Showing posts with label က်န္းမာေရးေဆာင္းပါး. Show all posts
Showing posts with label က်န္းမာေရးေဆာင္းပါး. Show all posts

ခ်ိဳင္းသား ျဖဴေနေစမယ့္ သဘာ၀နည္းလမ္းမ်ား


လက္ေမာင္းေအာက္ ခ်ိဳင္းသား မည္းေနသူေတြ စိတ္ညစ္မေနနဲ႔ေတာ့ေနာ။ ကိုယ့္ရဲ႕လက္တကမ္းမွာပဲ အလြယ္ရႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းေတြနဲ႔ပဲ ျပဳျပင္လို႔ရေနၿပီ။ နည္းလမ္းေတြကို လြယ္လြန္းလိုက္တာ ဆိုၿပီး အထင္ေတာ့မေသးပါနဲ႔။ အခ်ိန္နဲ႔ စိတ္ရွည္မႈပဲ လိုပါတယ္။


(၁) အာလူး က သိပ္ေကာင္းတဲ့ သဘာ၀ အေရာင္ခၽြတ္ေဆးပါ။ သူ႔မွာ အက္ဆစ္ေပ်ာ့ေတြ ပါ၀င္တာေၾကာင့္ အေရျပားကို မယားယံေစပါဘူး။ အာလူးကို ပါးပါးေလးေတြ လႊာလွီးလိုက္ၿပီး ခ်ိဳင္းေနရာကို ၅ မိနစ္ ၁၀ မိနစ္ေလာက္ ပြတ္တိုက္ရပါမယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ေရ ၾကက္သီးေႏြးေလးနဲ႔ ေဆးခ်လိုက္ေပါ့။ ခ်ိဳင္းသားေလး ျမန္ျမန္ျဖဴခ်င္ရင္ အနည္းဆံုး တစ္ေန႔ ၂ ခါ ေလာက္ လုပ္ေပးပါ တဲ့။ လြယ္တယ္မလား။

(၂) လီမြန္ ဆိုတဲ့ ေရွာက္သီး၊ သံပုရာ၊ သံပုရို သီးေတြကလဲ သဘာ၀ကိုက သန္႔စင္ သုတ္သင္ေပးတဲ့ ပစၥည္းပါ။ သူ႔မွာက ေရာဂါပိုးေတြ သန္႔စင္ေပးတဲ့၊ ဘက္တီးရီးယား သန္႔စင္ေပးတဲ့ ဓာတ္ေတြ ပါၿပီးသား။ လီမြန္မွာပါတဲ့ အက္ဆစ္ဂုဏ္သတၱိေတြက ေတာက္ပေစျခင္းနဲ႔ ဆဲလ္အေသေတြကို ဖယ္ရွားေပးႏိုင္ပါတယ္။
ေရမခ်ိဳးခင္ သံပုရာသီးကို အစိပ္လိုက္ေလး လွီးလိုက္ၿပီး ခ်ိဳင္းကို ပြတ္ေပးရပါမယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ အသားအေရ မေျခာက္သြားရေအာင္ moisturizer တမ်ိဳးမ်ိဳး လိမ္းထားလို႔ ရပါတယ္။
သံပုရာရည္ သံုးတဲ့ ေနာက္တစ္နည္းကေတာ့ သံပုရာရည္+ ဆႏြင္းမႈန္႔+ဒိန္ခ်ဥ္+ပ်ားရည္ ေရာၿပီး အႏွစ္လုပ္။ အဲဒီအႏွစ္ကို ခ်ိဳင္းမွာ အနည္းဆံုး ၁၀ မိနစ္ေလာက္ လိမ္းထားၿပီး ေရေဆးခ်လိုက္တာပါ။ လြယ္တယ္ေနာ္ ဒီနည္းလဲ။

(၃) Baking Soda မုန္႔ဖုတ္ေဆာ္ဒါကလဲ ခ်ိဳင္းသားျဖဴဖို႔ အေကာင္းဆံုး scrub ပါ။ ခႏၶာကိုယ္ အနံ႔ဆိုးေတြ မထြက္ေအာင္လဲ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ မုန္႔ဖုတ္ေဆာ္ဒါကို ေရနဲနဲနဲ႔ ခပ္ပ်စ္ပ်စ္ေလးျဖစ္ေအာင္လုပ္။ ခ်ိဳင္းမွာ လိမ္းထားၿပီး အဲဒီေနရာတ၀ိုက္ကို scrubbing လုပ္ေနေပါ့။ ၿပီးရင္ေတာ့ ေဆးခ်လိုက္ၿပီး ေျခာက္သြားေအာင္ ခပ္ဖြဖြေလး ပုတ္ ပုတ္ေပးေပါ့။ ဒါလဲ လြယ္တာပဲ။

(၄) သခြားသီးကေတာ့ အသားအေရ အေရာင္လင္းလက္ေစပါတယ္။ သံပုရာသီးနဲ႔ သခြားသီး ၂ မ်ိဳး ေရာလိုက္ရင္ အသားအေရမွာ မည္းကြက္ေနတာေတြကို ေကာင္းေကာင္း အေရာင္ခၽြတ္ေပးႏိုင္တာေပါ့။ သခြားသီးက အသားအေရ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေစသလို သံပုရာသီးက အေရာင္ခြ်တ္ေပးတာကိုး။
သခြားသီးကို လွီးၿပီး ခ်ိဳင္းသားကို ပြတ္တိုက္ေပးေနေပါ့။ ဒါမွမဟုတ္လဲ သခြားရည္ကို ခ်ိဳင္းက မည္းေနတဲ့ေနရာ လိမ္းထားလိုက္တာပါ။
သခြားရည္သံုးတဲ့ ေနာက္တစ္နည္းကေတာ့ သခြားရည္နဲ႔သံပုရာရည္ အေရာထဲ ဆႏြင္းမႈန္႔နဲနဲ ေရာေမႊၿပီး လိမ္းတာပါ။

(၅) လိေမၼာ္သီးအခြံမွာလဲ ခ်ိဳင္းသားေတြ မည္းတာကို ျဖဴလာေအာင္ အေရာင္ခၽြတ္ေပးႏိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္။ scrub လုပ္တဲ့နည္းကလဲ မခက္ပါဘူး။
အရင္ဆံုး လိေမၼာ္ခြံကို အေျခာက္လွမ္းရပါတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ဘလန္ဒါ ႀကိတ္စက္နဲ႔ အမႈန္႔ျဖစ္သြားေအာင္ ႀကိတ္လိုက္ပါ။ အဲဒီလိေမၼာ္ခြံအမႈန္႔ရယ္+ ႏို႔ရည္+ ႏွင္းဆီရည္ (စူပါမားကက္ေတြ အလွကုန္ဆိုင္ေတြမွာ ေမး၀ယ္ပါ)။ အႏွစ္ပ်စ္ပ်စ္ေလးျဖစ္ေအာင္ ေဖ်ာ္ထားပါ။ ခ်ိဳင္းကို လိမ္းထား၊ ၁၀ မိနစ္ေလာက္ scrub လုပ္။ ခပ္ျဖည္းျဖည္း ပြတ္တာေပါ့။ ၿပီးရင္ေတာ့ ေရေဆးခ်လိုက္ေတာ့ေလ။

