ ေခ်ာက္မ်ားက ရွိေနႏိုင္သည္။

ယွဥ္ၿပိဳင္သူမ်ား ျပည္သူမ်ားဘက္က မေလ့လာ၊ မသိနားမလည္ေသာေၾကာင့္ ခံလိုက္ရသည္ဆိုလၽွင္ မျမင္ရသည့္ေခ်ာက္ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ တမင္ျဖစ္ေစလိုေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ အကြက္ဆင္ ျပဳလုပ္သည္ဆိုလွ်င္ ေထာင္ေသာေခ်ာက္ တစ္နည္း ေထာင္ေခ်ာက္ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။

႐ိုး႐ိုးေခ်ာက္ျဖစ္ေစ၊ ေထာင္ေခ်ာက္ ျဖစ္ေစသတိတရားျဖင့္ နည္းပရိယာယ္ မ်ားသုံးကာ စနစ္တက်ယွဥ္ၿပိဳင္လွ်င္ ျပည္သူမ်ားကလည္း အမွန္တကယ္သိရွိကာ ယွဥ္ၿပိဳင္လွ်င္ စစ္မွန္သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ ေပၚထြက္လာေပလိမ့္မည္။

အားလုံးပါဝင္ရန္ လိုသည္။ ယင္းေၾကာင့္ မဲစာရင္း မျဖစ္မေန သြားၾကည့္မည္။ မဲရေအာင္ေပးမည္ ဟူေသာ မဲဆႏၵပိုင္ရွင္မ်ားလည္း ရွိသည္။

“ရေအာင္ မဲစာရင္းၾကည့္ၿပီး မဲေပးမွာပါ” ဟု ေတာင္ဥကၠလာပ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ အိမ္ဆိုင္ဖြင့္ထားသည့္ အိမ္ရွင္မတစ္ဦး ျဖစ္သူ ေဒၚခိုင္က ေျပာၾကားသည္။

Green

thevoicemyanmar.com

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

ဟုတ္လို႔လား RCSS/SSA ရယ္

စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္၊ ၂၀၁၅

NCA ကို လက္မွတ္ထိုးမယ္ဆိုၿပီး ဇူလိုင္ ၁၇ ရက္ေန႔တုန္းက KNU, KNU/KNLA – PC, DKBA, RCSS/SSA အဖဲြ႕ ၄ ဖဲြ႕ေပါင္းၿပီး ပူးတဲြေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ စက္တင္ဘာ ၉ ရက္ေန႔တုန္း က ေနျပည္ေတာ္မွာ သမၼတနဲ႔ NCA ကိစၥလာေရာက္ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးတဲ့ ႀကီး ၅ ႀကီးထဲမွာလည္း RCSS/SSA အဖဲြ႕ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ NCA ခ်ဳပ္ဆိုျဖစ္ဖို႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ပူးတဲြ ေကာ္မတီတစ္ရပ္ဖဲြ႕မယ္ဆိုၿပီး အစိုးရကဖိတ္ေခၚထားတဲ့ ရန္ကုန္အစည္းေ၀းကို RCSS/SSA အေနနဲ႔မတက္ ေတာ့ဘူး လို႔ ေျပာၾကားလာျပန္ပါတယ္။ NCA ကိုလက္မွတ္မထိုးေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာသက္ေရာက္ ေနပါ တယ္။ အေျပာင္းအလဲ ျမန္လွခ်ည္လား RCSS/SSA ရယ္လို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕မွာ KNU နဲ႔ RCSS/SSA တို႔ေတြ႕ဆံုၿပီးတဲ့ေနာက္ အစည္းအေ၀းမတက္ဖို႔ဆံုးျဖတ္ ခဲ့တာလို႔ သိရပါတယ္။ RCSS/SSA အေနနဲ႔ NCA ကို ကန္႔ကြက္တဲ့ သေဘာမဟုတ္ဘဲ လက္ရွိေျမျပင္တိုက္ပဲြ ေတြ ရပ္ဆိုင္းၿပီး နယ္ေျမေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္မႈ ျပန္လည္ျဖစ္ထြန္းလာမွပဲ NCA ကိစၥကို ဆက္လက္စဥ္းစားမယ္ ဆိုၿပီး ေျပာေရးဆုိခြင့္ရပုဂိၢဳလ္ စိုင္းလ ကေျပာၾကားသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ တိုက္ပဲြေတြျဖစ္ေနလို႔ NCA မထိုးေတာ့ ဘူးဆိုတာအေျဖမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီတိုက္ပဲြေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေအာင္လို႔ NCA ထိုးမွာမဟုတ္ဘူးလား။ ၿပီးေတာ့ တိုက္ပဲြေတြျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းခံက လည္းရွိေနေသးေတာ့ RCSS/SSA အေနနဲ႔ အစိုးရတပ္ေတြကိုပဲ အျပစ္ပံုခ်ေနတာ သဘာ၀မက်ဘူးလို႔ ျမင္ပါတယ္။

တိုက္ပဲြေတြျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ NCA မထိုးေတာ့ဘူးလို႔ RCSS/SSA ကေျပာလာတဲ့အတြက္ MPC မွ အဆင့္ျမင့္အရာရွိ ဦးလွေမာင္ေရႊက အခုလိုေျပာၾကားသြားပါတယ္။ “ တိုက္ပဲြေတြျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ဒီျပႆနာ ေတြကိုေျဖရွင္းဖို႔ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးဖို႔လိုတယ္။ တုိက္ပဲြရပ္မွသြားရမယ္၊ တိုက္ပဲြမရပ္လို႔ မသြားေသးဘူးလို႔ စဥ္းစားရမယ့္အစား၊ တိုက္ပဲြရွိရင္လည္း ရွိေနမွာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြက ဒါေတြၿပီးျပတ္ေအာင္ ေဆြးေႏြး ညိႇႏိႈင္းဖို႔လိုတယ္” လို႔ မီဒီယာေတြ ကိုေျဖၾကားသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ RCSS/SSA က ျပႆနာကို မေျဖရွင္းဘဲေရွာင္လဲႊလိုတဲ့စိတ္ဓာတ္ကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေပၚ တကယ္လိုလိုလားလား မရွိဘူးလို႔ပဲ သံုးသပ္ ခ်င္ပါတယ္။

RCSS/SSA ႀကီးစိုးတဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းမွာ တုိက္ပဲြေတြျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ စည္း႐ံုးေရးဆင္းမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြအတြက္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရမႈမရွိလို႔ စည္း႐ံုးေရးယာယီရပ္နားထားပါ ဆိုၿပီး သတိေပးထုတ္ျပန္ထားတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ အဲဒီတိုက္ပဲြေတြဟာ အစိုးရတပ္က ထိုးစစ္ဆင္ တိုက္ခိုက္လို႔ျဖစ္ရတာပါဆိုၿပီး RCSS/SSA ကေျပာထားတာေတြ႕ရပါတယ္။ တိုက္ပဲြေတြကို ခုတံုးလုပ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရး အျမတ္ထုတ္ဖို႔ RCSS/SSA ႀကိဳးစားေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ RCSS/SSA ကစည္း႐ံုးေရးမဆင္းဖို႔တားျမစ္ ေပမယ့္ အစိုးရတပ္ဘက္ကေတာ့စည္း ႐ံုးေရးဆင္းမယ့္ အဖဲြ႕ေတြကို လိုအပ္ရင္လိုက္ပါေစာင့္ေရွာက္ေပးဖို႔အထိ လိုလား ေနၾကပါတယ္။ ရိုးသားမႈ၊ မရိုးသားမႈဟာ လယ္ျပင္မွာဆင္သြားသလို ထင္ရွားေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

RCSS/SSA အဖဲြ႕ရဲ႕ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္စိုင္းလက “ က်ေနာ္တို႔သြားလာလႈပ္ရွား တဲ့ ၁၆ ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ အေျခစုိက္ၿပီး ၿခံလုပ္ငန္းေတြ၊ ေမြးျမဴေရး လုပ္ငန္းေတြလုပ္ဖို႔တင္ျပထားတာပဲ၊ က်ေနာ္တို႔သြားလာလႈပ္ရွားေနတဲ့ နယ္ေျမပဲ၊ အခုက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔တပ္ေတြကို လိုက္လံတိုက္ခိုက္ေနတယ္။ လူထုအေပၚလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳး ေဖာက္ေနတယ္။ 

လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရမႈမရွိေတာ့တဲ့ အတြက္ စည္း႐ံုးေရးဆင္းတာေတြ ယာယီရပ္နားထားဖို႔ပါ။ လံုၿခံဳ စိတ္ခ်ရမႈရွိမွ စည္း႐ံုးေရးျပန္ဆင္းဖို႔ပါ” လို႔ေျပာၾကားသြားတာရွိပါတယ္။ ဟုတ္လို႔လား စိုင္းလရယ္လို႔ပဲ ေမးခ်င္ပါတယ္။ RCSS/SSA က ၁၆ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ လႈပ္ရွားသြားလာေနတာကို အစိုးရတပ္က အေၾကာင္းမဲ့ လိုက္တိုက္ေန တယ္ဆိုတာကေတာ့ ယံုၾကည္ေပးဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ အဲဒီၿမိဳ႕နယ္ေတြထဲမွာ ကိုယ္တိုင္ေနခဲ့ဖူး တဲ့အတြက္ RCSS/ SSA ရဲ႕ အက်င့္ေလးေတြကိုလည္း အတြင္းက်က်သိေနခဲ့ပါတယ္။

RCSS/SSA လႈပ္ရွားေနတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ ၁၆ ၿမိဳ႕နယ္ကေတာ့ နမ့္ခမ္း၊ နမၼတူ၊ ေက်ာက္မဲ၊ ေနာင္ခ်ိဳ၊ သီေပါ၊ မိုင္းကိုင္၊ လဲခ်ား၊ ပင္လုံ၊ ေက်းသီး၊ မိုးနဲ၊ လင္းေခး၊ ေမာက္မယ္၊ ကြန္ဟိန္း၊ မိုင္းတံု၊ မိုင္းေယာင္း၊ မုိင္းျပင္း ၿမိဳ႕နယ္ေတြ လို႔ဆိုပါတယ္။ အခုရာသီဟာ ဘိန္းေပၚတဲ့အခ်ိန္ဆိုေတာ့ RCSS/SSA အဖဲြ႕ေျခရႈပ္ေနတာအမွန္ပါပဲ။ ဘိန္းဆက္ ေၾကးေကာက္တယ္။ ဘိန္းစိမ္းေတြကို ေစ်းႏွိမ္ၿပီးလိုက္၀ယ္တယ္။ ပင္လံု၊ လဲခ်ား၊ မိုင္းကိုင္ဘက္မွာ ေနတဲ့ ေဒသခံေတြ အသိဆံုး။ ဒီရာသီေရာက္ရင္ RCSS/SSA နဲ႔ အစိုးရတပ္တို႔ တိုက္ပဲြျဖစ္တာထံုးစံလိုျဖစ္ေနပါ ၿပီ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဘိန္းဖ်က္တဲ့ဌာနဆိုင္ရာေတြကို ေႏွာင့္ယွက္ ပစ္ခတ္မႈေတြလုပ္လာတဲ့အတြက္ အစိုးရ စစ္ေၾကာင္းေတြက လိုက္ပါကာကြယ္ေပးရင္း ဘိန္းဖ်က္ရတာပါ။

ဘိန္းလာဖ်က္ရေကာင္းလားဆိုၿပီး RCSS/SSA ကစၿပီး ပစ္ခတ္တာျဖစ္ပါတယ္။ လင္းေခးၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ သစ္ေတာအရာရွိေလးဦးကို သတ္ခဲ့တဲ့ တရားခံဟာ RCSS/SSA အဖဲြ႔ပါလို႔ ေဒသခံေတြကိုယ္တုိင္ေျပာေန တာပါ။ ေမာက္မယ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက PNLO နယ္ေျမကို သြားလုၿပီး ျပႆနာရွာေန တာ RCSS/SSA အဖဲြ႕ပါ။ အစိုးရတပ္ေတြလႈပ္ရွားသြားလာေနတာေတာင္ RCSS/SSA က ဒီေလာက္ေသာင္းက်န္းေနရင္ ဒီအတိုင္းလႊတ္ထားလိုက္လို႔ ကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ အႏိုင္က်င့္ လိုက္မလဲစဥ္းစား သာၾကည့္ေပေတာ့။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမလိုခ်င္ရင္လည္းမလိုခ်င္တဲ့အေၾကာင္း အမွန္အတိုင္းေျပာ ပါ။ ေရြးေကာက္ ပဲြေတြကို မလိုလားဘူး ဆိုရင္လည္း မလိုလားတဲ့အေၾကာင္း အမွန္အတိုင္းေျပာပါ။ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားေတြကို ခုတံုးမလုပ္ပါနဲ႔။ RCSS/SSA ေကာင္းတယ္၊ မေကာင္းဘူးဆိုတာ လက္ရွိလုပ္ေဆာင္ခ်က္တြနဲ႔ တိုင္းတာေတာ့ မွာျဖစ္ပါတယ္။ တုိက္ပဲြျဖစ္တာ အစိုးရတပ္ေၾကာင့္လို႔ေျပာ တာထက္ RCSS/SSA ေၾကာင့္လို႔ သာ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္ နဲ႔ ရွမ္းလူထုေကာင္းစားေရးအတြက္ ဆိုတာ ဟုတ္လို႔လား RCSS/SSA ရယ္…..။

ႏိုင္မင္းခန္႔

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္း ႏွင့္ ဥပေဒ

ႏိုင္ငံတကာသတင္းတစ္ပုဒ္တြင္ နိုင္ငံေတာ္ အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈျဖင့္ ေဖ့စ္ ဘြတ္ခ္တြင္ ေရးသားခ်က္ မ်ားေၾကာင့္ ဖိလစ္ပိုင္ သူနာျပဳတစ္ဦးကို ေထာင္ ဒဏ္ေလးလခ်မွတ္လိုက္သည့္သတင္းကို ဖတ္ရသည္။ ထိုကဲ့သို႔ပင္ တေလာ ဆီက ထိုင္းနိုင္ငံတြင္ ဘုရင္ကိုအၾကည္ညိဳပ်က္ေစေသာ ေရးသားမႈျဖင့္ နိုင္ငံ ေရးေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအား ေထာင္ ဒဏ္အျပစ္ေပး လိုက္သည္ ကို ေတြ႕ခဲ့ရ သည္။

ယခုေတြ႕ရသည့္ သတင္းတစ္ပုဒ္ကေတာ့ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာျပည္နယ္မွ ေၿမ ပဲကုမၸဏီတစ္ခုမွ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္တစ္ဦးအား ယင္းတို႔ကုမၸဏီ မွ ျဖန႔္ ျဖဴးသည့္ ေျမပဲအစားအစာတြင္ အစာအဆိပ္သင့္ေစသည့္ ပိုးတစ္မ်ိဳး ပါဝင္ သည္ကို သိလ်က္ျဖင့္ျဖန႔္ျဖဴး ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၂၈ ႏွစ္ အျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္လိုက္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ယင္းလုပ္ရပ္ေၾကာင့္ လူကိုးဦးေသဆုံးခဲ့ၿပီး ရာေပါင္းမ်ားစြာ က်န္းမာေရးထိခိုက္ေစခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