ကဲ-- လက္ျပတ္အကၤ် ီပဲ ၀တ္၀တ္၊ ခ်ိဳင္းအနံ႔ဆိုးလဲ မထြက္ေအာင္ အလြယ္သံုး အိမ္တြင္းကုထံုးပါ။ အားလံုး အဆင္ေျပၾကပါေစေနာ္။

ေစာႏြဲ႔ေနဆိုင္ (ပူတာအို)

Saw Noi Nay Saing - Putao

အႏၱရာယ္ရွိေသာ ၾကက္သြန္နီျခမ္း


ထက္ျခမ္းခြဲထားေသာ ၾကက္သြန္နီကို ခ်က္ခ်င္းအသံုးမျပဳႏိုင္ပဲ ရက္ေက်ာ္လြန္သြားလွ်င္ ျပန္၍အသံုးမျပဳသင့္ပါ။ မစားသင့္ပါ။ အႏၱရာယ္ကို ျဖစ္ေစပါသည္။


ခြဲျခမ္းထားျပီး အျပင္မွာ အနည္းဆံုး ၆ နာရီႏွင့္ အထက္ၾကာသြားသည့္ ၄င္းၾကက္သြန္နီျခမ္းဟာ အပုတ္နံ့မ်ား၊ အနဲ့ဆိုးမ်ားကို စုပ္ထားထားႏိုင္ျပီး ဘတ္တီးရီးယားပိုးမႊားမ်ားႏွင့္ အျခား အႏၱရာယ္ကို ျဖစ္ေစတတ္သည့္ ပိုးမႊားမ်ားလည္း ပါရွိလာသည့္အတြက္ ၀မ္းပ်က္၊ ၀မ္းေလွ်ာ၊ ပိုက္ေအာင့္၊ ပိုက္နာျဖစ္ႏိုင္သည့္အျပင္ အဆိပ္အေတာက္ကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္လို့ ႏိုင္ငံတကာ က်န္းမာေရးစာမ်က္ႏွာမ်ားမွာ ေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။

အခြံခါြထားသည့္ ၾကက္သြန္နီႏွင့္ ထက္ျခမ္းခြဲထားသည့္ ၾကက္သြန္နီျခမ္းကို ျပန္လည္အသံုးျပဳလိုပါက အဖံုးလံုေအာင္ ပိတ္ထားေသာ ဗူး၊ ခြက္တို့ျဖင့္ လံုျခံဳစြာ ထည့္ထားသင့္ပါတယ္။ သို့မဟုတ္ ေရခဲေသတၱာထဲတြင္ ထည့္သြင္းသိမ္းဆည္းထားသင့္ပါတယ္လို့ အၾကံျပဳလိုပါတယ္။

မသိမ္းဆည္းလိုက္ရပဲ အျပင္မွာ အခ်ိန္ၾကာေအာင္ ပစ္ထားမိသည့္ ၾကက္သြန္နီျခမ္းကို မျဖစ္မေန အသံုးျပဳရေတာ့မည္ဆိုလွ်င္လည္း ပံုထဲမွာ ျမင္ရသည့္အတုိင္း အလယ္တည့္တည့္မွ အဆံ၊ အဖူးကေလးကို ဖယ္ထုတ္ပစ္သင့္ပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ အပုတ္နံ့မ်ားႏွင့္ အနံ့ဆိုးမ်ားကို ၄င္းေနရာမွ အဓိက စုပ္ယူထားျပီး ပိုမႊားမ်ားလည္း ၄င္းေနရာမွာ ပါ၀င္မွဳအမ်ားဆံုးလို့ သိရပါတယ္။

အသက္ကို ဥာဏ္ေစာင့္ဆုိသလို သတိမမူ ဂူမျမင္ မျဖစ္ၾကေစဖို႔ ေစတနာျဖင့္ မွ်ေ၀ေပးလိုက္ရပါသည္။

ေစာႏြဲ ့ေနဆိုင္ (ပူတာအို)

ကိုးကား - The Danger Of Half Onion.

Saw Noi Nay Saing - Putao

သင့္ေန႕စဥ္အစားအစာနဲ႕က်န္းမာေရး


တန္ဖိုးႀကီးအစားအစာေတြကမွ က်န္းမာေရးအတြက္ေကာင္းက်ိဳးျပဳေပးတယ္ဆိုတဲ့အေတြးကို
သင္စြန္႕လႊတ္လိုက္ပါ။ သင့္ေရခဲေသတၱာနဲ႕ မီးဖိုေခ်ာင္က အစားအစာေတြက သင့္ကို အံ့ၾသဖြယ္ ေကာင္းက်ိဳးျပဳနိုင္ပါတယ္။
၁။ မႈိ(Mushrooms)
ဗီတာမင္ဒီပမာဏေျမာက္မ်ားစြာပါဝင္ပါတယ္။ ဟင္းခ်ိဳ၊ အသီးအရြက္ေတြနဲ႕ ေရာခ်က္စားသံုးနိုင္ပါတယ္။


၂။ ခရမ္းခ်ဥ္သီး
အန္တီေအာက္စီးဒင့္က ခရမ္းခ်ဥ္သီးရဲ႕ အခြံမွာ မ်ားစြာပါဝင္ပါတယ္။ ေလျဖတ္ျခင္းအတြက္ အထူးသင့္ေတာ္ပါတယ္။ ဖရဲသီး၊ ဂရိတ္ဖရုသီးတို႕ကိုလည္း စားသံုးနိုင္ပါတယ္။ ေအာ္ဂင္းနစ္ အသီးအနွံကို ေရြးခ်ယ္ဝယ္ယူသင့္ပါတယ္။

၃။ ဘလူးဘယ္ရီသီး
ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္ၿပီးခ်င္း ဘလူးဘယ္ရီသီး စားသံုးေပးျခင္းျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အဆီေလာင္ကၽြမ္းမႈကို ပိုမိုအေထာက္အကူျပဳပါတယ္။

၄။ ဝိုင္အမ်ိဳးမ်ိဳး
ႏွလံုးက်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ တစ္ပတ္ကို ဝိုင္ပမာဏ ၄ခြက္ေသာက္သံုးျခင္းက 
စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႕ စိတ္က်ေရာဂါကိုပါ ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ ယမကာအမ်ိဳးအစားျဖစ္တာေၾကာင့္ ဝိုင္ေသာက္ေလ့ေသာက္ထမရွိသူေတြ မေရြးခ်ယ္သင့္ပါဘူး။

၅။ ခ်ိစ္(Cheese)
ခ်ိစ္ႀကိဳက္သူေတြအတြက္ေတာ့ သတင္းေကာင္းေလးပါ။ ေသြးအားနည္းသူေတြအတြက္ သင့္ေတာ္ပါတယ္။ သြားေတြကို ခိုင္မာေစၿပီး ေၾကြလႊာေတြ ပ်က္စီးဆံုးရွံဳးမႈကို ေလ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။

၆။ ပန္းသီး
ေသြးတိုးက်ေစပါတယ္။ ဗီတာမင္နဲ႕သတၱဳဓာတ္ေတြ အေျမာက္အမ်ားပါဝင္ပါတယ္။

၇။ ေျပာင္းဖူးေပါက္ေပါက္
အမွ်င္ဓာတ္ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ပါတယ္။ အရိုးပြသူေတြစားသံုးသင့္ပါတယ္။

၈။ ဖရံုေစ့
ေကာင္းမြန္စြာ အိပ္မေပ်ာ္သူေတြအတြက္ ဖရံုေစ့၊ ႀကိဳက္နွစ္သက္ရာအသီးအနည္းငယ္၊ ခရက္ကာမုန္႕တို႕ကို အိပ္ရာမဝင္မီ စားသံုးသင့္ပါတယ္။ အမိုင္နိုအက္ဆစ္ ပါဝင္မႈမ်ားလို႕ အိပ္ေပ်ာ္ေစတဲ့ ေဟာ္မုန္းကို အားေပးပါတယ္။

ေဗာက္ထျခင္းကို အေကာင္းဆံုးတုန္႔ျပန္ျခင္း



ယေန႔ေခတ္လူႀကီးလူငယ္မေရြးအထူးသျဖင့္မိန္းကေလးမ်ားမွာ ေဗာက္ထျခင္းေၾကာင့္မိမိရဲ႕ေခါင္းတစ္ခုလံုးယားယံၿပီးေဗာက္ဖတ္ေလးမ်ားဦးေခါင္းအႏွံ႔ပ်ံ႕ႏွံ႔တတ္သည့္ ေဗာက္ထသည့္မႈိေရာဂါတစ္မ်ိဳးကိုရင္ဆိုင္ၾကရလ်က္ရွိပါတယ္။ ေဗာက္ထျခင္းဟာမိန္းကေလးမ်ားသာမကအမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ျဖစ္ပြားတတ္ၿပီး ေဗာက္ထျခင္းကို အေကာင္းမြန္ဆံုး တုန္႔ျပန္ကာကြယ္ျခင္းမရွိပါက အျခားေသာ မလိုလားအပ္တဲ့ ဆိုးက်ိဳးမ်ားျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ယေန႔ေခတ္မွာလွပၿပီးဆြဲေဆာင္မႈရွိတဲ့ ိန္းကေလးတစ္ေယာက္ျဖစ္ဖုိ႔ဆိုတာဟာ ဦးေခါင္းမွာေဗာက္ေတြထေနလုိ႔မျဖစ္ပါဘူး။ ထို႔အတူပဲ ဆြဲေဆာင္မႈရွိေသာ ေယာက်ာ္းေလးတစ္ေယာက္ျဖစ္ဖုိ႔ဆိုတာကလည္း ဦးေခါင္းမွာ အျဖဴေရာင္ေဗာက္ဖတ္ေတြထၿပီးအခ်ိန္ျပည့္ဦးေခါင္းကိုကုတ္ေနလို႔လဲ မျဖစ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ယခုတစ္ပတ္ NewsWatch Journal ရဲ႕က်န္းမာေရးႏွင့္အလွအပ က႑ကေန ပ်ိဳပ်ိဳအိုအို ေယာက်ာ္းေလး၊ မိန္းကေလးမ်ားဆြဲေဆာင္မႈအျပည့္ရွိၿပီး ေဗာက္ရွင္းတဲ့ဦးေခါင္းပိုင္ရွင္မ်ားျဖစ္ဖုိ႔ ေဗာက္ထျခင္းကိုအေကာင္းဆံုးတြန္းလွန္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းအခိ်ဳ႕ကိုေဖာ္ျပေပးလိုက္ရပါတယ္။

၁။ ဗိုက္တာမင္ဓါတ္မ်ားၾကြယ္၀ပါေစ

လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဦးရည္ျပားက်န္းမာေရးဟာ ထိုလူရဲ႕ခႏၶာကိုယ္မွာ ဗိုက္တာမင္ဓါတ္ဘယ္ေလာက္ၾကြယ္၀သလဲဆိုတဲ့အခ်က္ေပၚမွာမူတည္ေနတာေၾကာင့္ ဗိုက္တာမင္ ေအ၊ ဘီ ႏွင့္ စီ ဓါတ္မ်ားေပါၾကြယ္၀တဲ့ အစားအစာမ်ားကို စားေသာက္သင့္ပါတယ္။ ၎အဟာရဓါတ္ေတြဟာခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ေသြားလွည့္ပတ္မႈစနစ္ (Circulatory System) အတြက္မရွိမျဖစ္လိုအပ္သလို ဆဲလ္ႀကီးထြားေရးက႑မွာလည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၎ဓါတ္မ်ားဟာ ေသြးအတြင္းရွိဆဲလ္မ်ား၏ခုခံစြမ္းအား (immune system) ကိုအေထာက္အကူျဖစ္ေစတာေၾကာင့္ ဦးရည္ျပားမွာေဗာက္ထျခင္းကို အေကာင္းဆံုး ကာကြယ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။၎ဗိုက္တာမင္ဓါတ္ေတြျပည့္၀စြာပါ၀င္တဲ့ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားႏွင့္ စေတာ္ဘယ္ရီသီးစတဲ့အသီးေတြကို စားသံုးသင့္ပါတယ္။

၂။ သင့္ရဲ႕ ဘီး ႏွင့္ မိတ္ကပ္လိမ္းခ်ယ္သည့္စုတ္တံမ်ားကို ေဆးေၾကာပါ

မ်က္ႏွာမွာ မိတ္ကပ္လိမ္းခ်ယ္သည့္အခါ အသံုးျပဳတဲ့ စုတ္တံမ်ားကို အႏၱရာယ္ျဖစ္ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္ ေဆးေၾကာၾကပါသလို ဦးေခါင္းရဲ႕ ဦးရည္ျပားေရာဂါမ်ားအထူးသျဖင့္ ေဗာက္ထျခင္းေရာဂါကိုကုသကာကြယ္ရန္အတြက္မိမိတို႔ေန႔စဥ္အသံုးျပဳေနတဲ့ ဘီးမ်ားကိုအခါအားေလ်ာ္စြာ ေဆးေၾကာသင့္ပါတယ္။ ဘီးမွာကပ္ေနတဲ့ ဆံပင္မ်ားကို ဖယ္ထုတ္ၿပီး ပန္ကန္ေဆးဆပ္ျပာႏွင့္ေဆးေၾကာပါ၊ ၿပီးေနာက္ ေရေႏြးႏွင့္ အျဖဴေရာင္ ရွာလကာရည္ တုိ႔ေရာစပ္ထားေသာအရည္ထဲတြင္ နာရီ၀က္၀က္ခန္႔ စိမ္ကာ ေဆးေၾကာေပးျခင္းကို ႏွစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ (သို႔မဟုတ္) သံုးပတ္တစ္ႀကိမ္ျပဳလုပ္ေပးျခင္းအားျဖင့္လည္း ေဗာက္ထျခင္းေရာဂါကိုကာကြယ္ပါ။

၃။ ေဆးပါ၀င္ေသာ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ကိုအသံုးျပဳပါ
ဇင့္ဓါတ္ဟာ ေဗာက္ထျခင္းေရာဂါကိုအေကာင္းမြန္ဆံုးတြန္းလွန္ႏိုင္တဲ့ဓါတ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဇင့္ ဓါတ္ဟာ ဗက္တီးရီးယားေတြကိုတိုက္ခိုက္ႏိုင္စြမ္းရွိသလို ခႏၶာကိုယ္မွ ဆဲလ္မ်ားေျပာင္းလဲမႈမ်ားကိုလည္းေႏွးေကြးေအာင္ျပဳလုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ မိမိတို႔ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၿပီး အစြမ္းထက္တဲ့ေဆးပါ၀င္တဲ့ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ကို အသံုးျပဳႏိုင္ၾကၿပီး ဦးရည္ျပားကို Moisturize (အစိုဓါတ္ရရွိေအာင္) ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ေသာ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္မ်ိဳးက ေဗာက္ထျခင္းကိုကာကြယ္ရာမွာပိုမိုအစြမ္းထက္ပါတယ္။