မိမိတို႔နိုင္ငံတြင္ အစားအေသာက္မ်ားအတြင္း ဆိုးေဆးမ်ားပါဝင္မႈ ေၾကာင့္ ယင္းအစားအေသာက္မ်ားကို မစားသုံးရန္ နိုင္ငံပိုင္သတင္း စာမ်ားမွ ေန၍ ေၾက ညာခဲ့ေသာ္လည္း ထိုအစားအေသာက္ ထုတ္လုပ္သူမ်ားကို မည္သို႔ အေရးယူလိုက္သည္ ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းမ်ိဳး တစ္ခါမၽွမၾကားမိေခ်။ လက္ဖက္ မ်ားတြင္ ဆိုးေဆးပါလို႔၊ ငါးပိတြင္ ဓာတုပစၥည္းမ်ားသုံးစြဲထားလို႔၊ ေသာက္ေရ သန႔္မ်ားတြင္ မသန႔္ရွင္းေသာပိုးမ်ားပါဝင္လို႔ စသျဖင့္ ေၾကညာေပးေလ့ရွိေသာ္ လည္း ဘယ္တုန္းကမၽွ အေရးယူခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပ ထားျခင္းကို မေတြ႕ရေခ်။ ဥပေဒမထြက္ေသးလို႔၊ နည္းဥပေဒမရွိေသးလို႔ျဖင့္ ၿပီးလြယ္ေပ်ာက္လြယ္ပဲ ရွိခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ထိုကဲ့သို႔ပင္ ေရြးေကာက္ပြဲနားနီးလာသျဖင့္ လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာ မ်ား ေပၚတြင္ အျပန္အလွန္ဆဲၾကဆိုၾက၊ ကေလာ္တုတ္ၾက ရွိေနခ်ိန္ တြင္ ေဖ့စ္ ဘြတ္ခ္ဌာနခ်ဳပ္မွ မတ္ဇူကာဘတ္ႏွင့္တိုင္ပင္ၿပီး အခုပဲ အေရးယူေတာ့မလိုလို၊ ထိုသို႔ေသာအေကာင့္မ်ားကို ဘန္းပစ္ေတာ့မလိုလို အာေပါင္အာရင္းသန္သန္ ေျပာၿပီးေနာက္ ဘာသံမွမၾကားရျပန္ေတာ့ေခ်။ ထိုသို႔ေသာျဖစ္ရပ္မ်ိဳး မိတီၳ လာျဖစ္ရပ္ ျဖစ္ပြားစဥ္ကလည္း ၾကားခဲ့ရဖူးသည္ ကို ေတြ႕ရသည္။ ၿပီးေတာ့ လည္း ဘာမွမဟုတ္။ ယခုေနာက္ ဆုံး ေမာ္ေတာ္ ယာဥ္ဥပေဒသစ္ ျပ႒ာန္း လိုက္သျဖင့္ လိုင္းကားသမားမ်ား ရပ္ဆိုင္းခဲ့ၾက သည့္ျဖစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ထိုျဖစ္ရပ္တြင္ ထုတ္ျပန္လိုက္ေသာဥပေဒကို မလိုက္နာျခင္းဟူ သည့္ သေဘာကို အထင္အရွားေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။

ဆိုလိုသည္မွာ မိမိတို႔နိုင္ငံတြင္ စည္းကမ္းတစ္ခု၊ ဥပေဒတစ္ခု သတ္မွတ္ လိုက္ၿပီဆိုလၽွင္ ထိုစည္းကမ္း၊ ထိုဥပေဒမ်ား အတိုင္းလိုက္နာရန္ လုပ္ေဆာင္ ရမည္ျဖစ္သလို မလိုက္နာလၽွင္လည္း ထိုက္သင့္ေသာျပစ္ဒဏ္ကို ထိုက္သင့္ သလို အျပစ္ေပးအေရးယူနိုင္ရမည္ျဖစ္သည္။

သို႔မွသာ သက္ဆိုင္ရာကထုတ္ ျပန္လိုက္ေသာ စည္းကမ္းစည္းမ်ဥ္းႏွင့္ ဥပေဒတို႔သည္ လူရိုေသရွင္ရိုေသရွိ ကာ အာဏာစက္ သက္ေရာက္ဩဇာရွိ မည္ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔မဟုတ္လၽွင္ ထိုစည္းကမ္းစည္းမ်ဥ္း၊ ဥပေဒတို႔ သည္ ေလထဲ တြင္လည္းေကာင္း၊ စကၠဴေပၚ တြင္လည္းေကာင္း သၾကၤန္အေျမာက္ အျဖစ္၊ စကၠဴက်ားအျဖစ္ လူမေလး ဟိုသတၱဝါမခန႔္ဘဝျဖင့္ ကြယ္ေပ်ာက္သြားၾကမည္ျဖစ္သည္။ ထိုနည္းတူ အ ထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ သာဓကမ်ားအရ အေရးယူအျပစ္ေပးျခင္းမရွိဘဲ စည္း ကမ္းဥပေဒမ်ားခ်ည္း ထုတ္ေနမည္ဆိုပါက အဆိုပါစည္းကမ္းဥပေဒမ်ားကို မည္သူကမၽွ အေလးထားအေရးတယူလိုက္နာမည့္သူမရွိဘဲ ကိုယ္ထုတ္ေသာ ဥပေဒ ကိုယ့္ဘာသာထိုင္ၾကည့္ေနရေသာအျဖစ္ က်ေရာက္ေနသလို ရွိလိမ့္ မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ဒီမိုကေရစီတူေဒးက သုံးသပ္ေဖာ္ျပအပ္ေပသည္။

အယ္ဒီတာ(စက္တင္ဘာ ၂၃၊ ၂၀၁၅)

‪#‎Democracytoday‬

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

ကာခ်ဳပ္၏စကားႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မိန္႔ခြန္း ဒီမိုကေရစီအေရြ႕သို႔ တြန္းျခင္းေလလား

ရန္ကုန္၊စက္တင္ဘာ ၂၃

သမၼတသည္ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ ေစ၊ အမ်ိဳးသားျဖစ္ေစ လက္ခံသည္ ဟု ကာခ်ဳပ္၏စကား ႏွင့္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႏွင့္တပ္ မေတာ္ ၾကား သံသယမ်ား ဖယ္ရွား၍ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခ်င္သည္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မိန္႔ ခြန္း၌ထည့္သြင္းေျပာဆိုမႈ တို႔သည္ ဒီမိုကေရစီအရ အျပဳသေဘာ ေဆာင္ လာသည္ဟု ပါတီအခ်ိဳ႕ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားအခ်ိဳ႕က ေထာက္ခံ ႀကိဳဆိုလိုက္ၾကသည္။

ယခုလ ၂၁ ရက္ေန႔ညက ထုတ္လႊင္ခဲ့ေသာNLD ပါတီ၏မဲ ဆြယ္ေဟာေျပာမႈတြင္ ဥကၠ႒ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျမန္မာ့တပ္ မေတာ္ကို ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္း စံထား မ်ားႏွင့္အညီ တိုးတက္ေခတ္မီ ျပည့္စံုစြာ၊ ႏုိင္ငံႏွင့္ ျပည္သူလြတ္လပ္လုံၿခံဳေအးခ်မ္းေရးတို႔ကိုအခိုင္ အမာကာကြယ္ေပးမည့္ အားကိုးရ သည့္အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္ေစလို ေၾကာင္း၊ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႏွင့္တပ္မေတာ္ အၾကားရွိ သံသယမ်ားကို ဖယ္ရွား ၍ ျပည္ေထာင္စုအေရး၊ ဒီမိုကေရ စီအေရးအတြက္ အျပန္အလွန္ယံု ၾကည္ေလးစားစြာျဖင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ခ်င္ေၾကာင္း၊ ဖြဲ႕စည္း ပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေျပာင္း လဲေရးတြင္လည္း ႏိုင္ငံတည္ၿငိမ္မႈ၊ ေအးခ်မ္းမႈကိုမထိခိုက္ေစဘဲ ျပည္ သူ႕ဆႏၵႏွင့္ ကိုက္ညီစြာ အတူတူ လုပ္ေဆာင္ခ်င္ေၾကာင္း ေျပာၾကား ခဲ့သည္။ ထိုသို႔ ေျပာဆိုမႈအေပၚ ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူအခ်ိဳ႕ ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားက အျမင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ေဝဖန္သံုးသပ္ခဲ့ၾက သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီၫြတ္ေရးပါတီမွ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီဝင္ဦးဟန္ေရႊက ”အရင္ တုန္းက အတိုက္အခံအေနနဲ႔လံုးဝ အဆင္မေျပခဲ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခု ဒီလို စကားေတြ ထြက္လာတယ္ဆို တာကလည္း အျပဳသေဘာေဆာင္ လာတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါပဲ။

ဒီမိုက ေရစီစနစ္ကိုသြားတဲ့အခါမွာ ဒီမို ကေရစီယဥ္ေက်းမႈရွိတယ္။ ဒါက မတူတာကို စားပြဲဝိုင္းမွာ ညႇိၾကတာ ဒီမိုကေရစီယဥ္ေက်းမႈပဲ။ ဒီလို ေျပာင္းလဲလာတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္” ဟု သံုးသပ္ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေဟာေျပာမႈထုတ္လႊင့္မႈမတိုင္မီ ယင္းေန႔ နံနက္ပိုင္းက ေနျပည္ ေတာ္၌ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ သတင္းမီဒီယာမ်ား ေတြ႕ဆံုစဥ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပ ေဒအရ ျဖစ္လာေသာ သမၼတသည္ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ေစ၊ အမ်ိဳးသားျ ဖစ္ ေစလက္ခံသည္ဟု ကာခ်ဳပ္က မီဒီ ယာမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ ေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မိန္႔ခြန္းႏွင့္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ တို႔၏ ေျပာဆိုမႈမ်ားသည္ တိုက္ ဆိုင္ျခင္းထက္ ထူးဆန္းမႈတစ္ခုျဖစ္ ေနသည္ဟု ႏုိ္င္ငံေရးေလ့လာသံုး သပ္သူမ်ားက ေျပာ ဆိုၾကသည္။

၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ တြင္ အႏိုင္ရရွိခဲ့ေသာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးေဒး ဗစ္လွျမင့္က ”သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္ ေျပာတာ ဆက္စပ္မႈေတာ့ရွိတာ ေပါ့။ ေကာင္းတဲ့ဘက္မွာသြားၿပီး တူေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ လက္ခံရ မွာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကာခ်ဳပ္ေျပာတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ သမၼတ ျဖစ္တဲ့သူက အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ေစ၊ အမ်ိဳးသားျဖစ္ေစ လက္သင့္ခံတယ္ ဆိုတာ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ကို ရည္ၫႊန္းတာမျဖစ္ႏိုင္ဘူူး။ ဒါေပမဲ့သူ႕စကားအေပၚ ျပန္ေျပာခ်င္တာ က အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကို သမၼတ မျဖစ္ေအာင္လုပ္ ထားတဲ့ ပုဒ္မ ၅၉(စ)ကို ျပင္ေပးလုိက္ရင္ သူေျပာ တဲ့စကားေတြက ပိုၿပီးေကာင္းမွာ ပါ။ ဒီပုဒ္မျပင္ဖို႔က သူတို႔က အဓိ ကက်ေနေတာ့ေ လ”ဟု သံုးသပ္ခဲ့ သည္။

ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူတစ္ဦးျဖစ္သူ ျမန္မာႏုိင္ငံေရွ႕ေန မ်ားကြန္ရက္မွ တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ဦးႀကီးျမင့္ကလည္း ယခု ကဲ့သို႔ ေျပာဆိုလိုက္ေသာ ႏွစ္ဖက္ စကားသည္ သံတမန္ စကားေျပာ ျခင္းႏွင့္တူၿပီး ကာခ်ဳပ္ေျပာစကား မွာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအေရးသည္ တင္းက်ပ္မႈမရွိဟူသည့္ အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္ေၾကာင္းကိုလည္း သံုး သပ္ခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ယင္းေန႔မွာပင္ ကာခ်ဳပ္ က တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ အာဏာ သိမ္းရန္ အစီအစဥ္မရွိေၾကာင္းႏွင့္ ၄င္းကိုယ္တုိင္လည္း မႀကိဳက္ေ ၾကာင္း ေျပာခဲ့ေသးသည္။

ထိုစကားႏွင့္ပတ္သက္၍ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ကိုမင္းကိုႏိုင္က လြန္ခဲ့သည့္ ၂၇ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔က ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကို ျပည္သူလူထုအားကိုးရသည့္ တပ္ မေတာ္ျဖစ္ပါေစဟု ႏိုင္ငံေရးအင္ အားစုမ်ားက ေရႊတိဂံုဘုရား အ ေနာက္ဘက္မုခ္တြင္ ေတာင္းဆိုခဲ့ ဖူးေသးသည္ဟု ျပန္လည္ေျပာျပ သည္။

”အခုတစ္ႀကိမ္ကလည္း ထပ္ ၿပီးဖိတ္ေခၚလိုက္တဲ့သေဘာပါပဲ”ဟု ကိုမင္းကိုႏိုင္က ကာခ်ဳပ္၏စကားအေပၚ မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

P-News

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

စပ္ကူး မတ္ကူးကာလ အစုိးရႏွင့္ ျပည္သူမ်ား၏ ပေဟဋိ သမၼတေလာင္းလ်ာ

၂ဝ၁၅ ႏုိဝင္ဘာေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ဝန္ႀကီး ၁၈ပါး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဝင္ေရာက္အေရြးခံၾကမည္ဟု သတင္းစာဂ်ာနယ္မ်ား တြင္ ဖတ္႐ႈလိုက္ရသည္။ ထို႔ျပင္ စက္တင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔ မွစတင္၍ မိမိတုိ႔၏ မဲဆႏၵနယ္ေျမမ်ားအတြင္း ေအာင္ႏိုင္ေရး မဲဆြယ္ စည္း ႐ုံးေနၾကၿပီ။ က်န္ရွိ ဝန္ႀကီးမ်ား၏ သက္တမ္းမွာလည္း မၾကာေတာ့ပါ လပုိင္းသာ အသက္ရိွေတာ့သည္။ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၏ တာဝန္ကုိ အၿမဲ တမ္း အတြင္းဝန္မ်ားက အစိုးရသစ္ဝန္ႀကီးမ်ား မရိွခင္…တာဝန္ယူထားရမည္ျဖစ္သည္။

ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားအတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ

လက္ရိွ ျမန္မာႏုိင္ငံေရးတြင္ ဦးေဆာင္ပါတီႀကီးအတြင္းမွာပင္ အုပ္စုဖဲြ႕ေနသည္ကုိ ျမင္လာရသည္။ တပ္မ ေတာ္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ တင္းမာအုပ္စုကတစ္ခု၊ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ေျပာင္းမႈကို အျမန္ဆံုး လုပ္ေဆာင္လို ေသာအုပ္စုက တစ္ခုႏွင့္ မည္သည့္ဘက္ကိုမွ လိုက္ပါလိုစိတ္ မရိွေသာ ၾကားေနအုပ္စုမ်ား အသြင္ ျမင္ေတြ႕ေနရသည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္ သမၼတ၏ ဦးေဆာင္မႈႏွင့္ သြားေနေသာ ဝန္ႀကီး ရထား ၃၆ တဲြမွာ ေျမနိမ့္ျမင့္ မညီေသာ သံလမ္းတြင္ သြားေနရသည့္ ရထားအုိႀကီး တစ္စီး ဒယီးဒယိုင္ျဖင့္တ အိအိ ေရြ႕ေန သလို ျမင္ေ တြ႕ေနရေပၿပီ။ ၃၆ ခုေသာ ရထားတဲြမ်ားတြင္ အခ်ဳိ႕မွာ တဲြေစာင့္မရိွ။ ယာယီတဲြေစာင့္မ်ားႏွင့္သာ။ တဲြေစာင့္ရိွေသာ ရထားတဲြမွ တဲြေစာင့္ မ်ားမွာလည္း မၾကာမီ မိမိတို႔တာဝန္ ၿပီးဆံုးေတာ့မည္ဟု မေရမရာေသာ ပူပန္မ်က္ႏွာမ်ားကုိ ျမင္ေတြ႕ေနရ သည္။

ထို႔ျပင္ ရထားတဲြထဲတြင္ လုိက္ပါေနသည့္ ခရီးသည္ ဝန္ထမ္းႏွင့္ ျပည္သူ မ်ားက ဘယ္ဘူတာဆုိက္မည္ကုိ အတိအက် မသိသလုိ ညအေမွာင္ႀကီးထဲတြင္ ျဖတ္သန္းေနရေသာ ရထားတဲြႀကီးေရွ႕တြင္ ဘယ္လို ဒုကၡႏွင့္ရင္ဆုိင္ရမလဲ …ဟူေသာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈမ်ားကုိ ခံစားေနၾကရသည့္အျဖစ္ ႀကံဳေန ရေပၿပီ။သက္ဆုိင္ရာဝန္ႀကီးဌာန အရာရိွႀကီးမ်ားအားလံုး၏ စုိးရိမ္ ပူပန္မႈ အမ်ားဆံုးမွာ ေရြးေကာက္ ပဲြႀကီးၿပီးလွ်င္ သမၼတ ဘယ္သူျဖစ္လာမလဲ။ အလြန္ပင္ အေရးႀကီးလွေသာ အခ်က္ျဖစ္ သည္။ မိမိတုိ႔ ႏုိင္ငံအတြက္ ၅ ႏွစ္တာ ေခါင္းေ ဆာင္သြားမည့္သူ ဘယ္သူလဲ ..ေဝဝါးေနဆဲျဖစ္သည္။ သမၼတလုပ္မည္ဟု ေျပာသူႏွစ္ဦး ေပၚထြက္လာသည္။ ပထမဆံုး ေဒၚေအာင္ ဆန္း စုၾကည္၊ ..ဒုတိယ သူရဦးေရႊမန္း။ ၎ကလည္း မိမိသမၼတလုပ္လိုသည္ဟုဆုိသည္။ ..ေနာက္မွ လက္ရိွ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ ၎က လည္း ျပည္သူက ႏွစ္သက္လွ်င္ သမၼတျပန္လည္လုပ္လုိသည္ဟု ဖြင့္ေျပာလာသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ယခုလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ ေလာင္း အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ စာရင္းတြင္မပါ။

ေရြးေကာက္ပဲြႀကီးလုပ္ရန္ ၂ လခန္႔သာ လိုပါေတာ့သည္။ ယခု အခ်ိန္တြင္ ႏုိင္ငံကို ဦးေဆာင္မည့္ သမၼတ ေလာင္းလ်ာ ဘယ္သူဟု မဲဆႏၵ ရွင္ျပည္သူမ်ားက အေသအခ်ာပင္ သိရိွသင့္သည့္ အခ်ိန္ကို ေရာက္ရိွေနၿပီ ျဖစ္ၿပီး ¤င္းသမၼတေလာင္းအတြက္ ဦးတည္ကာ မဲ ေပးၾက ရေတာ့မည့္ အေရးကုိ ကြင္းကြင္း ကြက္ကြက္ ျမင္ေန သင့္ေပၿပီ။ အခ်ိန္လည္း တန္ေပၿပီ။

သုိ႔ရာတြင္နံပါတ္ (၁) ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ပုဒ္မ ၅၉ (စ) အရ သမၼတ လံုးဝေရြးခ်ယ္ခံခြင့္ မရိွေတာ့ၿပီ။ နံပါတ္ (၂) သူရဦးေရႊမန္း ပါတီဥကၠ႒ႀကီး ေနရာမွ မၾကာေသးခင္က ေလ်ာက်သြားခဲ့ရသည္။ နံပါတ္ (၃) လက္ရိွသမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္ ဆိတ္ဆိတ္ေနေနသည္။ နံပါတ္ (၄) ေဒါက္တာေအးေမာင္. ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္အျဖစ္ အေရြးမခံဘဲ ရခုိင္ျပည္ နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ အေရြးခံမည္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႀကီး ၆ ႀကီးထဲက်န္ ၂ ဦးျဖစ္သည့္ ဦးခင္ေအာင္ျမင့္ႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ ယခုအထိ သမၼတလုပ္မည္ဟု ေလသံထြက္ မလာၾကေသးပါ။

အစိုးရပါတီႀကီးအတြင္းမွာလည္း ဘယ္သူသမၼတေလာင္းဟု ထုတ္ေဖာ္သူမရိွသလုိ အတုိက္အခံပါတီႀကီး အတြင္းကလည္း မည္သူ႔ကုိ သမၼတတင္မည္ဟု ဖြင့္ဟျခင္းလံုးဝမရိွေသးပါ။ ျပည္သူမ်ားအတြက္ အေမွာင္ထုႀကီး အတြင္း စမ္းတဝါးဝါး ျဖတ္ေမာင္းေနရေသာ ရ ထားႀကီးအတြင္း အေတြး စိတ္ကူးေဝဝါးေနဆဲ။၎ကို ႏုိင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ အမ်ားစုကပင္ မိမိတို႔ အမွန္ပင္ မသိမေျပာတတ္ မခန္႔မွန္းတတ္ဟု ေျပာလာပါသည္။ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းကေတာ့ သမၼတျဖစ္လာမည့္သူ သူရ ဦးေရႊမန္း (သို႔ မဟုတ္) ဦးသိန္း စိန္ဟု အတိအက် ခန္႔မွန္းေျပာခဲ့ၾကသည္။ ၿပိဳင္မည့္အတုိက္ အခံပါတီလည္း မရိွေသးေသာေၾကာင့္ ကြင္းကြင္းကြက္ ကြက္ ျမင္ႏုိင္ပါသည္။ ယခုတစ္ႀကိမ္တြင္ အစိုးရပါတီႀကီးကလည္း သမၼတေလာင္းလ်ာ မျမင္ရေသး။ အတုိက္ အခံပါတီႀကီးကလည္း မေဖာ္ျပႏိုင္ေသာ အျဖ စ္ေၾကာင့္ မဲဆႏၵရွင္မ်ား အားမလိုအားမရ ျဖစ္သည္ကေတာ့ အမွန္ပင္။

ဘာေၾကာင့္လဲ

ဤကဲ့သုိ႔ အေျခအေနမ်ား ဖန္တီးလာရျခင္းသည္ ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ၏ မ်ားစြာေသာ အားနည္းခ်က္မ်ားေၾကာင့္အျပင္ အင္အားႀကီး ပါတီႀကီးမ်ားအတြင္း သမၼတေလာင္းလ်ာဟူ၍ ဒီမုိကေရစီနည္းလမ္းတက် ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္ တင္ေျမႇာက္မႈ မရိွေသးျခင္း တုိ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္ဟု ထင္ျမင္ယူဆမိပါသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ အားနည္းလွေသာ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေၾကာင့္ လူပံုအလယ္မွာ သမၼတေလာင္း ဟု ေဖာ္မျပရဲသည့္အျဖစ္ ႀကံဳေနၾကရေပၿပီ။

ထိုသို႔ အက်ဳိးဆက္မ်ားေၾကာင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ အက်ဳိး ဆက္မ်ားမွာ (၁) ျပည္သူမ်ား ေရြးေကာက္ပဲြအေပၚ အယံု အၾကည္မရိွ ျဖစ္ လာႏုိင္ သည္။ (၂) ေဝဝါးေနေသာ အဓိက အေၾကာင္းအရာတစ္ခုေၾကာင့္ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူမ်ား ေရြး ေကာက္ပဲြအေပၚ စိတ္ဝင္စားမႈ အားနည္း လာျခင္း (၃) ထုိ႔ျပင္ ႏုိင္ငံ တကာမွ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူ သုေတသီပညာရွင္မ်ားက ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး အနာဂတ္ကုိ Negative ဟု ျမင္ သြားႏုိင္ျခင္း (၄) စပ္ကူးမတ္ကူးကာလအတြင္း အစိုးရ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားအတြင္း အေခ်ာင္ထုတ္ လာဘ္စားမႈမ်ား ပိုမုိမ်ားလာျခင္းႏွင့္ လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈကုိ အားနည္း သြားေစမည္ ျဖစ္သည္။ဒီမုိကေရစီေခတ္တြင္ မိမိကုိယ္ကိုယ္ သမၼတလုပ္ လို သည္ဟု ျပည္သူ ေရွ႕တြင္ မားမားမတ္မတ္ရပ္ ထုတ္ေဖာ္ အာမခံရဲသည့္ သမၼတေလာင္း လ်ာမ်ား မဟုတ္သူ သမၼတ မုိးေပၚက် တစ္ ဦး ျဖစ္လာလွ်င္ေတာ့ ပေဟဠိမ်ားက ျပည္သူ႔ ရင္ထဲ ရိွေနဦးမည္သာ။

Popular

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

ကုိးကန္႔တုိက္ပဲြ ဘာေတြဆက္ျဖစ္လာမွာလဲ

ေလာက္ကုိင္ေဒသတြင္ လုံျခံဳေရးေဆာင္ရြက္ေနေသာ တပ္မေတာ္သားမ်ား (STRINGER/AFP) 

သမၼတ႐ုံး၀န္ႀကီးဦးေအာင္မင္းက ကိုးကန္႔တုိက္ပဲြတြင္ တ႐ုတ္ပါ၀င္ပတ္သက္မႈ မရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားၿပီး ေနာက္တစ္ရက္အၾကာတြင္ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးျမထြန္းဦးက တ႐ုတ္စစ္တပ္၌ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ဖူးသူမ်ား ကိုးကန္႔တိမ္းေရွာင္အဖဲြ႕တြင္ ပါ၀င္ေနေၾကာင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြ၌ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ကိုးကန္႔အဖဲြ႕ထံမွ ဖမ္းဆီးရမိသည့္ လက္နက္မ်ားအရ ‘၀’တပ္ဖဲြ႕ထုတ္ လက္နက္မ်ားျဖစ္ေနၿပီး ‘၀’, မုိင္းလား အပါအ၀င္ UNFC အဖဲြ႕၀င္ KIA, SSA (၀မ္ဟိုင္း)၊ TNLA တို႔ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း ၎က အေထာက္အထားဓာတ္ပုံမ်ားႏွင့္တကြ သတင္းစာဆရာမ်ားအား ရွင္းလင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ 

ထူးျခားသည္က တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတြင္ ဖုန္ၾကားရွင္ေနထုိင္၍ တုိက္ပဲြကို ကြပ္ကဲေနေသာ ဟိုတယ္၊ ဒဏ္ရာရ ကိုးကန္႔တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားကို ေဆးကုသေပးသည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံေဆး႐ုံႏွင့္ ဒဏ္ရာရတပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားအား တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသို႔ ေခၚေဆာင္သြားသည့္ ဓာတ္ပုံမ်ားကို ရွင္းလင္းပဲြတြင္ ျပသထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ကိုးကန္႔တိမ္းေရွာင္အဖဲြ႕သည္ ျပည္ပအဖဲြ႕အစည္းမ်ား၏ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳထားသည့္ အဖဲြ႕ဟု တပ္မေတာ္ႏွင့္ အစိုးရက ေတာက္ေလွ်ာက္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ တ႐ုတ္စာတန္းမ်ားျဖင့္ ေရးသားထားသည့္ ဖုန္ၾကားရွင္ ေနထုိင္သည္ဆိုေသာ ဟိုတယ္ႏွင့္ ေဆး႐ုံတုိ႔ကို ထုတ္ေဖာ္ျပသခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ 

ကိုးကန္႔တိုက္ပဲြတြင္ တ႐ုတ္အစိုးရပါ၀င္ပတ္သက္မႈ မရွိေသာ္လည္း ေအာက္ေျခတြင္ ပါ၀င္မႈမ်ားရွိႏုိင္ေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တပ္မေတာ္ၿပီးေနာက္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႕အင္အားအႀကီးမားဆုံးဟု သတ္မွတ္ထားၾကသည့္ ‘၀’တပ္ဖဲြ႕တို႔ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဘက္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းသည္ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပဲြအေပၚ ႐ုိက္ခတ္မႈရွိလာႏုိင္ေၾကာင္း စစ္ေရး၊ ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသုံးသပ္သူတုိ႔က ေျပာၾကားသည္။ 

တ႐ုတ္ဗဟိုအစုိးရ၏ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားသည့္ စာခ်ဳပ္ေပါင္း ၃၁ ခုရွိၿပီး ေက်ာက္ျဖဴ၊ ေရနံသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လုိင္း၊ ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္းတို႔မွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအတြက္ အသက္ေသြးေၾကာပမာျဖစ္ေနရာ ျမန္မာအစုိးရအေပၚ ဆက္ဆံေရးမူ၀ါဒ ေျပာင္းလဲလုိက္ပါက ၎၏အက်ဳိးစီးပြားနစ္နာမႈသာရွိမည္ ျဖစ္သည္။ ဆက္ဆံေရးမူ၀ါဒမွာ ျမန္မာဘက္ကသာ ေျပာင္းလိုသည့္ သေဘာေတြ႕လာရေၾကာင္း စစ္ေရးေလ့လာသုံးသပ္သူ ဦးသန္းစိုးႏုိင္က ေျပာသည္။ 

‘‘ေျပာင္းခ်င္ေနတာ ျမန္မာအစိုးရ။ ျမန္မာဘက္ကေတာ့ ေျပာခ်င္လာၿပီ။ တုိင္းရင္းသားေတြကို မေထာက္ပံ့ဖုိ႔။ အဲဒီလိုေျပာဖို႔ ဒီဘက္မွာလည္း အေထာက္အထားမရွိဘူး။ ျမန္မာအစိုးရကို ၂၆ ႏွစ္လုံးလုံး အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး၊ သံတမန္ေရးနဲ႔ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ရပ္ခံကာကြယ္ေပးခဲ့တာ တ႐ုတ္ျပည္ေပါ့။ စစ္လက္နက္ေတြ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ လုပ္ေနတဲ့ၾကားက ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကို ေခတ္မီတပ္မေတာ္တည္ေဆာက္ေပးခဲ့တာ တ႐ုတ္ျပည္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစိုးရကို ခ်စ္လြန္းလို႔ မဟုတ္ဘူး။ သယံဇာတေတြ အေခ်ာင္ႏႈိက္ဖို႔။ ဒါေပမဲ့ အခု သူ႔အက်ဳိးစီးပြားထိခုိက္ေအာင္ တ႐ုတ္ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြျဖစ္လာရင္ ၁၉၆၈ တုန္းက ဗကပလို လက္နက္တပ္ဆင္ေပးလုိက္ရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံမေတြး၀ံ့ဘူး’’ဟု ၎ကေျပာသည္။ 

ျ

မန္မာအစိုးရႏွင့္ ဖုန္ၾကားရွင္ အပါအ၀င္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အားလုံး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ုိင္းတြင္ ေျပလည္ေအာင္ေဆြးေႏြးႏုိင္ျခင္းမရွိပါက ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းသည္ ဒုတိယခ႐ုိင္းမီးယားအေရး ျဖစ္လာႏုိင္ေၾကာင္း ၎ကေျပာသည္။ 

‘‘ဖုန္ၾကားရွင္ကို ျပည္တြင္းလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕လို႔ လက္ခံၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္းေပၚ ေခၚေပးေစခ်င္တယ္။ တ႐ုတ္မုန္းတီးေရးျဖစ္ဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ တုိင္းျပည္မွာ အေျခခံေတြက လြယ္လြယ္ေလး။ အထက္ျမန္မာျပည္က အခ်က္အခ်ာ စီးပြားေရးေတြအမ်ားစုက တ႐ုတ္ေတြ လက္ထဲမွာ။ ျပႆနာကို မီးေမႊးလုိ႔ တ႐ုတ္က သူ႔အက်ဳိးစီးပြားထိခိုက္ရင္ ‘၀’၊ ကခ်င္၊ ကိုးကန္႔ေတြကို လက္နက္တပ္ေပးလုိက္ရင္ အေရွ႕ေျမာက္က ဒုတိယခ႐ိုင္းမီးယား ျဖစ္လာမယ္။ တကယ္တမ္း ျဖစ္လာရင္ အေမရိကန္တုိ႔၊ EU တုိ႔ ဘာမွမွလုပ္ေပးႏုိင္တာ အခုယူကရိန္းခ႐ိုင္းမီးယားကို ၾကည့္ေလ။ ၾကားထဲက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔တုိင္းျပည ္အထိနာလိမ့္မယ္’’ဟု ၎ကေထာက္ျပသည္။ 

ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက တ႐ုတ္ေၾကးစားစစ္သားမ်ား ေခၚယူအသုံးျပဳေၾကာင္း အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ ရွင္းလင္းခဲ့သည္။ ႏွစ္ဖက္နယ္စပ္ခ်င္း ထိစပ္ေနသည့္ေဒသတြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားမ်ား အလုံးအရင္းျဖင့္ ၀င္ထြက္သြားလာႏုိင္ၿပီး ၎တို႔ကိုယ္တုိင္ နယ္စပ္လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ားတြင္ ေနထုိင္ခဲ့စဥ္ တ႐ုတ္ရာဇ၀တ္သားမ်ား၊ အလုပ္လက္မဲ့မ်ားက ျမန္မာျပည္ဘက္ျခမ္းရွိ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႕မ်ားထံ ၀င္ေရာက္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ဖူးေၾကာင္းႏွင့္ ထုိသူမ်ားကို ေၾကးစားစစ္သားဟုေခၚ၍မရေၾကာင္း ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီမွ ရဲေဘာ္သံေခ်ာင္းက ေျပာသည္။ 

‘‘တ႐ုတ္ျပည္ထဲမွာ ေၾကးစားစစ္သားကုမၸဏီဖြင့္ၿပီး ငွားစားတာမ်ဳိး မရိွပါဘူး။ ေၾကးစားစစ္သားေတြ၊ စစ္တပ္ေတြဆုိတာ သူမ်ားတုိင္းျပည္ေတြမွာ ႐ုံးခန္းဖြင့္ၿပီး လုပ္ေနတာပါ။ တ႐ုတ္မွာ အဲဒီလုိမရွိပါဘူး။ ဒီေန႔ ဗမာျပည္ႏုိင္ငံေရးမွာ ျဖစ္ေနတာက အေမရိကန္ဟာ သူ႔ရဲ႕ တ႐ုတ္ဆန္႔က်င္ေရး နည္းဗ်ဴဟာအရ တ႐ုတ္ကို အကြက္ရွာတုိက္ခိုက္ေနၿပီး စစ္အစိုးရကလည္း သူတုိ႔ အျပစ္လြတ္ကင္းေအာင္ ျမားဦးကို တ႐ုတ္ဘက္ လွည့္ေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သိၾကရမွာက ျပည္ပႏုိင္ငံတစ္ခုခုကို အျပစ္တင္ပုံခ်ေန႐ုံနဲ႔ ဗမာျပည္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပုံ ေအာင္ပဲြခံရမွာ မဟုတ္ဘူးဆုိတာပါပဲ။ အဓိကျပႆနာ၊ အဓိကတာ၀န္ရွိသူဟာ ျပည္တြင္းမွာပါ’’ဟု ရဲေဘာ္သံေခ်ာင္းကဆုိသည္။ 