၄။ အလွျပင္ဆိုင္တြင္ ကုသမႈျပဳလုပ္ျခင္း

လြန္ခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္တစ္ခုေလာက္က စၿပီး ေဗာက္ထျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး လူေတြနားလည္ခဲ့တာကပုခံုးေပၚမွာရွိေနတဲ့အျဖဴေရာင္ေဗာက္ဖတ္ေလးေတြဟာ ဦးေခါင္းရဲ႕ဦးရည္ျပားေပၚကေနက်လာတာဟု ျဖစ္သည္။ ဒါေၾကာင့္
ေဗာက္ထျခင္းကို အလွျပင္ဆိုင္သြားၿပီးကုသလိုသူမ်ားအတြက္ ဦးရည္ျပားအသစ္ျပဳျပင္ခင္း (Scalp Renew) လို႔လူသိမ်ားတဲ့ ကုသျခင္းမ်ိဳးျပဳလုပ္ရပါမယ္။ ဦးရည္ျပားအသစ္ျပဳျပင္ျခင္း (Scalp Renew) ဆိုတာ ဦးရည္ျပားမွာရွိတဲ့ အဆီးပိုမ်ားကိုဖယ္ရွားျခင္းျဖစ္ၿပီး ၎ကုသမႈကို ရက္ ၃၀ မွ ၄၅ ရက္လွ်င္ တစ္ႀကိမ္စီျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ က်န္းမာသန္စြမ္းေသာ ဦးရည္ျပားပိုင္ရွင္တစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔အတြက္လည္း ဦးရည္ျပား အသစ္ျပဳျပင္ျခင္း ( Scalp Renew) ကုသမႈကိုမိမိတို႔ႏွင့္နီးစပ္ရာ အလွျပင္ဆိုင္မ်ားတြင္ ကုသမႈခံယူလိုက္ပါ။

၅။ မိမိမွာ ဘာေၾကာင့္ ေဗာက္ထသလဲ သိေအာင္လုပ္ပါ။

လူတစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္ ေဗာက္ထျခင္းပမာဏဟာ မတူညီပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ကုသေရးနည္းလမ္းကိုလည္းလူအားလံုးအတြက္တစ္မ်ိဳးတည္းအသံုးျပဳလုိ႔မရပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ လူတစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ေဗာက္ထေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ရဲ႕အရင္းအျမစ္အေၾကာင္းရင္းက တူညီမႈမရွိလို႔ပါပဲ။ အဓိက ေဗာက္ထျခင္းနည္းလမ္းအားျဖင့္ pityiaris capitis simplex ႏွင့္ pityriasis steatoides ဆိုၿပီးႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ ပထမ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္တဲ pityiaris capitis simplex ဟာ စိတ္ဖိအားမ်ားျပားျခင္း၊ အစားအေသာက္မမွန္ျခင္းႏွင့္ ေရဓါတ္ခမ္းေျခာက္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္ၿပီး ျဖစ္ပြားပါက ဦးရည္ျပားဟာ ေျခာက္ေသြ႕လာၿပီးဦးရည္ျပားယားယံျခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚေစသည္။ထိုကဲ့သုိ႔ျဖစ္ေပၚပါကအစြမ္းထက္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္မ်ားကိုအသံုးျပဳကာကုသႏိုင္ပါတယ္။ ဒုတိယတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ pityriasis steatoides ကေတာ့ အဆီဓါတ္မ်ားျပားေသာ ဦးရည္ျပားမ်ားတြင္ျဖစ္ေပၚတတ္ၿပီး ထိုကဲ့သုိ႔ျဖစ္ေပၚေနသူတစ္ဦးကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ဆရာ၀န္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးသင့္သည္ဟု သိရသည္။

ေအာင္ဟိန္းခိုင္

အေရးေပၚသေႏၶတားျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ လဲြမွားေသာ ယူဆခ်က္မ်ား



မၾကာမီက ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေလ့ လာမႈတစ္ခုအရ အေရးေပၚသေႏၶတား ျခင္းအေၾကာင္းကို အနည္းအက်ဥ္းမွ်သာသိေသာ အမ်ဳိးသမီး ၅၉ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး မ်ားစြာမသိသည့္ အမ်ဳိးသမီး ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိကာ လုံး၀မသိ သူ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။
အသက္(၁၆)ႏွစ္မွ (၅၄)ႏွစ္အတြင္းရွိ အမ်ဳိးသမီးေပါင္း ၂၀၀၀ ဦးကို စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈအရ အေရးေပၚ သေႏၶတားျခင္းႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ၎တို႔၏ လဲြမွားေသာ ယူဆခ်က္မ်ားကိုလည္း ေဖာ္ျပေနသည္။

အကာအကြယ္မပါဘဲ လိင္ဆက္ဆံျခင္း(သို႔မဟုတ္) သုံးေနက် သေႏၶတားနည္းႏွင့္ အဆင္မေျပသည့္အခါ အေရးေပၚ သေႏၶတားႏုိင္ သည့္ နည္းလမ္းသုံးမ်ဳိးရွိသည္။ သေႏၶတားႏုိင္ေသာ ေဆးမ်ား ရွိပါသည္။ IUD ဟုေခၚေသာ အေရးေပၚ သေႏၶတားႏုိင္သည့္ပစၥည္းကိုအကာအကြယ္မပါဘဲ လိင္ဆက္ဆံၿပီးေနာက္ ငါးရက္အထိသားအိမ္ထဲတြင္ ထည့္ထားႏုိင္သည္။ IUD ပစၥည္းမွာ ပလတ္စတစ္ႏွင့္ ေၾကးနီျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ သားအိမ္ထဲတြင္ ထည့္ရေသာ ပစၥည္းငယ္ေလး တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ငါးႏွစ္မွ ဆယ္ႏွစ္အထိ အသုံးျပဳႏုိင္သည္။

လတ္တေလာ ေလ့လာမႈမ်ားအရ အမ်ဳိးသမီး သုံးပုံတစ္ပုံေက်ာ္က အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးမ်ား ၀ယ္ယူရန္သားဖြားမီးယပ္ဆရာ၀န္ထံမွ ၫႊန္ၾကားစာလိုေၾကာင္း ယုံၾကည္ၾကသည္ဟု သိရသည္။ အေရးေပၚ သေႏၶတားေဆးအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေဆးဆုိင္မ်ားတြင္ ေဆးစာမလိုဘဲ အလြယ္တကူ၀ယ္ယူရရွိႏုိင္ပါသည္။ အကယ္၍ သေႏၶတားရန္ IUD ပစၥည္း သုံးမည္ဟု ဆုံးျဖတ္ထားပါက ယင္းပစၥည္းကို ဆရာ၀န္(သို႔မဟုတ္) သူနာျပဳတုိ႔က ထည့္ေပးရန္ လိုအပ္သည္။

အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးမ်ားကို ေဆးဆုိင္မ်ား၊ ေဆး႐ုံမ်ား၊ သားဖြားမီးယပ္ဆုိင္ရာ ေဆးခန္းမ်ားတြင္ အလြယ္တကူ ၀ယ္ယူရရွိႏုိင္ပါသည္။ အမ်ဳိးသမီး ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက အေရးေပၚသေႏၶတား နည္း အသုံးျပဳျခင္းမွာ ကိုယ္၀န္ပ်က္က်ေစသည္ (သို႔မဟုတ္) ေသခ်ာေရရာမႈ မရွိဟု ယုံၾကည္ၾကေၾကာင္း အထက္ပါ ေလ့လာမႈအရ သိရသည္။ အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးမ်ားက မ်ဳိးဥမ်ဳိးေအာင္ျခင္း(သို႔မဟုတ္) ထုတ္လႊတ္ျခင္းကို တားဆီးေပးျခင္း (သို႔မဟုတ္) သားအိမ္ထဲတြင္ သေႏၶမတည္ႏုိင္ရန္ ကာကြယ္ေပးျခင္းတုိ႔ ျပဳလုပ္ေပးႏုိင္သည္။

ယင္းနည္းလမ္းမွာ မလိုလားအပ္ေသာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္းကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းမဟုတ္ေၾကာင္း၊ေဆးဘက္ဆုိင္ရာ ေလ့လာမႈမ်ားႏွင့္ တရားဌာနမ်ားက အတိအလင္း ေျပာၾကားထားၿပီး ျဖစ္သည္။ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ထားရျခင္းကို အဆုံးသတ္ေစလုိက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး မ်ဳိးေအာင္ၿပီး မ်ဳိးဥသားအိမ္ထဲတြင္ တြယ္ေနၿပီးမွသာ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ႏုိင္သည္။ ယင္းကိစၥႏွစ္ခုမွာ အလြန္ပင္ ကြာျခားပါသည္။

အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးကို အကာအကြယ္မပါဘဲ လိင္ဆက္ဆံၿပီးေနာက္ ၂၄ နာရီအတြင္း ေသာက္ရမည္ဟူေသာ ယူဆခ်က္သည္ မမွန္ကန္ဘဲ ယင္းေဆးမ်ားမွာ သုံးရက္အထိ ေဆးစြမ္းျပႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္ ေစာေစာေသာက္ေလ ေဆး၏အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈအားေကာင္းေလ ျဖစ္သည္။

အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးကို တစ္လအတြင္း တစ္ႀကိမ္ထက္ပို၍ ေသာက္သုံးႏုိင္ေသာ္လည္း ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ယင္းသို႔ လုံး၀လမ္း မၫႊန္ေပ။ အေရးေပၚသေႏၶတားႏုိင္သည့္ တျခားနည္းလမ္းမ်ား ရွိသည္ကို အမွတ္ရပါ။

အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးေသာက္ၿပီး ႏုိ႔တုိက္ျခင္းကို သီတင္းတစ္ပတ္အထိ မလုပ္ရန္ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ၫႊန္ၾကားသည္။ ေလ့လာမႈအတြင္းပါ၀င္ေသာ အမ်ဳိးသမီးသုံးပုံႏွစ္ပုံက အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးမ်ား အႀကိမ္ႀကိမ္ အသုံးျပဳျခင္းျဖင့္ ကိုယ္၀န္မေဆာင္ႏုိင္ျဖစ္မည္ဟု ယုံ ၾကည္ထားၾကသည္ (သို႔မဟုတ္) မေသခ်ာဟုယုံၾကည္ၾကသည္။

အေရးေပၚသေႏၶတားေဆး အႀကိမ္ႀကိမ္သုံးျခင္းက သင္၏ရာသီလာခ်ိန္ကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေနာင္တစ္ခ်ိန္ ကိုယ္၀န္မေဆာင္ႏုိင္ျဖစ္ျခင္းမ်ဳိး မရွိပါ။ ယင္းေဆးမ်ားမွာ ပုံမွန္ေသာက္သုံးရန္ မဟုတ္ဆုိျခင္းကို အမွတ္ရပါ။ ပုံမွန္သုံးရန္ သေႏၶတားေဆးလုိအပ္ပါက နည္းလမ္းမ်ားစြာရွိၿပီး ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ကာ သင့္ အတြက္ အဆင္ေျပဆုံးနည္းလမ္းျဖင့္ ပုံမွန္သေႏၶတားႏုိင္သည္။

-TOI

7 Day

လက္သည္း ကိုက္ျခင္း



လက္သည္းကိုက္ေလ့ရွိျခင္း၊ လက္မကို စုပ္ေလ့ရွိျခင္း စတာေတြဟာ စိတ္ပ်ံ႕လြင့္သူေတြ၊ စိတ္ဂဏွာ မျငိမ္တဲ့သူေတြ၊ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတဲ့သူေတြရဲ႕ လကၡဏာ တစ္ရပ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ကေလးေတြနဲ႕ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူဦးေရရဲ႕ တ၀က္ေလာက္ဟာလည္း လက္သည္းကိုက္တဲ့အက်င့္ ရွိတတ္ၾကတယ္ လို ့ဆိုပါတယ္။

လက္သည္းကိုက္ျခင္းေၾကာင့္ လက္သည္းမ်ား လံုး၀ပ်က္စီး ယုိယြင္းတာမ်ိဳး မျဖစ္တတ္ေပမယ့္ လက္သည္းေတြ မလွမပ ျဖစ္တတ္ၿပီး လက္သည္းနဲ႕ ပါးစပ္ေတြမွာ ေရာဂါပိုးေတြ ကူးစက္၀င္လာေစႏိုင္ပါတယ္။ လက္သည္းကိုက္တတ္တဲ ့အက်င့္ဟာ အင္မတန္ ေဖ်ာက္ရ ခက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အသက္ၾကီးလာတဲ့အခါမွာေတာ့ လက္သည္းကုိက္တတ္တဲ့ အက်င့္ဟာ အလိုအေလ်ာက္ ေပ်ာက္သြားတတ္ၾကပါတယ္။

လက္သည္းကိုက္တတ္တဲ့ အက်င့္ကို ေဖ်ာက္ဖို႕အတြက္ စုိးရိမ္ပူပန္တတ္တဲ ့အက်င့္ကိုေဖ်ာက္ၿပီး ေနထိုင္ရမွာပါ။ လက္သည္းကို မကိုက္မိေစဖို႕အတြက္ အရသာခါးတဲ ့အေရာင္တင္ေဆး (nail polish) ေတြကိုလည္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ လက္သည္း ကိုက္ျခင္းအျပင္ မိမိဆံပင္ကို မိမိဘာသာ ဆြဲစုပ္ေလ့ရွိျခင္း၊ မိမိကုိယ္မိမိ နာက်င္ေအာင္လုပ္ျခင္း စတဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာေတြပါ ပူးတြဲရွိေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ ့ျပသသင့္ပါတယ္။

Credit : Trend Myanmar

ဘာပဲစားစား သင့္ဗိုက္သားျပားခ်ပ္ေနေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ အလြယ္ကူဆုံး နည္းလမ္းမ်ား


စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာ ၾကံဳတြ႔ေနရတဲ့ ခုေခတ္အခ်ိန္အခါမွာ ဘယ္သူက ကိုယ့္ဗိုက္ကို ဆယ့္ႏွစ္ရာသီ ျပားခ်ပ္ေနတာ မလိုခ်င္ဘဲ ဘယ္ရွိပါ့မလဲ။ အထူးသျဖင့္ နည္းနည္းက်ပ္ အဝတ္အစားေတြနဲ႔ အဝတ္အစားအတိုအျပတ္ေတြ အရိွန္အဟုန္နဲ႔ ေခတ္စားလို႔လာတဲ့ ဒီအခ်ိန္မွာေလ။ ရုိးရိုးရွင္းရွင္းနည္းနဲ႔ပဲ သင့္ဗိုက္သားျပားခ်ပ္ေနေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ အလြယ္ဆုံးနည္းလမ္းေတြရိွပါတယ္။

(၁) ညမအိပ္မီ ေလးနာရီအတြင္း အစာမစားပါနဲ႔

အစာေတြစားျပီးျပီးခ်င္း တခါတည္း အိပ္ခန္းသို႔ခ်ီတက္ အိပ္စက္အနားယူလိုက္မယ္ဆိုရင္ အစာေခ်ဖ်က္ေပးဖို႔ သင့္တင့္တဲ့အခ်ိန္ မယူလိုက္ပဲ၊ ေန႔အခ်ိန္က ကုိယ္လက္လုပ္ရွားမႈျပဳေနစဥ္အတြင္းက ကယ္လိုရီးေတြကုိ ဖယ္ထုတ္ေပးဖို႔ အခြင့္ရေအာင္ အခ်ိန္ေကာင္းမေပးလုိက္ရာရာက္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္က ကိုယ့္အေပၚမွာသာစုျပံဳၿပီး ဝမ္းဗိုက္ကေဘးဘက္ကို ကားထြက္လာတာ၊ ၾကီးရင္းပုိၾကီးလာတာ တျဖည္းျဖည္း စတင္သတိျပဳမိလာမွာျဖစ္တယ္။

(၂) ထမင္းမစားမီနဲ႔ စားျပီးအခ်ိန္မွာ ေရတစ္ဗူးေသာက္ပါ

ေရဟာ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ျဖစ္သည္သာမက ဗိုက္ကို တကယ္ျပည့္ေနတာထက္ကို ပုိတင္းေနရသလို ခံစားရေစမွာျဖစ္တယ္။ ထမင္းမစားခင္ ေရတစ္ဗူးေသာက္မယ္ဆိုရင္ အစာအလြန္ အကြ်ံစားသုံးခ်င္စိတ္ကို ေရွာင္လြဲႏုိင္မွာျဖစ္ျပီး ထမင္းစားျပီး ေရတစ္ဗူးေသာက္ျခင္းအားျဖင့္လည္း ဗုိက္ျပည့္ျပီျဖစ္ေၾကာင္း ေသခ်ာမႈ ရရိွခံစားလာေစမွာျဖစ္တယ္။ ေရေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေၾကာင့္ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ခဏၾကာလာရင္ ခ်က္ခ်င္း သိသိသာသာ ျပန္က်သြားပါလိမ့္မယ္။

(၃) အိပ္ယာမဝင္ခင္နဲ႔ ႏုိးလာတဲ့အခ်ိန္ ၂၅ ၾကိမ္စီ အံၾကိတ္ေပးပါ

ဒါမျဖစ္မေနလုပ္ရမယ့္ တာဝန္ပါ။ ဒီအေလ့အက်င့္ကို တစ္ခုခ်င္းစီ အတိမ္းအေစာင္း မခံဘဲ အကုန္လိုက္နာေဆာင္ရြက္လို႔မွ သင့္ဗိုက္က ထင္သေလာက္ျပားခ်ပ္မလားဘူးဆိုပါဆို႔။ တစ္ေန႔ကို အၾကိမ္ ၅၀ ေလာက္ ထပ္လုပ္ေပးႏုိင္ရင္ မဆိုးဘူးေပါ့။ အဲဒီလို လုပ္လုိ႔ အက်င့္ရလာျပီဆိုတာနဲ႔ သင့္တစ္ေန႔တာလႈပ္ရွားမႈမွာ ထူးျခားမႈရိွလာေၾကာင္း သိရိွလာပါလိမ့္မယ္။

Source: vibenigeria

Birth Control Risk ကိုယ္ဝန္တားေဆး နဲ႔ ေသြးခဲျခင္း

Contraceptive pills ကိုယ္ဝန္တား စားေဆး၊ Rings ကြင္း၊ နဲ႔ Patches ကပ္ခြါေတြကေန သံုးစြဲတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ Risk of blood clot ေသြးခဲေစႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ ရွိေစႏိုင္တယ္လို႔ ၂၇-၁ဝ-၂ဝ၁၁ ေန႔က အေမရိကန္ FDA ေဆးဝါးနဲ႔ အစားအေသာက္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ကေန ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

Food and Drug Administration ကေန အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၈ သိန္းေက်ာ္ကို ၂ဝဝ၁ ကေန ၂ဝဝ၇ အတြင္းမွာ ေလ့လာခဲ့တာပါ။ ဒီ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ Yaz pill သံုးသူေတြ၊ Ortho Evra trans-dermal patch အေရျပားေအာက္ ထည့္ထားရတဲ့ ေဆးေခ်ာင္းေတြ နဲ႔ NuvaRing (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲထည့္ထားရတဲ့ ကြင္းေတြ သံုးေနၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ နည္း ၃ မ်ိဳးလံုးဟာ Deep venous thrombosis ကိုယ္အတြင္းထဲမွာ ရွိတဲ့ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ေသြးခဲတဲ့ေရာဂါနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။

Drospirenone ေဆးပါတဲ့ဟာ Progestin ပါတဲ့ Levonorgestrel လိုေဆးနဲ႔ မတူတဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအႏၲရာယ္ ရွိႏိုင္တဲ့ ေဆးနာမည္ေတြကေတာ့ Yaz, Yasmin, Beyaz, Ocella, Loryna, Gianvi, Safyral, Syeda နဲ႔ Zarah ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။

- Yaz ေဆးဟာ ဂ်ာမန္ကုမၸဏီ Bayer ကေနထုတ္လုပ္ျပီး တကမာၻလံုးမွာ ၁႕၅၆ ဘီလီယမ္ ဘိုး ေရာင္ခ်ေနရတဲ့ ကုိယ္ဝန္တား စားေဆး ျဖစ္တယ္။
- NuvaRing ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ ဗဂ်ိဳင္းနားထဲမွာ တလထားႏိုင္တဲ့ ေဆးပါတဲ့ကြင္း ျဖစ္တယ္။ Merck pharmaceuticals ကေန ထုတ္တယ္။

- Ortho Evra patch ကေတာ့ Janssen Pharmaceuticals ကေနထုတ္ျပီး တပါတ္တခါ အသစ္လဲရတာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။

အခု ေတြ႔ရွိခ်က္ဟာ အသစ္ျဖစ္ျပီး လာမဲ့ ဒီဇဘၤာလထဲမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးဘို႔ရွိပါတယ္။ အခုလို တာရွည္ခံ တားနည္းေတြကေနရတဲ့ Estrogen (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ ဒီလိုျဖစ္ရလို႔ ယူဆစရာရွိပါတယ္။

European Medicines Agency ကလဲဘဲ ၂၇-၅-၂ဝ၁၁ ကတည္းက ဒီလို သတိေပးခ်က္ ထြက္ေပးထားျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသြးခဲေစႏိုင္တဲ့ ျဖစ္ႏွဳန္းက သိပ္မမ်ားတာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြ Drospirenone pills မသံုးၾကနဲ႔ေတာ့လို႔ မေျပာေသးပါ။

ရွားပါတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ မိန္းကေလးတေယာက္ Yaz သံုးရာကေန ေသြးခဲျပီး ေသဆံုးရတယ္လို႔ စြပ္စြဲမႈနဲ႔ တရားစြဲဘူးတယ္။ Michelle Pfleger ေခၚတဲ့ ၁၈ ႏွစ္သမီး အေမရိကန္မေလးလဲ ဝက္ျခံ ေပ်ာက္ေအာင္ဆိုျပီး တားေဆး Yaz ေသာက္လို႔ ႏွလံုးရပ္ျပီး ေသဆံုးေသးတယ္။

- ဒီႏွစ္ထဲမွာ British Medical Journal ရဲ႕ေရးသားခ်က္ ၂ ခု အရလဲ Yaz နဲ႔ Yasmin ေဆးေတြကေန ေသြးခဲမွာကို ၃ ဆ ရွိတယ္၊
- သံုးေနၾက တားေဆးေတြက ၂ ဆသာ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ပါရွိတယ္။ တားေဆး မေသာက္သူထက္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တာကို ဆိုလိုတာျဖစ္တယ္။
- Yaz ရဲ႕ တရားဝင္ Website (ဝက္ဘ္ဆိုက္) မွာလဲ ေဆးရဲ႕ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြထဲမွာ Blood clots ေသြးခဲတာ၊ Stroke (စထုပ္ခ္) ရတာ နဲ႔ Heart attack ႏွလံုး (အတက္ခ္) ရတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္လို႔ ပါထားတယ္။

- NuvaRing ေဆးကြင္း နဲ႔ Ortho Evra ေဆးေခ်ာင္းေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈကေတာ့ အသစ္ေတြ႔ရွိခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ အထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ စိုးရိမ္စရာရွိႏိုင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

Contraceptive pills ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးပါကိုယ္ဝန္တားေဆး

• လူအမ်ားဆံုးသံုးတယ္။ ေစ်းခ်ိဳတယ္။ ရွာရတာလြယ္တယ္။
• Estrogen နဲ႔ Progestin ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးပါတဲ့ တလစာ ၂၈ လံုးပါတဲ့ကိုယ္ဝန္တားေဆးျဖစ္တယ္။
• ေဆးလံုး အေရာင္ ၂ မ်ိဳးရွိမယ္။ ၂၁ လံုးကအေရာင္တမ်ိဳး၊ ၇ လံုးကအေရာင္တမ်ိဳး။ ၂၁ လံုးမွာသာ ေဟာ္မုန္းေတြ ပါတယ္။
• ရာသီစလာတဲ့ေန႔ကို ပဌမေန႔အျဖစ္ မွတ္ျပီး၊ ေဆးစေသာက္ပါ။ ေန႔စဥ္ ၁ လံုးက်၊ ျဖစ္ႏိုင္သ၍ ေဆးေသာက္ခ်ိန္ မွန္ပါေစ။
• တားေဆးကို ပဌမဆံုးေသာက္သူဆိုရင္ ရာသီစလာတဲ့ေန႔ကေန စေသာက္ရင္ တလလံုးအတြက္ ကာကြယ္မႈရမယ္။ ရာသီရပ္ျပီးမွ စေသာက္ရင္ေတာ့ ေဆးေသာက္စ ၇ ရက္အတြင္း စိတ္မခ်ရေသးပါ။ အတူမေနတာ ဒါမွမဟုတ္ ကြန္ဒြမ္ သံုးရမယ္။
• တရက္ေဆးသာက္ဘို႔ ေမ့ရင္ ေနာက္ေန႔မွာ ၂ လံုးတြဲေသာက္ပါ။
• ရာသီလာျပီး ဒုတိယပတ္အတြင္းမွာ ေဆးေသာက္ဘို႔ ၂ ရက္ေမ့သြားရင္ ၂ လံုးတြဲေသာက္ျပီး၊ အရံအတားနည္း တခုခု ဥပမာ (ကြန္ဒြမ္) သံုးတာနဲ႔ သုက္ပိုးေသေဆးသံုးတာကို ၇ ရက္ၾကာလုပ္ပါ။
• ရာသီလာျပီး တတိယပတ္အတြင္းမွာ ေဆးေသာက္ဘို႔ ၂ ရက္ေမ့သြားရင္ ေဆးစေသာက္ေနၾကရက္အထိ တရက္ ၁ လံုး ေသာက္ျပီးေနာက္၊ ေဆးကပ္သစ္ စေသာက္ပါ။
• ေဆးေသာက္ေနၾကရက္ဆိုတာ မွတ္ရတာလြယ္ေအာင္ ကို္ယ့္ဖါသာ အက်င့္လုပ္ထားတာကိုဆိုလိုတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ တနဂၤေႏြမွာ စေသာက္ၾကေလ့ရွိတယ္။
• တကယ္လို႔ တတိယပတ္မွာ ေဆးေသာက္ဘို႔ ၂ ရက္ဆက္ေမ့သြားရင္ ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္ရက္သတၲပတ္မွာျဖစ္ျဖစ္ ေဆးေသာက္တာ ၃ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္ ၃ ရက္မက ေမ့သြားရင္ က်န္တဲ့ေဆးကပ္ကို ဆက္မေသာက္ဘဲ၊ ေဆးကပ္သစ္ စေသာက္ပါ။ တျပိဳင္နက္တည္းမွာ ၇ ရက္တာ အရံတားနည္းတခုခုသံုးပါ။ အဲဒီလမွာ ရာသီ မလာဘဲေနတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• တကယ္လို႔ ရာသီမလာတာ ၂ လ ျဖစ္လာရင္ ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိစစ္ပါ။
• ေဆးကို (အလားဂ်စ္) ျဖစ္သူ၊ ကိုယ္ဝန္ရွိေနသူ၊ အသဲေရာဂါရွိေနသူ၊ မ်က္စိ ေသြးေၾကာေရာဂါရွိသူ၊ ႏွလံုး (အတက္) ရဘူးသူ၊ အီစထိုဂ်င္သက္ေရာက္မႈရွိတဲ့ ဥပမာ ရင္သားကင္ဆာရွိသူ၊ ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါရွိသူ၊ အသဲကင္ဆာ၊ ႏွလံုး-ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာပိတ္ဘူးသူ၊ မိုင္ဂရင္းေရာဂါရွိသူ၊ သရက္ရြက္ေရာင္ေနသူ၊ အသဲေရာင္ အသားဝါရွိေနသူ၊ ေမြးလမ္းကေန ေသြးဆင္းတာ အေၾကာင္းရွာမရသူေတြ ဒီေဆးမေသာက္သင့္ပါ။
• ဝမ္းေလွ်ာေနတာ၊ အန္တာ၊ ပိုးေသေဆးေသာက္ထားရင္ ေဆးထိေရာက္မႈကို သက္ေရာက္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ သိပ္မ်ားသူေတြမွာလဲ ထိေရာက္မႈနည္းႏိုင္တယ္။
• ေဆးေသာက္ဘူးကာစ ၃ လေလာက္မွာ ၾကားရက္ေသြးဆင္းတာ၊ ဗိုက္ေအာင့္တာ၊ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး ပိုခံရတတ္တယ္။
• ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား = ရင္သား ၾကီး-တင္း-နာ၊ ႏို႔ရည္ထြက္၊ ဗဂ်ိဳင္းနားစို၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္၊ စိတ္က်၊ စိတ္မူေျပာင္း၊ စိတ္ကမခိုင္းလဲကိုယ္လႈတ္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ပ်ိဳ႕၊ အန္၊ ကိုယ္ေရာင္၊ ေခါင္းကိုက္၊ မ်က္ကပ္မွန္ အဆင္မေျပျဖစ္၊ အသားဝါ၊ ရာသီမမွန္၊ ေသြးဖိအားတက္၊ ဆီးခ်ိဳတက္၊ အေရျပားအနီျပင္ထြက္၊ ဗဂ်ိဳင္းနားပိုးဝင္။