ကိုးကန္႔တ႐ုတ္မ်ားမွာ လူမ်ဳိးအရ တ႐ုတ္လူမ်ဳိးျဖစ္ေသာ္လည္း သမုိင္းေၾကာင္းအရ ၁၈၉၇ ခုႏွစ္ကတည္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ေနၿပီး တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိး ၁၃၅ မ်ဳိးတြင္လည္း အပါအ၀င္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကိုးကန္႔ေဒသမွာ ဗဟိုအစိုးရအဆက္ဆက္ လုံး၀လက္လွမ္းမမီသည့္ေနရာျဖစ္ၿပီး ကိုးကန္႔တုိင္းရင္းသားမ်ားအေရးအတြက္ ယခုဖုန္ၾကားရွင္ႏွင့္ တုိက္ပဲြႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္သူမ်ား၏ ႐ႈျမင္ခ်က္အေပၚ မူတည္ေနေၾကာင္း ဆြီဒင္သတင္းစာဆရာ ဘာေတးလ္လင့္တနာက ေျပာသည္။ 

‘‘ျမန္မာစစ္တပ္က ဒီေလာက္ေတာင္ေတြ အျမင့္ႀကီး(ကိုးကန္႔)မွာ မေနႏုိင္ဘူး။ တပ္မေတာ္ကလည္း ေလာက္ကိုင္နဲ႔ ခ်င္းေရႊေဟာ္ေလာက္အထိပဲ ရွိတယ္။ ျမန္မာအစိုးရထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ ကုိးကန္႔တပ္ေတြက ေတာင္ကုန္းထိပ္တုိင္းေပၚမွာ စစ္သားက တစ္ေထာင္ေလာက္ ပို႔ထားၿပီးသား။ သူတုိ႔ဟာ ဘာသာစကားအရလည္း အစုိးရနဲ႔ ေကာင္းေကာင္းမပူးေပါင္းႏုိင္ဘူး။ ကုန္းၾကမ္းမွာေနတဲ့ ကိုးကန္႔ေလာက္ပဲ ျမန္မာစကားကို ေျပာတတ္တယ္။ စစ္ပဲြက ဆက္ျဖစ္မွာပဲ။ တကယ္လို႔ တုိက္ပဲြေတြ မရွိဘူးဆိုရင္ေတာင္ အစိုးရတပ္ေတြက ေလာက္ကိုင္က မလိပါးခ်ဳိင့္၀ွမ္းမွာေနၿပီး သူပုန္ေတြက ေတာင္ေပၚမွာေနေနမွာ’’ဟု လက္ရွိ တုိက္ပဲြ၀င္ ႏွစ္ဖက္တပ္အေနအထားကို ေလာက္ကိုင္ႏွင့္ ‘၀’ ေဒသတို႔သို႔ ကိုယ္တုိင္သြားေရာက္ဖူးသည့္ ဆြီဒင္သတင္းစာဆရာ ဘာေတးလ္လင့္တနာက ရွင္းျပသည္။ 

လက္ရွိ ကိုးကန္႔ျဖစ္စဥ္အေပၚ အေနာက္အုပ္စုက လက္ခုပ္တီးအားေပးလုိေသာ္လည္း အေရွ႕ဖ်ား၏ ဒုတိယေျမာက္ ယူကရိန္းျဖစ္လာမည္ကိုစိုးရိမ္၍ ၿငိမ္သက္ေနပုံရေၾကာင္း ဦးသန္းစိုးႏုိင္က ၎၏အျမင္ကိုေျပာသည္။ 

‘‘အစိုးရကိုယ္တုိင္ အရင္က အပစ္ရပ္အဖဲြ႕လို႔ အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ ဒီအဖဲြ႕(ဖုန္ၾကားရွင္)ကို သေဘာထားႀကီးစြာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပဲြထဲကို ဆဲြမေခၚဘူးဆိုရင္ ေရရွည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းမွာ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစမယ္’’ဟု ၎ကေျပာသည္။ 

ဖုန္ၾကားရွင္၏ ကိုးကန္႔တပ္ဖဲြ႕(MNDAA) မွာ UNFC ၏ ၁၂ ဖဲြ႕ေျမာက္ အဖဲြ႕၀င္ျဖစ္ၿပီး ၎တို႔အေရးမွာ UNFC ႏွင့္ သက္ဆုိင္ေၾကာင္း UNFC ၏ တဲြဖက္အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး(၁)ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ေျပာၾကားသည္။ 

သို႔ေသာ္ MNDAA က မမွန္ကန္သည့္ လုပ္ရပ္မ်ားမလုပ္ရန္ ထိန္းေက်ာင္းရမည့္ တာ၀န္ရွိၿပီး လက္ရွိတုိက္ပဲြျဖစ္စဥ္ျဖစ္ရပ္မ်ား မွန္ကန္မႈ ရွိ၊ မရွိကို ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းႏွင့္ ဆက္သြယ္ညႇိႏႈိင္းမည္ဟု ၎ကဆုိသည္။ 

ကိုးကန္႔တုိက္ပဲြႏွင့္ တုိက္ပဲြတြင္ UNFC အဖဲြ႕၀င္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႕မ်ား ပါ၀င္တုိက္ခုိက္ေနျခင္းေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အေပၚ သက္ေရာက္မႈျပင္းထန္မည္ဟု မထင္ေၾကာင္းႏွင့္ တုိင္းျပည္အတြက္ ခုိင္မာသည့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္တစ္ခုလိုအပ္ေနရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္ ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆက္လက္ေျပာသည္။ 

‘‘UNFC ရဲ႕ မူအရေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ၀ိုင္း၀န္းၿပီး ခုခံတုိက္ခိုက္တာေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ လုိင္ဇာျဖစ္တုန္းကလည္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အဖဲြ႕၀င္ေတြက ၀ိုင္းၿပီး ခုခံတုိက္ခုိက္ၾကတာ ရွိပါတယ္။ ကိုးကန္႔ကိစၥကေတာ့ တပ္က လူထုေထာက္ခံမႈရေအာင္ လုပ္ေနတဲ့သေဘာပါပဲ။ အဓိကကေတာ့ ႏွစ္ဖက္စလုံးကို ဒီကိစၥေပၚမွာ အျမတ္ထုတ္ဖို႔ မႀကိဳးစားဖို႔ပါပဲ။ ကိုးကန္႔အဖဲြ႕ကလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးဖို႔ဆုိၿပီး တင္ျပထားတာရွိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မူအရေတာ့ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာေတြကို ႏုိင္ငံေရးအရ ရွင္းတာအေကာင္းဆုံးပါ။ လက္နက္ကိုင္တုိက္ပဲြေတြ မလုပ္ဘဲ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈလုပ္ဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေမတၱာရပ္ခံထားပါတယ္’’ဟု ဗိုလ္မွဴးႀကီးခြန္ဥကၠာက သုံးသပ္သည္။ 

တပ္မေတာ္က ကုိးကန္႔ေဒသကုိ ခ်ဳပ္ကုိင္ႏုိင္ၿပီဆုိပါက ဦးဖုန္ၾကားရွင္ႏွင့္ စကားေျပာလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းရေၾကာင္း တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္တြင္ ေနထုိင္ခဲ့သည့္ သတင္းစာဆရာ စည္သူေအာင္ျမင့္ကေျပာၾကားသည္။ 

‘‘စစ္တပ္က လုပ္မွာကေတာ့ စကားေတာ့ ေျပာတာေတာ့ ေျပာလိမ့္မယ္။ လံုးလံုးစကားမေျပာလို႔ေတာ့ ရမွာမဟုတ္ဘူး။ ကိုးကန္႔ကို ခ်ဳပ္ကုိင္ႏုိင္ၿပီဆုိရင္ စကားေျပာမွာ။ ဒါေပမဲ့ နယ္ေျမကိုေတာ့ သူမေပးဘူး။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ၾသဇာခံ လက္နက္ကုိင္တပ္ဖဲြ႕ေတြ ေနရာမရရေအာင္ လုပ္လာလိမ့္မယ္။ ဒါေတြကေတာ့ ဆက္ၿပီးႏွစ္ဖက္အျငင္းပြားတာေတာ့ရိွမွာပဲ’’ဟု ၎ကေျပာသည္။ 

ထို႔အျပင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိလည္း နယ္စပ္က တုိင္းရင္းသားအဖဲြ႕မ်ားကို မေထာက္ပံ့ရန္ သြယ္၀ိုက္ေျပာၾကားလာမႈမ်ားရိွလာေနၿပီး တ႐ုတ္မူ၀ါဒကမူ အေျပာင္းအလဲမျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာသည္။ 

‘‘တ႐ုတ္ကိုေတာ့ စကားနည္းနည္းေျပာခ်င္ေနပံုရတယ္။ ဒါေပမဲ့ တည့္တည့္လည္း ေျပာရဲပံုမရဘူး။ ျမန္မာကို တ႐ုတ္က တစ္ေလွ်ာက္လံုး ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ ေျပလည္ေအာင္ေနၿပီး သယံဇာတေတြ ထုတ္ေနတာ။ တ႐ုတ္က မူ၀ါဒမေျပာင္းဘူး။ တ႐ုတ္က မူ၀ါဒေျပာင္းမွာ တစ္ခုတည္းပဲ။ အဲဒါ အေမရိကန္လုိအင္အားႀကီးႏုိင္ငံေတြ ျမန္မာမွာ စစ္စခန္းလာဖြင့္မွာကုိပဲ ေၾကာက္တာ။ အဲဒီက်မွပဲ တစ္မ်ဳိးစဥ္းစားမွာ။ ၿပီးေတာ့ လူထုကလည္း ဒီတုိက္ပဲြမွာ ၾကားမ၀င္ဖို႔၊ စစ္ကိုမလုိလားဖို႔ လိုတယ္။ ဘယ္ဘက္မွ မလိုက္ဖို႔ေပါ့’’ ဟု သတင္းစာဆရာစည္သူေအာင္ျမင့္က သံုးသပ္သည္။ 

ထို႔အျပင္ ကုိးကန္႔ကုိလည္း ျမန္မာတုိင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးထဲက တစ္မ်ိဳးအျဖစ္ ျပည္သူမ်ား ႐ႈျမင္ေပးရန္လိုေၾကာင္း ဘာေတးလ္လင့္တနာက ေထာက္ျပသည္။ 

‘‘ဒီစစ္ပဲြကုိ ျပည္သူေတြ ဘယ္လို႐ႈျမင္လဲေပၚမွာပဲ မူတည္တယ္။ အခုု ျမန္မာျပည္သူအမ်ားစုက ကိုးကန္႔တ႐ုတ္ေတြဟာ ႏုိင္ငံျခားသားေတြျဖစ္တယ္လို႔ ေတြးထင္ၿပီး အစိုးရတပ္ကုိ ေထာက္ခံေနတယ္။ တကယ္တမ္း ကိုးကန္႔ဟာ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးေပမယ့္ ျမန္မာမွာ ၁၈၉၇ ခုႏွစ္ကတည္းက ျမန္မာရဲ႕အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ေနၿပီ။ ကုိးကန္႔အရပ္သားေတြနဲ႔ စကားမ်ားမ်ားေျပာၾကည့္ပါ။ သိလာလိမ့္မယ္’’ဟု ၎ကေျပာသည္။ 

ယခုတိုက္ပြဲတြင္ ‘၀’ တပ္ဖဲြ႕ပါ၀င္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားမႈအေပၚ 7Day News က ‘၀’ျပည္ ေသြးစည္းညီၫြတ္ေရးတပ္မေတာ္(UWSA) ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဦးေအာင္ျမင့္ထံသို႔ ဖုန္းျဖင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ဆက္သြယ္ေသာ္လည္း ျပန္လည္ေျဖၾကားျခင္းမရိွေပ။ သုိ႔ေသာ္ RFA သတင္းဌာနတြင္မူ ဦးေအာင္ျမင့္က တုိက္ပြဲကို ေထာက္ခံအားေပးကူညီျခင္းမရိွေၾကာင္းႏွင့္ ‘၀’ တပ္ဖဲြ႕ထုတ္ေသနတ္မ်ား မိသည္ဆုိ႐ံုျဖင့္ ‘၀’ တပ္ဖဲြ႕ပါ၀င္သည္ဟု ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ အမွန္အမွားခြဲျခားရန္လိုအပ္ၿပီး လက္နက္မ်ားကုိ စက္႐ံုမ်ားမွ စီးပြားေရးသမားမ်ားက ခုိးထုတ္ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာၾကားထားသည္။ 

တုိင္းရင္းသားလက္နက္္ကုိုင္အဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ စစ္ေရး၊ ႏုိင္ငံေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူတို႔ကမူ ကိုးကန္႔အေရးကုိ ႏုိင္ငံေရးနည္းလမ္းအရ ေျဖရွင္းေစလိုေၾကာင္းႏွင့္ တ႐ုတ္အစိုးရအေပၚ အမ်ိဳးသားေရးလႈပ္ရွားမႈပံုစံျဖင့္ မျပဳလုပ္ရန္လိုေၾကာင္း ေထာက္ျပၾကသည္။ 

ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီမွ ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္ ဦးေအးသာေအာင္ကလည္း ကိုးကန္႔ေဒသမွ တုိက္ပဲြမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေအာက္ပါအတုိင္း သံုးသပ္သည္။ 

‘‘ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ တုိင္းျပည္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ဘာတိုက္ပဲြမွ မျဖစ္ေစခ်င္ပါဘူး။ တုိက္ပဲြျဖစ္တယ္ဆိုတာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေပၚ တစ္စံုတစ္ရာ အတုိင္းအတာေတာ့ ထိခိုက္တာပါပဲ။ တပ္က သတင္းထုတ္ျပန္တာ ကိုးကန္႔ဘက္မွာ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖဲြ႕ တခ်ိဳ႕ပါတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာသက္ေရာက္ေနေတာ့ အဲဒီေတာ့ ဒီတုိက္ပြဲက အစျပဳၿပီး က်န္တဲ့အဖဲြ႕ေတြနဲ႔ပါ တိုက္ပြဲေတြျပန္ျဖစ္လာမွာကို မလိုလားပါဘူး။ အဲဒီလိုဆုိရင္ေတာ့ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ေရးထိုးႏုိင္ဖို႔က အလွမ္းေ၀းသြားပါလိမ့္မယ္။ လက္ရိွမွာ အစိုးရေရာ တပ္အေနနဲ႔ကပါ လက္ရိွကိစၥေတြကို အေကာင္းဆံုးေျဖရွင္းနည္းကုိပဲ သံုးဖုိ႔လိုပါလိမ့္မယ္။ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာေတြကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးနည္းျဖစ္တဲ့ ေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္းမႈက အေကာင္းဆံုးပါ။ အဲဒီလိုမလုပ္ရင္ေတာ့ ျပည္တြင္းစစ္မီးကၿငိမ္းဖို႔ ေ၀းသြားပါလိမ့္မယ္’’ 

‘‘အခုတုိက္ပဲြေတြျဖစ္ေနတဲ့ေနရာမွာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ တုိင္းရင္းသားေတြရိွတယ္။ သူတို႔ကုိ ကာကြယ္ေပးဖို႔ တာ၀န္ရိွတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ကုိးကန္႔အဖဲြ႕နဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔က မဟာမိတ္ဖဲြ႕ထားတာ။ အဲဒီေတာ့ တစ္ေယာက္က ဒုကၡေရာက္ရင္ တစ္ေယာက္က ၀င္ကူညီေပးရတဲ့ သေဘာပါ။ အဓိကကေတာ့ အစိုးရပါပဲ။ သူတုိ႔က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးဖို႔ ေျပာေပမယ့္ အစိုးရက လက္မခံပါဘူး။ တုိက္ပြဲေတြလည္း ျဖစ္လာၿပီ။ အခုလိုမ်ိဳးစစ္ေရးကို အရိွန္ျမႇင့္ၿပီး လုပ္လာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးဖို႔၊ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအပစ္အခတ္ရပ္စဲဖို႔ဆုိတာ ေ၀းသြားႏုိင္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာေတြကုိ ႏုိင္ငံေရးအရပဲ စားပဲြ၀ုိင္းမွာ ရွင္းဖုိ႔လိုပါတယ္။ အဲဒါမွ အေျဖထြက္မွာပါ’’ ဟု ဖုန္ၾကားရွင္ဘက္မွ ကူညီတုိက္ေပးေနသည့္ တေအာင္း(ပေလာင္) လြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႕မွ ျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံ ဦးမုိင္းအိုက္ေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။ 

ကုိးကန္႔တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အရပ္သားတစ္ရာေက်ာ္ ေသဆံုးၿပီး အစိုးရ၏ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၂ ရက္အထိ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အရ တပ္မေတာ္မွ တပ္မေတာ္သား ၅၇ဦး က်ဆံုးကာ ကုိးကန္႔တပ္ဖဲြ႕မွ ၇၅ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။ တုိက္ပြဲမ်ားတြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ပါ၀င္ပတ္သက္မႈမရိွေၾကာင္းႏွင့္ တ႐ုတ္နယ္ေျမကုိ မည္သည့္လက္နက္ကုိင္အဖဲြ႕ကိုမွ ေပးမသံုးေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဟြာေခ်ာင္ယင္က ေျပာၾကားသည္။ ျမန္မာအစိုးရကလည္း တ႐ုတ္ဗဟုိအစိုးရမပါ၀င္ေသာ္လည္း ေအာက္ေျခတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈမ်ားရိွသည္ဟု ေျပာၾကားထားသည္။ တုိက္ပြဲေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဘက္ျခမ္းသုိ႔ ကိုးကန္႔ေဒသခံ ေလးေသာင္းေက်ာ္ တိမ္းေရွာင္သြားၿပီး ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ လား႐ိႈးၿမိဳ႕တို႔သို႔ ေဒသခံေသာင္းခ်ီ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ရသည္။ လက္ရိွ ေလာက္ကုိင္အေျခအေနမွာ လူသူကင္းမဲ့ေနၿပီး ေဒသခံ ၄,၀၀၀ ေက်ာ္မွာ ျမန္မာ-တ႐ုတ္နယ္စပ္မွတ္တုိင္မ်ားတြင္ တဲမ်ားထိုး၍ ေနထုိင္ေနရသည္။ 

‘‘တိုက္ပဲြျဖစ္တဲ့အေပၚ ဘာမွ မေျပာခ်င္ဘူး။ အျမန္ဆံုးျပန္ခ်င္တယ္ အိမ္ကုိ။ ေျပာင္းဖူးခင္းေတြ ခ်ိဳးရမယ့္အခ်ိန္ေရာက္ေနၿပီ’’ ဟု ျမန္မာ-တ႐ုတ္ နယ္ျခားမွတ္တိုင္အမွတ္ (၁၂၅)တြင္ ခုိလႈံေနသည့္ ကုိးကန္႔တုိင္းရင္းသားလူငယ္ ကုိရန္ကေျပာၾကားသည္။ 

7 Day

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

ေမွးမိန္ေနတဲ့ အတိုက္အခံေတြရဲ႕ အသံ

စစ္အစိုးရ လက္ထက္မွာ ဒီမိုကေရစီရရွိေရးနဲ႔ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အတိုက္ အခံႏိုင္ငံေရး အင္အား စု ေတြအားလံုးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေခါင္းေဆာင္အရာထားလို႔ တညီ တၫြတ္တည္း တသံတည္း စုေပါင္း အင္အား နဲ႔ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့ၿပီး အသံေတြ က်ယ္ေလာင္ေပမယ့္ စစ္အစိုးရ ကေန အသြင္ေျပာင္းလိုက္တဲ့ အရပ္သား အမည္ခံ အစိုးရသစ္ လက္ထက္ မွာေတာ့ အတိုက္ အခံေတြရဲ႕ အသံေတြက အရင္ေလာက္ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ မၾကားရ တဲ့အျပင္ တကြဲတျပားနဲ႔ တျဖည္းျဖည္း ေမွးမွိန္လာေနပါၿပီ။

တိတ္ဆိတ္မႈအစ

ဒီမိုကေရစီ ဆိုတဲ့ အသံတသံ တည္းေအာက္မွာ ညီၫြတ္စြာရပ္တည္ေနခဲ့ၾကတဲ့ အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံ ေရး အင္အား စုေတြ အားလံုးက သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္မွာေတာ့ ညီၫြတ္မႈ မရွိေတာ့ဘဲ အသံတိတ္လာၿပီး အစိုးရကို ေစာင့္ ၾကည့္ ေဝဖန္ တိုက္တြန္းမႈေတြ သိပ္မလုပ္ ေတာ့တဲ့အတြက္ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရးမွာ အတိုက္အခံေတြရဲ႕ ရပ္တည္မႈ ဘယ္လို လဲဆိုၿပီး ေမးခြန္း ထုတ္ရမယ့္ အေျခအေနအထိကို ဆိုက္ေရာက္လာပါတယ္။

အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD က ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆာင္ရြက္မယ္ ဆိုတဲ့ ကတိျပဳမႈေတြနဲ႔ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို ဝင္ေရာက္သြား ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာျမင့္လာခ်ိန္မွာ လႊတ္ေတာ္ထဲ ဝင္ေရာက္သြားခဲ့တဲ့ NLD အေနနဲ႔ သူကတိျပဳထား တဲ့ မူဝါဒပိုင္းဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြျဖစ္တဲ့ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး၊ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ တခုမွ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တာမ်ိဳး မရွိ ေသး ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ျပည္သူလူထုၾကားမွာျဖစ္ ေပၚေနတဲ့ ေျမယာသိမ္းဆည္းမႈ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အပါ အဝင္ လူထု ေန႔စဥ္ေတြ႕ ႀကံဳ ေနရတဲ့ အဆင္မေျပမႈ၊ အခက္အခဲေတြနဲ႔ အမႈအခင္း ေတြမွာလည္း NLD က ထိထိ ေရာက္ေရာက္ ကူညီတာမ်ိဳး မလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။

လႊတ္ေတာ္ထဲမွာလည္း NLD က တင္သြင္းတဲ့ လူထုအက်ိဳးျပဳႏိုင္တဲ့ ဥပေဒဆိုတာမ်ိဳး မရွိသလို ပံုႏွိပ္ျခင္းႏွင့္ ထုတ္ေဝျခင္း ဥပေဒ ၊ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒ စတဲ့ အစိုးရစိတ္ႀကိဳက္ ေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒေတြကို ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ ဥပေဒ ေတြ ျဖစ္လာေအာင္ NLD က ေဝဖန္ေထာက္ျပတာမ်ိဳး မလုပ္ခဲ့ဘဲ ေန႔စဥ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကစလို႔ NLD အမတ္ အမ်ားစုဟာ ေရငံုႏႈတ္ပိတ္လႊတ္ေတာ္ တက္ရင္း အခ်ိန္ကုန္ေနၾကပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ထဲ ဝင္သြားခ်ိန္ကစလို႔ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ပါတီက အသံတိတ္လာၿပီး လူထုနဲ႔ကင္းကြာ လာပါ တယ္။ ဥပမာ တႏိုင္ငံလံုးက စိတ္ဝင္တစား ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံ လိပ္ ကြ်န္း လူသတ္မႈ၊ ဗကသ ေက်ာင္းသူ မျဖဴႏွင္းေထြး အဖမ္းခံေနရတဲ့ကိစၥ၊ မိေက်ာင္းကန္ ေျမယာသိမ္း ဆည္းမႈ၊ ဘာသာေရးနဲ႔ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡလိုမ်ိဳး ကိစၥ ေတြမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဘာမွထုတ္ ျပန္ေျပာဆိုတာမ်ိဳး မလုပ္သလို NLD ပါတီကလည္း တစံုတရာ ေၾကညာ ခ်က္ ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုတာမ်ိဳး မရွိဘဲ လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ပါတီက အသံတိတ္ေနသလို ဒုတိယ အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုလို႔ဆိုႏိုင္မယ့္ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႕အစည္းကလည္း ရည္မွန္း ခ်က္ေပ်ာက္ၿပီး အသံတိတ္ေနပါတယ္။

“အတိုက္အခံ ပံုစံဆိုတာ တိတ္ဆိတ္ေနတာ ထက္ ေျပာသင့္ေျပာထိုက္တာ၊ ရွင္းလင္းသင့္ ရွင္းလင္းထိုက္တာေတြကို ေျပာဆို ရွင္းလင္းသင့္တယ္။ အတိုက္အခံေတြက အဲဒီအပိုင္းမွာ အားနည္းတယ္။ ၿပီးေတာ့ အတိုက္အခံ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းမႈတည္ ေဆာက္မႈပိုင္းေတြမွာလည္း ပိုၿပီး စနစ္က်သင့္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အဲဒီလို မလုပ္ႏိုင္တာဟာ အားနည္း ခ်က္ပဲ၊ အဲဒီအားနည္းခ်က္ေတြကို မျပင္ႏိုင္ရင္ ေရရွည္မွာ လူထုေထာက္ခံမႈ ေလ်ာ့က်လာႏိုင္တယ္”လို႔ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူ ေဒါက္တာ ရန္မ်ိဳးသိမ္းက ေျပာပါတယ္။

အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး

NLD နဲ႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသားေတြ အသံ တိတ္ေနခ်ိန္မွာ အာဏာရပါတီမွာရွိတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေဟာင္းေတြ ၊ လက္ရွိ တပ္မေတာ္ မွာရွိတဲ့ အရာရွိႀကီး ေတြဟာ ႏိုင္ငံေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ထိုးထိုး ေဖာက္ ေဖာက္ လုပ္လာေန ၾကပါတယ္။

တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးေဆြးေႏြးရာမွာ သမၼတ႐ံုးဝန္ႀကီး ဦးေအာင္မင္း ဦးေဆာင္တဲ့ ျမန္မာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာရဲ႕ အခန္း က႑က ေရွ႕တန္းေရာက္လာပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ ေၾကြး ေၾကာ္ခဲ့တဲ့ NLD နဲ႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေတြကေတာ့ MPC က ဖိတ္ၾကားတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲ တခ်ိဳ႕ကို တက္ေရာက္႐ံု ကလြဲလို႔ ဒီထက္ပို ဘာမွမလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥမွာ NLD ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈက အေတာ္အားနည္းေနၿပီး NLD မွာ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စီမံခ်က္၊ ႏိုင္ငံေရး စီမံခ်က္မ်ိဳး သီးသန္႔ရွိေနတာမေတြ႕ရပါဘူး။ အလား တူ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္း လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းအေနနဲ႔လည္း အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးေန႔မွာ ခ်ီတက္ပြဲလုပ္တာ၊ ေဖ်ာ္ေျဖပြဲလုပ္တာ ေလာက္ပဲ လုပ္ႏိုင္ ပါတယ္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ၈၈၈၈ (ရွစ္ေလးလံုး) ဒီမိုကေရစီ ေငြရတုအေရးေတာ္ပံု အခမ္းအနားမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အျဖစ္ တန္းတူညီမွ်တဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ ျဖစ္ထြန္းေရး၊ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး(သို႔မဟုတ္) အေျခခံဥပေဒအသစ္ ျပန္လည္ေရးဆြဲေရး၊ အမ်ိဳးသား ညီလာခံတရပ္ ေပၚထြန္းလာေရး အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေရး လုပ္ေဆာင္မယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြက ေရေပၚမွာ အ႐ုပ္ေရးသလို ျဖစ္ေနဆဲပါပဲ။

၈၈ မ်ိဳးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႕ အစည္းကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ အသြင္မေျပာင္းဘဲ သာမန္ အရပ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းပံုစံနဲ႔ ဆက္လက္ရပ္တည္ေနတာမို႔ ေငြရတု ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ဖို႔ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

“၈၈ အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ တျခားအဖြဲ႕အစည္းေတြ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈ အပိုင္းေတြမွာလည္း အေတာ္ေလး ကို အားနည္း တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အဲလိုအေၾကာင္း ေတြေၾကာင့္ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ဟာ ထင္သေလာက္ ခရီးမေပါက္ တာ” လို႔ ေဒါက္တာ ရန္မ်ိဳးသိမ္းက ေျပာပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး

စစ္အစိုးရ စိတ္ႀကိဳက္ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕ စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ NLD နဲ႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႕ အစည္းပူးေပါင္းၿပီး ေဟာေျပာပြဲေတြကို တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ လက္မွတ္ ေကာက္ယူ ခဲ့ရာမွာ လက္မွတ္ ၅ သန္းနီးပါး ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီလက္မွတ္ေတြကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကိုေပးပို႔ ခဲ့ၿပီး ျပည္သူ႔လက္မွတ္ေတြကို လ်စ္လ်ဴမ႐ႈဘဲ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္ကို တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဏာရ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီနဲ႔ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ႀကီးစိုးေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ မွာပုဒ္မ ၄၃၆ ျပင္ဆင္ေရး၊ သမၼတအရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ခ်က္ ပုဒ္မ ၅၉ (စ) ျပင္ဆင္ဖို႔ အလားအလာက လက္ရွိအခ်ိန္မွာ အေတာ္ကိုနည္းပါးေနပါၿပီ။

NLD နဲ႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္အဖြဲ႕အေနနဲ႔ လႊတ္ ေတာ္ဘက္က ပုဒ္မ ၄၃၆ မျပင္ဆင္ဘူးဆိုရင္ အနာဂတ္မွာ ဘာဆက္လုပ္မလဲ ဆိုတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ ခ်မွတ္ထားတာမ်ိဳးမရွိသလို လက္မွတ္ ၅ သန္းေက်ာ္ တင္ၿပီးခ်ိန္ကတည္းက ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ ဆင္ေရးအတြက္ တစံုတရာ ထပ္မံေတာင္းဆိုတာမ်ိဳး ေတြ မလုပ္ေတာ့ပါဘူး။ ”ပြဲၿပီးမီးေသ”ဆိုတဲ့ ပံုစံနဲ႔ ၂ ဖက္စလံုးက ၿငိမ္သက္သြားခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္ လိႈင္၊ သူရဦးေရႊမန္းတို႔နဲ႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ ေတာင္းဆိုထားေပမယ့္ အဲဒီေတာင္းဆိုခ်က္က သိသာထင္ရွားတဲ့ တံု႔ျပန္ခ်က္ တစံုတရာ မရေသးပါဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ ၄ ပြင့္ဆိုင္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးမရရင္ ဘာမွဆက္မလုပ္ဘူး ဆိုတဲ့ပံုစံ ေပါက္ေနပါတယ္။

တိုင္းရင္းသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ ေရး အတြက္ လႊတ္ေတာ္တြင္း မွာ တိုင္းရင္းသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ကို စည္း႐ံုးတာမ်ိဳးေတြ လုပ္သင့္ တယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။

“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ ကာခ်ဳပ္ မင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ ဦးေရႊမန္းတို႔နဲ႔ ေတြ႕ဆံု ေတာင္းဆိုရင္ပဲ အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး လက္ေတြ႕ ျဖစ္လာမယ့္ပံုစံမ်ိဳး ေျပာေနတယ္။ က်န္တဲ့ လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက အေရးမပါတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးပဲ။ သူတကယ္လုပ္ရမွာက ၄ ပြင့္ဆိုင္ ေတြ႕ဆံုေရးထက္ လႊတ္ေတာ္တြင္းမွာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္ တဦး ခ်င္းစီနဲ႔ စကားေျပာဖို႔။ ေနာက္ဆံုး တိုင္းရင္းသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ မဟာမိတ္ဖြဲ႕တာမ်ိဳး ေတြ လုပ္ရမွာ” လို႔ တိုင္းရင္းသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္တဦးက သံုးသပ္ပါတယ္။

၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး အတြက္ NLD နဲ႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္အဖြဲ႕မွာ တိက်တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာဆိုတာမ်ိဳး မရွိဘဲ စိတ္ကူးေပါက္ရာ ထလုပ္သလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ေအာင္ျမင္ဖို႔ မလြယ္လွ ဘူး လို႔ ႏိုင္ငံေရးအသိုင္းအဝိုင္းက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ကိစၥမွာလည္း ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးနဲ႔ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး ေကာ္မတီက အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ႏိုင္တဲ့ အေနအ ထားသာရွိၿပီး အစိုးရပိုင္းနဲ႔ တရားေရးမ႑ိဳင္ရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ေပ်ာက္ဆံုးေနပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္တဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး ေကာ္မတီက တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈစင္တာ ၂ ခုကို မႏၱေလးၿမိဳ႕နဲ႔ လား႐ိႈးၿမိဳ႕မွာ ႏိုဝင္ဘာလအတြင္း ဖြင့္လွစ္သြားဖို႔ရွိပါတယ္။

မူလက တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး စင္တာေတြ ဖြင့္လွစ္ရာမွာ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ံုး၊ ျပည္ထဲ ေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ႏိုင္ငံျခား ေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ အမ်ိဳးသား စီမံကိန္းနဲ႔ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ဝန္ႀကီးဌာနက ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ဝင္ေတြ ေစလႊတ္ ေပးမယ္လို႔ အစိုးရက ေျပာဆိုခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အဲဒီေျပာဆိုခ်က္ကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းသြားပါတယ္။ တရား ဥပေဒ စိုးမိုးေရး စင္တာေတြ ဥပေဒသင္တန္းေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြကို ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာ သိသင့္သမွ် သင္ တန္းေပး သြားဖို႔ ရွိတယ္ လို႔ သိရပါတယ္။

တရား ဥပေဒ စိုးမိုးေရး စင္တာေတြက တရား ဥပေဒ စိုးမိုးေရးအတြက္ အေထာက္အကူျပဳေပမယ့္ ယိုယြင္းေနတဲ့ တရား ေရး မ႑ိဳင္ကို ျပန္လည္တည့္ မတ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပေဒပညာရွင္ အသိုင္း အဝိုင္းကေတာ့ NLD အေနနဲ႔ တရား ဥပေဒ စိုးမိုးေရး လို႔သာ ဟစ္ေၾကြးေနေပမယ့္ တကယ္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ရည္မွန္းခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ ေနရာ မွာ ထင္သာ ျမင္သာတဲ့ ေအာင္ျမင္မႈေတြ မရဘူးလို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးအတြက္ နည္းလမ္း ၂ သြယ္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ၿပီး ပထမနည္းလမ္းအေနနဲ႔ ဒီမိုကေရစီမဆန္တဲ့ ဥပေဒ ကို ဖ်က္သိမ္းဖို႔၊ လူထုအခြင့္အေရးေတြကို ကာကြယ္တဲ့ ဥပေဒေတြ ျပ႒ာန္းဖို႔ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ဥပေဒ ပညာရွင္ေတြ ေထာက္ျပပါတယ္။ ဒုတိယနည္းလမ္း ကေတာ့ တရား႐ံုးေတြနဲ႔ တရားသူႀကီးေတြရဲ႕ လာဘ္ စားမႈေတြ၊ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈေတြ၊ ဥပေဒေၾကာင္း အရမတရားခံေနရတဲ့ အမႈေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ သံုးသပ္တာ၊ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ တာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ဥပေဒပညာရွင္ေတြ က ဆိုၾကပါတယ္။

”ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ ဥပေဒ စိုးမိုးေရးေကာ္မတီက ဘာမွမလုပ္ႏိုင္ဘူး။ ေကာ္မတီက အစီရင္ခံစာကို လႊတ္ေတာ္က အစိုးရအဖြဲ႕ကို တင္ေပမယ့္ အစိုးရက အေရးမလုပ္ဘူး။ ရဲအင္အား မလံုေလာက္တာေတြ တရားသူႀကီး မလံုေလာက္တာ ေတြစတဲ့ မခိုင္လံုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြေပးတယ္။ ျပည္သူပါဝင္ဖို႔ လိုတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာလာ တယ္။ ဒါေတြက အေၾကာင္းျပခ်က္သက္သက္ေတြပဲ။ ဟိုဘက္အစိုးရရဲ႕ အေမြဆိုးေၾကာင့္ တရားစီရင္ေရး မ႑ိဳင္က ထူကို မထူႏိုင္ေသးဘူး”လို႔ တရားလႊတ္ ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္ဆန္းေအာင္က သံုးသပ္ပါတယ္။

အလားတူပဲ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႕အဖြဲ႕အစည္း အေနနဲ႔လည္းတရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး လိုအပ္တယ္လို႔ မၾကာခဏ ေျပာဆိုေန ေပမယ့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး တစံုတရာ ကူညီေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳး မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါဘူး။

လတ္တေလာ ႏိုင္ငံတြင္းမွာ ပုဒ္မ ၁၈ နဲ႔ ေထာင္ခ်ခံေနရတဲ့ အမႈေတြ၊ ပိုင္နက္က်ဴးလြန္မႈနဲ႔ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံေနရတဲ့ လယ္ယာ ေျမသိမ္းဆည္းခံ လယ္သမားေတြရဲ႕ အမႈေတြ၊ မျဖဴႏွင္းေထြးလို ေက်ာင္းသူတဦးကို ျပန္ေပးဆြဲမႈနဲ႔ ဖမ္းဆီး တရားစြဲ ဆိုေနတဲ့ အမႈေတြ၊ မီဒီယာသမားေတြကို ပုဒ္မအမ်ိဳး မ်ိဳးတပ္ ဖမ္းဆီးအေရးယူေနတဲ့ တရားနည္းလမ္း မက်တဲ့ အမႈေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ NLD နဲ႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ရဲ႕ ေဝဖန္ေထာက္ျပသံေတြ ေပ်ာက္ဆံုးေနပါတယ္။

အစိုးရက တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ တည့္မတ္ေပး ဖို႔ စိတ္မဝင္စားသလို အတိုက္အခံအင္အားစုေတြ ဘက္လည္း တရား ဥပေဒ စိုးမိုးဖို႔ အေျပာသာရွိၿပီး လက္ေတြ႕မပါတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာမပါတဲ့ ေဆာင္ရြက္မႈ ေတြေၾကာင့္ မွန္ကန္ ေျဖာင့္မတ္တဲ့ တရားစီရင္ေရး မ႑ိဳင္ေပၚထြန္းလာဖို႔ အလွမ္းေဝးေနဦးမွာျဖစ္ပါတယ္။

တိတ္ဆိတ္မႈ၏ ရလဒ္

ယခင္ စစ္အစိုးရ လက္ထက္မွာ NLD နဲ႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားအဖြဲ႕ေတြက ျပည္သူေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ ေထာက္ခံမႈ ရရွိခဲ့ ေပမယ့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္မွာေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ တိတ္ဆိတ္မႈေတြေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ယံုၾကည္ ေထာက္ခံမႈ က်ဆင္းေနတာ အေသအခ်ာပါပဲ။ တိုင္းရင္းသားေတြ ၾကားမွာလည္း ဘယ္ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုကို ယံုၾကည္ ရမလဲ ဆိုၿပီး ေမးခြန္းထုတ္မႈေတြ ရွိလာေနပါတယ္။

ျပည္သူတခ်ိဳ႕ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရး နဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီကလည္း လူထုအက်ိဳးျပဳမႈေတြ လုပ္ေဆာင္မေပးႏိုင္သလို NLD နဲ႔ အတိုက္အခံ အင္အားစုေတြကလည္း လူထုအသံကို နားမေထာင္ ဘူးလို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျပည္သူ လူထု ရဲ႕ စားဝတ္ေနေရးနဲ႔ တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္တဲ့ အဆင္မေျပမႈ ျပႆနာေတြကို ေထာက္ျပတဲ့ အတိုက္အခံ အင္အားစု ေတြရဲ႕အသံ ေပ်ာက္ဆံုး လာတာက ျပည္သူလူထုကို ပိုၿပီးေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့ေစတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရးသမားတခ်ိဳ႕က သံုးသပ္ ပါတယ္။

အတိုက္အခံေတြရဲ႕ တိတ္ဆိတ္သြားတဲ့ အသံ ေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ မယံုၾကည္မႈ ရလဒ္ ေတြ ထြက္ေပၚလာႏိုင္တယ္ဆို ၿပီးလည္း သံုးသပ္ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက တာဝန္ရွိသူတဦးျဖစ္ တဲ့ ဦးဦးလွေစာက “အလုပ္လုပ္ေပမယ့္ အက်ိဳးသက္ ေရာက္ မႈ မျမင္ရ ဘူးဆိုရင္ မထိေရာက္လို႔ေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေနပါတယ္ ေျပာေပမယ့္ လုပ္ေဆာင္ ခ်က္ေတြရဲ႕ အသီးအပြင့္ကို ျပည္သူ ေတြ တိုက္႐ိုက္ မခံစားရဘူးဆိုရင္ မေအာင္ျမင္လို႔ပဲ ။ လုပ္တယ္လို႔ ဘယ္ေလာက္ပဲေျပာေျပာ ျပည္သူက ဘယ္ယံုေတာ့ မလဲ”လို႔ သံုးသပ္ေျပာဆိုပါတယ္။

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

ဥပေဒေလာကသားေတြ ရွက္တတ္ရဲ႕လား

ဥပေဒကို နားလည္သေဘာေပါက္မွသာ “အခြင့္အေရး” နဲ႔ “တာဝန္” ကို ခြဲျခားသိျမင္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ (ဓာတ္ပုံ-ေဂ်ပိုင္/ဧရာ၀တီ)

ႏိုင္ငံရဲ႕ ဘယ္အရပ္ ေဒသမွာပဲ ေနထိုင္သူ ျဖစ္ပါေစ ႏိုင္ငံသား တေယာက္အတြက္ လံုၿခံဳမႈရွိဖို႔ အထူး အေရးႀကီး ပါတယ္။ လူ အျဖစ္ ေနထိုင္ရွင္သန္ေရးမွာ လံုၿခံဳမႈ ရွိမွသာ သာယာေကာင္းမြန္တဲ့ လူ႔အဖြဲ႔ အစည္းကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လံုၿခံဳမႈရွိဖို႔ ဆိုတာ “တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး” နဲ႔လည္း ဆက္စပ္ေနပါတယ္။

“တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး” ဆိုတဲ့ စကားဟာ လက္ရွိအစိုးရ လက္ထက္မွာ အရင္ကထက္ ပိုမို က်ယ္ေလာင္ လာေန တာပါ။ ဒါေပမယ့္ ပကတိအေျခ အေနမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ အပါအဝင္ လူထုၾကားမွာ လံုၿခံဳမႈ မရွိတာ၊ လူသတ္မႈနဲ႔ ရာဇဝတ္မႈေတြ မ်ားျပားလာ ေနတာ၊ မုဒိမ္းမႈေတြ မ်ားလာတာေတြက တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ အားနည္းေနေၾကာင္း သက္ေသျပ ေနတာပါပဲ။

ဩဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔ ည ၇း၃၀ နာရီအခ်ိန္က ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ ဦးဝိစာရအိမ္ရာမွာ ေနထိုင္တဲ့ တက္သစ္စ ေမာ္ဒယ္လ္ သ႐ုပ္ေဆာင္ “ေအးခ်မ္းျမတ္မိုး” ဟာ လည္ပင္းကို ဓားနဲ႔ထိုးခံခဲ့ရၿပီး ေသဆံုးခဲ့ရရွာ ပါတယ္။

အသက္ ၂၀ အရြယ္ပဲ ရွိေသးတဲ့ ဘဝအတြက္ တက္လမ္း အမ်ားႀကီးရွိတဲ့ မိန္းကေလးတေယာက္ အသတ္ခံ လိုက္ရတာဟာ ႏွေျမာေၾကကြဲ စရာပါ။ သတ္တဲ့အခ်ိန္က ညဥ့္နက္သန္းေခါင္မဟုတ္ ဘဲနဲ႔ ည ၇ နာရီခြဲပဲ ရွိေသးတာက အံ့ဩစရာပါ။

ၿပီးေတာ့ ဦးဝိစာရအိမ္ယာက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္မွာပဲ ရွိတဲ့ ေနရာတခုပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ လေတြမွာလည္း တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို စိန္ေခၚေနတဲ့ လူသတ္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဇြန္လထဲမွာ မဂၤလာဒံု ပန္းၿခံထဲမွာ အသက္ ၃၂ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီး တေယာက္ ရက္ရက္စက္စက္ အသတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။

ပန္းၿခံလို ေနရာမွာ လူသတ္မႈကို လက္ရဲဇက္ရဲ က်ဴးလြန္ရဲတာဟာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါ။ က်ဴးလြန္တဲ့ တရားခံကို ဖမ္းဆီး မိေပမယ့္လည္း တခ်ိဳ႕အမႈေတြမွာေတာ့ တရားခံကို ဖမ္းမမိတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။

တခါ ဇြန္လထဲမွာပဲ လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ထဲက လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ တဆိုင္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူသတ္မႈကို ဆိုင္ရဲ႕ CCTV ကေန မွတ္တမ္းတင္ ထားတဲ့ ျမင္ကြင္းကို ၾကည့္ရသူတိုင္း တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ခ်ားခဲ့ ၾကရပါတယ္။

ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ လူတေယာက္ကို ၾကက္ကေလး၊ ငွက္ကေလး သတ္သလို သတ္သြားလို႔ပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔ ဌာန ခ်ဳပ္႐ံုးရဲ႕ အဆိုအရ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လထဲမွာ လူသတ္မႈ ၁၀၉ မႈ၊ မုဒိမ္းမႈ ၅၆ မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့တယ္ လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီလို ႏိုင္ငံတဝန္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူသတ္မႈ ၁၀၉ မႈမွာ ၄၈ မႈကိုပဲ

တရားစြဲဆိုႏိုင္ေသး သလို က်ဴးလြန္သူ ဖမ္းမမိေသးတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ လံုၿခံဳမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြထဲမွာ မုဒိမ္းမႈနဲ႔ လူကုန္ကူးခံရမႈေတြလည္း ပါဝင္ေန ပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ မုဒိမ္းက်င့္ခံ ရတဲ့ မိန္းကေလးေတြဟာ ငယ္ရြယ္လြန္းတဲ့သူေတြ ျဖစ္ေနတာက စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းေနပါတယ္။

အသက္ ၅ ႏွစ္ကေန ၈ ႏွစ္၊ ၁၀ ႏွစ္ၾကား မိန္းကေလးေတြ မုဒိမ္းက်င့္ခံရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းထဲမွာ မိဘ ေတြက အျပင္ထြက္ အလုပ္လုပ္ရတာ၊ ညစ္ညမ္းေခြေတြ ၾကည့္တဲ့သူမ်ားလာတာ၊ သူစိမ္းေယာက္်ားေတြက မိန္းကေလးေတြကို အယံုသြင္း ေျပာဆိုေနတာေတြ ပါဝင္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

သက္ငယ္ မုဒိမ္းမႈက်ဴး လြန္သူေတြကို ေသဒဏ္ေပးဖို႔ လႊတ္ေတာ္မွာ အဆို တင္သြင္းသူ ရွိေပမယ့္လည္း အဲဒီ အဆို ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့ ရပါတယ္။

တကယ္လို႔ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို ထိေရာက္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္ ေပးႏိုင္မယ္ ဆိုရင္ က်ဴးလြန္တဲ့ သူေလ်ာ့က် သြားမွာပါ။ မုဒိမ္းက်င့္ခံရတဲ့ မိန္းကေလးေတြမွာ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ စိတ္ဒဏ္ရာ ဒဏ္ခ်က္ေတြ ရသြားသလို ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ခြဲျခား ဆက္ဆံတာပါ ခံရတဲ့ အတြက္ သူတို႔ရဲ႕ နစ္နာမႈကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔ မျဖစ္မေန လိုအပ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကို ဇနီးမယား အျဖစ္ ေရာင္းစားခံေနရတဲ့ မိန္းကေလးေတြအတြက္ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ ေပးဖို႔လိုသလို အထူးသျဖင့္ လူပြဲစားေတြကို ထိေရာက္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ဖို႔ လိုအပ္ေန တာပါ။

မိန္းကေလးေတြ အတြက္တင္လား ဆိုေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ လူငယ္ေတြၾကားမွာလည္း လံုၿခံဳမႈ မရွိတဲ့ ျပႆနာ ေတြ႔ေနရ ပါတယ္။ အုပ္စုဖြဲ႔ ႐ိုက္ႏွက္ခံရတာ၊ လုယက္ခံရတာေတြ ရွိေနသလို စိတ္ႂကြ ေဆးသံုးစြဲ ေနတဲ့ လူငယ္ေတြ မ်ားလာတာဟာ ႏိုင္ငံအတြက္ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာမဟုတ္ပါဘူး။

လူငယ္ ၁၀ ေယာက္မွာ ၆ ေယာက္ဟာ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သိပ္မၾကာမီက ထြက္ေပၚခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းတေစာင္က ဆိုပါတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ အရက္ လိႈင္ေဘာလယ္ ဝယ္လို႔ ေသာက္လို႔ ရေနတာ ကလည္း ရာဇဝတ္မႈ ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အေၾကာင္းတခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

ရာဇဝတ္မႈေတြ ျဖစ္ပြားမႈဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေနနဲ႔လည္း ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္ ေနပါတယ္။ စီးပြားေရး ေကာင္းမြန္ၿပီး ႏိုင္ငံသားတိုင္းသာ သူတို႔အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ ဝင္ေငြရွိေနရင္ ခိုးမႈ၊ လုယက္မႈေတြ အလိုအေလ်ာက္ ေလ်ာ့က်သြားမွာပါ။

တခ်ိဳ႕ေသာ လူသတ္မႈေတြကို ေလ့လာၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ နားကပ္ေလးတရံ၊ လက္စြပ္ေလး တကြင္း အတြက္ကိုပဲ လူ႔အသက္ကို သတ္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဆင္ မေျပမႈေတြ မ်ားလာတဲ့ အခါ လူသတ္ရမွာကို မေၾကာက္ေတာ့တာ၊ ျဖစ္ခ်င္ရာျဖစ္ဆိုတဲ့ အေတြးေတြ ဝင္လာေတာ့တာ ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ “အူမေတာင့္မွ သီလ ေစာင့္ႏိုင္တယ္” ဆိုတဲ့စကားက မွန္ကန္ေနပါတယ္။

ပခံုးခ်င္း တိုက္မိတာေလးနဲ႔ လူသတ္တဲ့ အထိ ျဖစ္ရတဲ့ ျဖစ္စဥ္ဟာ ရန္ကင္းၿမိဳ႕နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ ပါတယ္။ လူတေယာက္ကို ေခါင္းျပတ္တဲ့ အထိ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ေနတာကို အဲဒီရပ္ကြက္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေန သူေတြက မတားဆီးႏိုင္ ခဲ့တာကလည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာပါ။

ေနာက္ဆံုး ရပ္ကြက္လူထုက မခံမရပ္ႏိုင္ ျဖစ္လြန္းၿပီး ဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္ရတဲ့ အဆင့္ထိ ျဖစ္လာခဲ့တာပါ။

ပတ္ဝန္းက်င္မွာ မူးယစ္ရမ္းကားေနတဲ့ သူေတြ ရွိေနတာကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈေနတာ၊ လူမိုက္အမည္ေပါက္ေတြ ေသာင္းက်န္းေနတာကို အေရးမယူတာ၊ ေလာင္းကစားဝိုင္း ေတြကို လႊတ္ေပးထားတာေတြက တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို စိန္ေခၚေနတာပါပဲ။

က်မတို႔ဟာ ဘယ္အရပ္ေဒသကိုပဲ သြားသြား ေနာက္ေက်ာလံုလံုနဲ႔ သြားႏိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ “အဲဒီေနရာ ကို မသြားရဲပါဘူး ကိုယ့္ကို႐ိုက္သတ္သြားရင္ေတာင္ ဘာမွမတတ္ႏိုင္ဘူး” လို႔ ေျပာလာရရင္ တရားဥေပဒ စိုးမိုးမႈမရွိတာ သိသာေနပါၿပီ။

တခ်ိဳ႕ေသာ ရာဇဝတ္မႈေတြ အတြက္ ခ်မွတ္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္က နည္းလြန္းေတာ့ လူဆိုး၊ လူမိုက္ေတြကို အယား ေဖ်ာက္သလို ျဖစ္ေနတာေတြကို ထည့္စဥ္းစားရမွာ ပါ။ ဥပမာအားျဖင့္ လူသတ္မႈ အတြက္ ေထာင္ ၅ ႏွစ္ ေလာက္ပဲ ခ်၊ ေထာင္ထဲမွာ တႏွစ္၊ ႏွစ္ႏွစ္ပဲ ေန၊ တခါ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႔ ျပန္လြတ္လာ ဆိုရင္ မုန္႔လံုးစကၠဴကပ္ ဇာတ္လမ္းေတြ ဆက္ျဖစ္ေနမွာပါပဲ။

တခါတုန္းက စစ္အစိုးရ ဆန္႔က်င္ေရး စာရြက္ စာတမ္းေတြ႔တာနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ အထိ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္တာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ္တိုင္ မက်ဴးလြန္ဘဲနဲ႔ ဗံုးေဖာက္ခြဲမႈမွာ ပါဝင္တယ္လို႔ စြပ္စြဲခံရၿပီး ေသဒဏ္ ခ်မွတ္ခံရတာေတြ ေတာင္ရွိပါတယ္။ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးဟာ အျပစ္ မရွိတဲ့သူေတြကို ဥပေဒရဲ႕ အကာအကြယ္ ေပးဖို႔လည္း ပါဝင္တယ္ဆိုတာ မေမ့သင့္ပါဘူး။

တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးရဲ႕ အေျခခံသေဘာ တရားကို ဇယားဆြဲၾကည့္ရင္ Rule of Action (လူ႔က်င့္စဥ္)၊ Rule of Conduct (အျပဳအမႈဆိုင္ရာ စည္းကမ္းခ်က္)၊ Law (ဥပေဒ)၊ Customary Law (ဓေလ့ထံုးတမ္း ဥပေဒ)၊ Statute Law (ျပ႒ာန္း ဥပေဒ)၊ Domestic Law/National Law (ျပည္တြင္းဥပေဒ) ရယ္လို႔ ဆက္စပ္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

ဥပေဒရဲ႕ ပင္ကိုယ္ေလးနက္မႈ၊ ဥပေဒ သေဘာတရား ေတြနဲ႔ ဥပေဒေနာက္ခံ သမိုင္း လမ္းေၾကာင္းေပၚ အေျခခံၿပီး ေပၚေပါက္လာခဲ့တဲ့ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို အနက္အဓိပၸာယ္ ေဖာ္ၫႊန္းရာမွာ ႏိုင္ငံရဲ႕အာဏာ ႀကီး ၃ ရပ္ျဖစ္တဲ့ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ တရားစီရင္ေရးဆိုတဲ့ နယ္ပယ္အသီးသီးနဲ႔ ပတ္သက္ ၿပီး ထြက္ေပၚလာတဲ့ အယူအဆ အျဖစ္လည္း ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး အားနည္းေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုသံေတြ ထြက္ေပၚေနတာဟာ အေၾကာင္းမဲ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာ တခုကို ထုတ္ႏုတ္ ေျပာျပခ်င္ပါ တယ္။

မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးဝါးမ်ားဆိုင္ရာ ဥပေဒရဲ႕ ပုဒ္မ ၂၀ (ခ) မွာ “မူးယစ္ေဆးဝါး (သို႔မဟုတ္) စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစ ေသာ ေဆးဝါးကို ျပည္ပမွ တင္သြင္းျခင္း၊ ျပည္ပသို႔ တင္ပို႔ျခင္း၊ ယင္းသို႔ တင္သြင္းျခင္း၊ တင္ပို႔ျခင္း ျပဳလုပ္ရန္ ဆက္သြယ္ျခင္း တို႔ကို မည္သူမဆို ျပဳလုပ္ပါက ျပစ္မႈထင္ရွား စီရင္ျခင္းခံရလ်င္ ထိုသူအား ေထာင္ဒဏ္ အနည္းဆံုး ၁၅ ႏွစ္မွ အမ်ားဆံုး ႏွစ္အကန္႔ အသတ္မရွိ ေထာင္ဒဏ္အထိျဖစ္ေစ၊ ေသဒဏ္ျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမည္” လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာ မူးယစ္ရာဇာေတြရဲ႕ သားသမီးေတြ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ ရေနတာ၊ မူးယစ္ေဆး ေရာင္းဝယ္ရာက ရလာတဲ့ ေငြမည္းေတြကို အိမ္၊ ၿခံ၊ ေျမမွာ ရင္းႏွီး ျမႇပ္ႏွံၿပီး ေငြေၾကးခဝါခ် ေနတာ၊ တခ်ိဳ႕ မူးယစ္ရာဇာေတြဟာ ထိုက္သင့္တဲ့ျပစ္ဒဏ္ မခံရဘဲ ဘုရားဒါယကာ၊ ေက်ာင္းဒါယကာ အျဖစ္ပါ ခံယူခြင့္ ရခဲ့တာေတြဟာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး အားနည္းတာ သိသာထင္ ရွားလြန္းေနပါတယ္။

က်မတို႔ဟာ ကိုယ့္အိမ္ထဲမွာပဲ ေနရင္း တျခား သူေတြရဲ႕ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ေပးမႈကို ခံေနရဆဲပါ။ တျခား အခန္းေတြက နားမခံသာေအာင္ သီခ်င္းေတြ ဖြင့္ၾကတာ၊ အုပ္စုလိုက္ အရက္ဝိုင္းဖြဲ႔ၿပီး ေအာ္ဟစ္ ဆူညံေနတာ ေတြကို ႀကိတ္မွိတ္သည္းခံရတဲ့ အေနအထားမွာပဲ ရွိေနပါတယ္။

တကယ္လို႔ တရား ဥပေဒသာ စိုးမိုးမယ္ဆိုရင္ ဖုန္းေလးတခ်က္ ဆက္လိုက္႐ံုနဲ႔ တာဝန္ရွိသူေတြ ေရာက္လာၿပီး အဲဒီလို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးေနသူေတြကို အေရးယူႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လူထုၾကားမွာ ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဗဟုသုတ၊ အသိေတြ ရွိဖို႔ လိုပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြ ဆံုး႐ံႈးေနရ တာကို ဥပေဒ ေဘာင္အတြင္းကေန က်မတို႔ ေတာင္းဆိုပိုင္ခြင့္ ရွိရပါမယ္။ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာ လူငယ္ေတြရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ အေရးႀကီးတာမို႔ လူငယ္ထု အေနနဲ႔ ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာမႈေတြ ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။

ႀကံဳႀကိဳက္လို႔ ေျပာရရင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဩဂုတ္လက ဒဂံုတကၠသိုလ္ ဥပေဒပညာဌာနမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ “သ႐ုပ္ျပ တရား႐ံုး” တင္ဆက္မႈကို သြားေရာက္ ေလ့လာခြင့္ ရခဲ့ပါတယ္။ တကယ့္တရားခြင္မွာ စစ္ေဆးသလို ဥပေဒပညာသင္ယူ ေနၾကတဲ့ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူေတြ ကိုယ္တိုင္ ပါဝင္တင္ဆက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဗဟုသုတေတြ အမ်ားႀကီးရခဲ့သလို ဒီလို “သ႐ုပ္ျပ တရား႐ံုး” တင္ဆက္မႈကေန တရားခြင္ စစ္ေဆးမႈ၊ တရား႐ံုး ေတြကေန လက္ေတြ႔ က်င့္သံုးေနတဲ့ အမႈစစ္ေဆးနည္း က်င့္ထံုး နည္းလမ္း၊ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒတို႔ကို ပိုမို သေဘာေပါက္နားလည္ လာေစတဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးပါ ရရွိႏိုင္ပါတယ္။

ဥပေဒပညာကို သင္ယူေနတဲ့သူမွ မဟုတ္ပါဘူး။ လူတိုင္းလူ တိုင္း ဥပေဒကို နားလည္သေဘာေပါက္မွသာ “အခြင့္အေရး” နဲ႔ “တာဝန္” ကို ခြဲျခားသိျမင္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စားေကာင္းျခင္း စားရဖို႔၊ အိပ္ေကာင္းျခင္း အိပ္ရဖို႔၊ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ႏိုင္ဖို႔၊ ထိတ္လန္႔ ေၾကာက္ရြံ႕ရျခင္း ေတြက ကင္းေဝးေစဖို႔ “လံုၿခံဳမႈ” ရွိဖို႔ လိုပါတယ္။ လံုၿခံဳမႈရွိတဲ့ ဘဝေတြကို ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္မွသာ လူ႔ ဂုဏ္ သိကၡာနဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ လူသားေတြ ျဖစ္လာမွာပါ။

“တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး” ဟာ ဟန္ျပသက္သက္၊ ေႂကြးေၾကာ္သံ သက္သက္နဲ႔ အလုပ္ မျဖစ္ပါဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဘယ္ အရပ္ေဒသမွာ မဆို တရား ဥပေဒ စိုးမိုးေစဖို႔ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသား ေက်ာသား၊ ရင္သား မခြဲျခားဘဲ အေရးယူဖို႔ လိုအပ္ေနသလို တရားဥပေဒ တကယ္ စိုးမိုးမွသာ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ နဲ႔ျပည့္ဝတဲ့၊ လူျဖစ္ရက်ိဳး နပ္တဲ့ လံုၿခံဳတဲ့ လူသားဘဝေတြကို ဖန္တီးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပေဆြးေႏြး လိုက္ရပါတယ္။ ။

ဧရာ၀တီ

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

အပစ္ရပ္စဲေရးကို KIO/KIA ဘာေၾကာင့္ျငင္းဆန္ေနရတာလဲ

တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္ရပ္သေဘာတူစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ေရး အစိုးရျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းေကာ္မတီ (UPWC)ႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ၫွိႏိႈင္းေရးအဖြဲ႕(NCCT)တို႔ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေနသည္မွာ ၃ ရက္ ေျမာက္ျဖစ္ေသာ္လည္း သေဘာ တူညီမႈမရေသးေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသို႔သေဘာတူညီမႈမရျခင္း၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ NCCT ကို KIO/KIA အဖြဲ႕ကႀကိဳးကိုင္ခ်ယ္လွယ္ေနသလားဟူေသာ ေမးခြန္းမ်ားျဖင့္ သံသယပြားစရာျဖစ္လာခဲ့သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ NCCT တြင္ပါ၀င္ေနေသာ KIO/KIA အဖြဲ႕သည္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီေရးကို အစိုးရအဖြဲ႕အား ျငင္းဆန္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

အပစ္ရပ္ေရးကိစၥ KIO/KIA ျငင္ဆန္ေနရျခင္းမွာ အေၾကာင္းအရာ(၂)ရပ္ကိုေတြ႕ျမင္ရပါသည္။ ပထမတစ္ခ်က္က သစ္၊ ေက်ာက္စိမ္း၊ ေရႊ ႏွင့္ပယင္း၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးေမွာင္ခိုစီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားစြာမွ KIO/KIA ၏ဘ႑ာေငြ အလံုးအရင္းရွိေန ျခင္းေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ျငင္းဆန္ေနသည္ဟု ယူဆႏုိင္ပါသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ရွိေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားထဲတြင္ အခ်မ္းသာဆံုးက KIO/KIA ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ စည္းစိမ္ဥစၥာ ေငြေၾကးဓနမ်ားကို ယုတ္ေလ်ာ့သြားမယ့္ အေရးကိုေတြးပူၿပီး ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ လုပ္ခ်င္ေၾကာင္း ေခါင္းစဥ္တပ္လိုက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စုကခြဲထြက္ၿပီး ၀မ္ေပါင္ႏုိင္ငံထူေထာင္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ပါသည္။ မၾကာမီရက္ပိုင္း က Oline ေပၚပ်ံ႕ႏွံ႔လာေသာ KIO ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္တစ္ဦးက RSO ႏွင့္ ဘဂၤါလီတို႔ကို လက္ခံေတြ႕ဆံုခဲ့သည့္ ဗီြဒီယိုဖိုင္ ေၾကာင့္ပိုၿပီး စိုးရိမ္စရာျဖစ္လာခဲ့ပါသည္။ KIO/KIA အဖြဲ႕ဟာျပည္ေထာင္စုကခြဲထြက္ဖို႔ RSO အပါအ၀င္ ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ စစ္ေရးပူးေပါင္းေလ့က်င့္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္ဟုလည္း ယူဆႏိုင္ပါသည္။

ထိုအခ်က္(၂)ခ်က္ကို လက္ကိုင္ထားၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစားပြဲ၀ိုင္းမ်ားတြင္ အစိုးရအၾကပ္ေတြ႕ေအာင္ KIO/KIA ကထပ္မံ ေတာင္းဆိုေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ယခုဆိုလွ်င္ KIO ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမထဲမွာ KIA၊ ABSDF၊ ရခုိင္တပ္မေတာ္(AA)တို႔ရွိၿပီးျဖစ္၍ ဘဂၤါလီလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕၀င္လာလွ်င္ပိုၿပီး အင္အားေတာင့္လာပါေတာ့မည္။ ထိုအေၾကာင္းတရားမ်ားေၾကာင့္ အပစ္ရပ္ ေရးကို KIO/KIA ျငင္းဆန္ေနတာလား ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနပါေတာ့သည္။

ႏိုင္ေအာင္

Kachin Daily News

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

IS အဖြဲ႔ကို ေခ်မႈန္းရန္ ႏွစ္ခ်ီၾကာမည္

အစၥလာမၼစ္ႏိုင္ငံေတာ္ IS အုပ္စုကို ေခ်မႈန္းရန္ ႏွစ္မ်ားစြာ အခ်ိန္ယူရမည္ဟု အေမရိကန္ ပင္တဂြန္စစ္ဌာနခ်ဳပ္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ ရွိသူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ တစ္ဦးက ေျပာၾကားလုိက္သည္ဟု စက္တင္ဘာလာ ၂၄ ရက္က ဘီဘီစီ သတင္းတစ္ရပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းအဖြဲ႔၏ ကို တိုက္ခိုက္ရာတြင္ သေဘာတူ ပါ၀င္သည့္ ႏုိင္ငံ ၅၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဂၽြန္ကယ္ရီက ေျပာခဲ့ၿပီးေနာက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဂၽြန္ကာေဘးက ယခုကဲ့သိ႔ုမွတ္ခ်က္ျပဳျခင္းျဖစ္သည္။

ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္နယ္ေျမ အေျမာက္အမ်ားကို IS တို႔က သိမ္းပိုက္ထားၿပီး ၾသဂုတ္လမွ စ၍ အီရတ္တြင္ အေမရိကန္က ေလေၾကာင္း ထိုး စစ္ ဆင္ခဲ့သည္မွာ အႀကိမ္ ၂၀၀ နီးပါး ရွိၿပီ ျဖစ္သည္။

IS အဖြဲ႔ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေခ်မႈန္းေရးကို ဆီးရီးယား နယ္စပ္ေဒသမ်ားတြင္ တနလၤာေန႔က ပထမဆံုး အျဖစ္ မဟာမိတ္ အာရပ္ႏို္င္ငံမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ တိုးခ်ဲ႕ စစ္ဆင္ခဲ့သည္။

ေလေၾကာင္း ထိုးစစ္မ်ားအတြင္း IS အဖြဲ႔မွ စစ္ေသြးၾကြ ၇၀ ႏွင့္ အယ္လ္ခိုင္ဒါ ဆက္ႏြယ္ေနေသာ တိုက္ခိုက္ေရး သမား ၅၀ ကို သုတ္သင္ႏုိင္ ခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားေလေၾကာင္းထိုးစစ္က IS တို႔၏ စြမ္းအားကို က်ဆင္းေစေၾကာင္း ဂၽြန္ကာေဘးက ေျပာသည္။

“ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ထိထိမိမိ တိုက္ခိုက္ႏိုင္ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>

IS ကို ေလေၾကာင္း တိုက္စစ္ တစ္ခုတည္းနဲ႔ အႏိုင္ရပါ့မလား

ရဲလြင္ေအာင္ 

အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ မဟာမိတ္ ႏိုင္ငံမ်ားမွ ေလယာဥ္မ်ားသည္ အီရတ္ရွိ IS အဖဲြ႕ကို သာမက ဆီးရီးယားရွိ IS အဖဲြ႕ကိုပါ ထုိးစစ္ဆင္မႈ မ်ားကို ျပဳလုပ္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။အိုဘားမား အစိုးရ အဖဲြ႕သည္ ဆီးရီးယား ျပည္တြင္း စစ္တြင္ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ရန္ ယခင္ကတြန္႔ဆုတ္ေနခဲ့ ေသာေၾကာင့္ ဆီးရီးယားရွိ IS အဖဲြ႕အား အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ မဟာမိတ္ တပ္မ်ားက ယခုအခ်ိန္တြင္ တိုက္ခိုက္မႈ ျပဳလုပ္လာျခင္းက အုိဘားမား အစုိးရ အဖဲြ႕၏ မူ၀ါဒ မ်ားတြင္ ေျပာင္းလဲမႈ အႀကီးအက်ယ္ရွိ ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပသလုိက္ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ 

IS အဖဲြ႕၏ လုပ္ရပ္မ်ားကို တားဆီး ပိတ္ပင္ျခင္း မျပဳပါက ၎ တပ္ဖဲြ႕သည္ ဥေရာပႏွင့္ အေမရိကန္ တို႔တြင္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာမည္ကို စိုးရိမ္ေသာေၾကာင့္ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ မဟာမိတ္ ႏိုင္ငံမ်ားက ထုိးစစ္ဆင္မႈ မ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ IS ၏ လုပ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္ ဆီးရီးယား ႏွင့္ အီရတ္ၾကားရွိ နယ္စပ္မွာ အမည္ခံသာရွိ ေတာ့သည္။ 

ထုိ႔ျပင္ ယခုအခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္ သာမက အာရပ္ႏိုင္ငံ တခ်ဳိ႕တို႔ပါ စစ္ဆင္ေရးတြင္ ပါ၀င္ေန ေသာေၾကာင့္ အေမရိကန္၏ ယခု စစ္ဆင္ေရး သည္ အီရတ္ ဆိုင္ရာ ယခင္စစ္ဆင္ေရးႏွင့္ လံုး၀ ျခားနားေနခဲ့သည္။ ကူ၀ိတ္အား အီရတ္၏ က်ဴးေက်ာ္မႈမွ ကယ္တင္ႏိုင္ေရး အတြက္ ႏိုင္ငံတကာက စစ္ဆင္ေရး ဆင္ႏဲႊျခင္းႏွင့္ပင္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ဆင္တူ လွသည္။ သို႔ေသာ္ ယခု စစ္ပဲြတြင္ ပစ္မွတ္မွာ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္ အစိုးရတစ္ရပ္ မဟုတ္ဘဲ အၾကမ္းဖက္ အဖဲြ႕တစ္ခု ျဖစ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ကူ၀ိတ္ စစ္ပဲြတြင္ ကာလမရွည္ခဲ့ ေသာ္လည္း ယခ ုစစ္ပဲြ ကေတာ့ ကာလရွည္ ဦးမည္ ျဖစ္သည္။ 

တုိက္ေလယာဥ္မ်ား၊ လက္နက္ တပ္ဆင္ထားေသာ ေမာင္းသူမဲ့ ေလယာဥ္မ်ားႏွင့္ ပင္လယ္ျပင္မွ ပစ္ခတ္ လုိက္ေသာ ဒံုးက်ည္မ်ား ပါ၀င္ ေသာေၾကာင့္ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ စစ္ဆင္ေရးကို က်ယ္ျပန္႔ေသာ စစ္ဆင္ေရး တစ္ရပ္ အျဖစ္ သတ္မွတ္လို႔ ရသည္။ သို႔ေသာ္ ယခုစစ္ဆင္ေရးကို ၾကည့္လိုက္လ်င္ မဟာဗ်ဴဟာ ရည္မွန္းခ်က္မွာ IS အဖဲြ႕ကို အျမစ္ျပတ္ တုိက္ရန္ မဟုတ္။အဖဲြ႕၏ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းႏွင့္ ေထာက္ပံ ့ပို႔ေဆာင္ေရး လမ္းေၾကာင္းကို တုိက္ခုိက္ ျဖတ္ေတာက္ရန္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း သိသာလွသည္။ 

အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ စစ္ဆင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေမးစရာ ေမးခြန္းမ်ားစြာ ထြက္ေပၚလာ ခဲ့သည္။ အီရတ္ႏွင့္ ဆီးရီးယားတြင္ အေမရိကန္သည္ တစ္ၿပိဳက္နက္တည္း ထိေရာက္စြာ တိုက္ခုိက္ႏုိင္ မည္လား၊ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ ႏိုင္ငံမ်ား၏ ေလေၾကာင္းမွ ထိုးစစ္ဆင္ မႈေၾကာင့္ ေျမျပင္တြင္ IS အဖဲြ႕ အထိနာေအာင္ တိုက္ခိုက္ႏုိင္မည့္ အေျခအေနမ်ား ေပၚေပါက္ လာမည္လားႏွင့္ IS အဖဲြ႕က မည္သည့္ အတိုင္းအတာ အထိ တန္ျပန ္တုိက္ခိုက္မည္လဲ အစရွိသည့္ ေမးခြန္းမ်ားကိုေတာ့ ေမးဖို႔လိုမည္ျဖစ္သည္။ 

ေျမျပင္ အေနအထား 

အေမရိကန္ႏွင့္ မဟာမိတ္မ်ား ကေတာ့ လုိအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ တုိက္သည္ဟု ဆိုၾကေသာ္လည္း တကယ္တမ္းတြင္မူ ၎တို႔သည္ မေသခ်ာ ေသာ လမ္းကို ေလွ်ာက္ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ျပင္ပမွ စစ္ေရး အကူအညီ ဆို၍ ေလေၾကာင္း အင္အားတစ္ခုသာရွိ ေနျခင္း ျဖစ္သည္။ စစ္ဆင္ေရး တစ္ခု ေအာင္ျမင္ရန္ ၾကည္း၊ ေရ၊ ေလ အပါအ၀င္ စစ္ေရး က႑မ်ဳိးစံု ပါ၀င္မွသာ ျဖစ္ႏုိင္ပါမည္။ 

အီရတ္ ကိစၥတြင္ ၾကည့္ပါ။ အီရတ္တြင္ အေမရိကန္၏ ေလေၾကာင္းမွ ထုိးစစ္ေၾကာင့္ ေျမာက္ပိုင္းရွိ ကာ့ဒ္ မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား ေနထုိင္ေသာ ေဒသ တြင္းသို႔ IS အဖဲြ႕ ထုိးေဖာက္ ၀င္ေရာက္မည္ကို တားဆီးႏိုင္ ခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ အေမရိကန္၏ ေလတပ္ အင္အားေၾကာင့္ IS အဖဲြ႕ကို အီရတ္ေျမေပၚမွ ဖယ္ထုတ္ႏုိင္စြမ္း မရွိခဲ့။ IS အဖဲြ႕ကို အီရတ္မွ ႏွင္ထုတ္ႏုိင္ရန္ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ အေပၚ မူတည္ေနသည္။ 

ပထမ အခ်က္မွာ IS အဖဲြ႕အား ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္ၿပီး နယ္ေျမမ်ား ျပန္လည္ သိမ္းယူႏုိင္ေရး အတြက္ ေျမျပင္ရွိ စစ္တပ္၏ ေကာင္းစြာ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားထားမႈ ႏွင့္ စိတ္ဓာတ္ ျပင္းထန္မႈ ရွိမရွိ ဆိုသည့္ အခ်က္ျဖစ္သည္။ IS ၏ သတ္ျဖတ္မႈ မ်ားေၾကာင့္ မၾကာေသးမီ လမ်ားတြင္ အီရတ္စစ္တပ္ သည္ လက္နက္မ်ားခ်န္ထားၿပီး ထြက္ေျပးခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္သည္။ ေနာင္ပိုင္းတြင္ အေမရိကန္က စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးမ်ား ေစလႊတ္ျခင္းႏွင့္ ေလေၾကာင္းမွ ကူပစ္ေပးျခင္း တုိ႔ေၾကာင့္ အီရတ္ စစ္သားမ်ား စိတ္ဓါတ္ ျပန္လည္ တက္ႂကြလာၿပီး တန္ျပန္ တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ႏုိင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ စိတ္ဓါတ္ ပ်က္စီးေနသည့္ အီရတ္စစ္သားမ်ား၏ စစ္စိတ္ စစ္ေသြး ျပန္တက္လာေရး အတြက္ အခ်ိန္ယူ ရဦးမည္ ျဖစ္သည္။ 

ဒုတိယ အေရးပါေသာ အခ်က္မွာ ႏုိင္ငံေရး ျဖစ္သည္။ ယခင္ အီရတ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မာလီကီ လက္ထက္တြင္ ရွီယိုက္မ်ား အက်ဳိး အတြက္သာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ ေသာေၾကာင့္ ဆြႏ္ၷီမ်ားႏွင့္ ကာ့ဒ္မ်ားက မေက်မနပ္ ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းေၾကာင့္ ဆြႏ္ၷီမ်ဳိးႏြယ္စု တခ်ဳိ႕က IS အဖဲြ႕ ဘက္မွ ပါ၀င္ တုိက္ခိုက္ ခဲ့ၾကသည္။ကာ့ဒ္မ်ားသည္လည္း အေစာပိုင္းတြင္ IS အား အီရတ္ အတြက္ တိုက္ခုိက္သည္ မဟုတ္၊ ကာ့ဒ္ေဒသ အတြက္သာတုိက္ခိုက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့သည္။ အီရတ္တြင္ အဖဲြ႕ အစည္း အားလံုး ပါ၀င္ေသာ အစိုးရ တစ္ရပ္ မဖဲြ႕စည္းႏိုင္ေသး ေသာေၾကာင့္ အေစာပိုင္းတြင္ အေမရိကန္က အကူ အညီ ေပးရန္ ျငင္းပယ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ အစိုးရတစ္ရပ္ ေပၚထြန္းေရး အတြက္လည္း အခ်ိန္ယူရဦးမည္ ျဖစ္သည္။ 

အီရတ္၌ ယခုအခ်ိန္တြင္ အမ်ားက အသိအမွတ္ျပဳ ထားေသာ အစိုးရရွိေန သျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ စစ္ေရးပူးေပါင္း တိုက္စစ္ဆင္မႈေၾကာင့္ IS အဖဲြ႕ကို အႏုိင္ရရွိ ႏိုင္ေျခ ရွိေနေသာ္လည္း ဆီးရီးယား တြင္ေတာ့ အလားအလာမ်ားက တစ္မ်ဳိး တစ္ဘာသာ ကဲြျပားေနသည္။ ဆီးရီးယားႏွင့္ ပတ္သက္ ေသာ အိုဘားမား၏ အစီအစဥ္ တစ္ရပ္မွာ ဆီးရီးယားရွိ အယူအဆ သင့္တင့္မွ်တေသာ သူပုန္မ်ားကို လက္နက္မ်ားႏွင့္ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားမႈမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးရန္ ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္လွ်င္လည္း သူပုန္မ်ားသည္ အယူအစဲြ ျပင္းထန္ေသာ ဂ်ီဟတ္၀ါဒီ မ်ားအား လက္ရည္တူ ယွဥ္ၿပိဳင္ ႏုိင္ပါ့မလား ဆိုသည္ကိုလည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာရွိေန ျပန္သည္။ ဆီးရီးယားတြင္ အေနာက္ႏိုင္ငံ မ်ားက လက္ခံထားေသာ အစိုးရ တစ္ရပ္ မရွိသလို ႏိုင္ငံ အနာဂတ္ အတြက္ ႏိုင္ငံေရး အစီအစဥ္လည္း မရွိဘဲ ျဖစ္ေနသည္။ 

က်ယ္ျပန္႔ေသာ တိုက္ပဲြ 

အေျခအေနမ်ား ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္ ပါသည္။ ယခု စစ္ပဲြတြင္ IS သည္ ႀကီးမားေသာ အခန္းက႑မွ ပါ၀င္ေနသည္။ ယခု အခ်ိန္အထိ IS သည္ အေျခအေနႏွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိ သလို မဟာဗ်ဴဟာ က်က်လည္း တိုက္ပဲြ၀င္ႏုိင္ ေနဆဲ ျဖစ္ သည္။ ယင္းေၾကာင့္ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ စစ္ဆင္ေရးအား ယင္းအဖဲြ႕က ဘယ္လုိ တုံ႔ျပန္မလဲ ဆိုသည္ကို ထပ္မ ံစဥ္းစားရန္ လိုအပ္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။ 

အမ်ားႀကီး လုပ္ႏုိင္ပါသည္။ IS အဖဲြ႕ သည္ အီရတ္ရွိ ကာ့ဒ္မ်ားကို တုိက္ခိုက္ေနရာမွ ဆီးရီးယားရွိ ကာ့ဒ္မ်ားကို ေျပာင္းလဲ တုိက္ခုိက္ခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ မ်ားစြာသည္ ဆီးရီးယားႏွင့္ တူရကီ နယ္စပ္မွ တစ္ဆင့္ တူရကီႏုိင္ငံ ထဲသို႔ ၀င္ေရာက္ခ့ဲ ၾကသည္။ ထုိ႔ျပင္ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ မဟာမိတ္ အဖဲြ႕တြင္ ပါ၀င္သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားရွိ ႏိုင္ငံသားမ်ားအား တုိက္ခုိက္ရန္ IS အဖဲြ႕က အျခား ႏိုင္ငံမ်ားရွိ အၾကမ္းဖက္ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားကို တုိက္တြန္း ခဲ့သည္။ အက်ဳိးဆက္ အျဖစ္ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယားရွိ အစြန္းေရာက္ အဖဲြ႕တစ္ခု က ျပင္သစ္ ႏုိင္ငံသား တစ္ဦးကို ဖမ္းဆီး လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းေၾကာင့္ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံမ်ား အတြက္ အခက္အခဲ ေတြ႕ေစမည့္ နည္းလမ္းမ်ား IS တြင္ ရွိေနေၾကာင္း ထင္ရွားလာခဲ့သည္။ 

သို႔ေသာ္ ယခု စစ္ဆင္ေရးသည္ မြတ္ဆလင္ ကမာၻအတြင္း ဆြႏ္ၷီမ်ားႏွင့္ ရွီယိုက္မ်ားၾကားရွိ တုိက္ပဲြ၊ အီရန္ႏွင့္ အာရပ္ႏုိင္ငံမ်ားၾကား အားၿပိဳင္မႈ၊ လက္ရွိ အေျခအေနကို ဖ်က္စီးလို သူမ်ားႏွင့္ တည္ၿမဲလို သူမ်ားၾကား တုိက္ပဲြတုိ႔၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာ သူမ်ားက သံုးသပ္သည္။ မည္သည့္ ရလဒ္မ်ား ထြက္ေပၚလာသည္ ျဖစ္ေစ ျပည္တြင္းစစ္တြင္ ေအာင္ပဲြခံသူ မရွိတတ္ေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားက သတိေပးထားသည္။ 

Ref: Syria analysis: Why air power alone won't beat IS:BBC

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္>>