Contraceptive pills ကုိယ္ဝန္တားေဆးရဲ႕ အေကာင္း-အဆိုး
၁။ Combined pill ေဆးႏွစ္မ်ိဳးတြဲ စားေဆး
COC လို႔လဲ ေခၚတယ္။ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲေဆး ျဖစ္တယ္။ Estrogen နဲ႔ Progesterone ေဟာ္မုန္းေတြကေန လစဥ္ ရာသီလာေစဘို႔နဲ႔ မ်ိဳးဥ ထြက္ေနဘို႔ လုပ္ေပးေနတာပါ။ ေဆးထဲပါတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္ မ်ိဳးဥ ထြက္မွာကို တားဆီး ေပးတယ္။ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ သားအိမ္အဝမွာ ရွိတဲ့ ခြ်ဲရည္ကိုလဲ ထူျပစ္ေစတာမို႔ မ်ိဳးဥ ထြက္လာအံုးေတာ့ သုတ္ပိုးနဲ႔ ေတြ႕ဘို႔ ခက္ခဲေစျပီး၊ သားအိမ္အတြင္းနံရံကိုလဲ ပါးလႊာေစေသးလို႔ သေႏၶဟာ သားအိမ္မွာ လာမကပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ လူအမ်ားဆံုးသံုးတဲ့ေဆးျဖစ္တယ္။

စနစ္တက်သံုးရင္ ၉၉% စိတ္ခ်ရတယ္။ ရာသီ စလာတဲ့ေန႔က ၅ ရက္ေျမာက္ေန႔ကစျပီး ေသာက္ရမယ္။ အားလံုးေပါင္း ၂၁ ရက္ၾကာ၊ ေန႔တိုင္း ေဆး ၁ ျပားစီေသာက္ရမယ္။ ေနာက္ဆံုး ေသာက္ရမဲ့ အေရာင္မတူတဲ့ ေဆးျပား ၇ ျပားဟာ အားေဆးသာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ ၇ ရက္အတြင္း ေသြးျပန္ဆင္းမယ္။

၂။ Progestogen-only pill (POP) ေဆးလံုး
Mini-Pill လို႔လဲ ေခၚေသးတယ္။ Progestogen ေဟာ္မုန္း တမ်ိဳးတည္းပါတဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ နာမယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ရွိတယ္။ ဒီေဆးေၾကာင့္ သားအိမ္အဝက ခြ်ဲက်ိတဲ့အရည္ဟာ ျပစ္ေစးလာေစလို႔ က်ားသုတ္ပိုးကို သားအိမ္ထဲ မဝင္ေအာင္ တားတယ္။ သားအိမ္ အတြင္းသားနံရံကိုလဲ ပါးလႊာေစလို႔ သေႏၡတြယ္ကပ္မွာကိုလည္း တားေပးတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးက ၾကားရက္မွာ ေသြးနဲနဲဆင္းတာ ပိုျဖစ္တတ္တယ္။ ေဆးကပ္ကုန္တာနဲ႔ ေနာက္တကပ္ ဆက္ေသာက္ပါ။ အသက္ၾကီးလည္း ေသာက္ႏိုင္တယ္။ Cerazette ေဆး ျဖစ္ရင္ လစဥ္ မ်ိဳးဥထြက္တာကိုပါ တားဆီးေပးမယ္။

၃။ အေရးေပၚတားေဆး Ecee-2 ကို ေဖ့စ္ဘြတ္မွာမတင္ပါ။

ကိုယ္ဝန္နဲ႔ တားေဆး
ကေလးဖြါးျပီးသူေတြ ကေလးႏို႔မတိုက္ရင္ ၂ ပါတ္၊ ႏို႔တိုက္ရင္ ၆ ပါတ္ ေစာင့္ျပီး စေသာက္ရမယ္။ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲ ေဆးက ႏို႔ထြက္ နည္းေစတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္း ၁ မ်ိဳးထဲေဆးကို ႏို႔တိုက္တိုက္-မတိုက္တိုက္ ကေလးဖြါးျပီးတာနဲ႔ ေသာက္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သူေတြ ပ်က္ျပီးျပီးခ်င္း ေသာက္ရမယ္။

မလိုလားအပ္တာေတြ
• ေသြးအခ်ိန္မဟုတ္ နဲနဲဆင္းမယ္၊
• ေခါင္းကိုက္မယ္၊
• စိတ္မူ ေျပာင္းလဲတတ္တယ္၊
• ရင္သား တင္းတတ္တယ္၊
• စိတ္က်တတ္တယ္၊
• ဆက္ဆံလိုစိတ္ နဲတတ္တယ္၊ လူတိုင္းမဟုတ္ပါ။
• လူဝလာတတ္တယ္၊
• အေရျပားေပၚ အစက္အေပ်ာက္ ေပၚတတ္တယ္။
• ရာသီနည္းတာ၊ မလာတာျဖစ္ႏိုင္တယ္၊
• ရွားရွားပါးပါး မ်ိဳးဥအိမ္ အၾကိတ္အလံုးေပၚတာ ေသြးဖိအားတက္ျခင္း၊ ေသြးခဲျခင္းေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။
• အခု ဒါမွမဟုတ္ အရင္က ရင္သား-ကင္ဆာ ရွိေနရင္၊ ကုိယ္ဝန္ရွိေနရင္၊ အသဲနဲ႔ သည္းေျခေရာဂါရွိေနရင္၊ မ်ိဳးဥအိမ္ အၾကိတ္-အလံုး ရွိဘူးရင္၊ (မိုင္ဂရင္း) အမူးေရာဂါရွိရင္ မသံုးသင့္ပါ။
• ကိုယ္ဝန္ ရွိေနရင္၊ အသက္ ၃၅ ေက်ာ္ရင္၊ အဝလြန္ရင္၊ ေသြးခဲတတ္တဲ့ေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ (မိုင္ဂရိန္း) ေခါင္းမူး-ေခါင္းကိုက္ ေရာဂါ၊ အသဲ-သည္းေျခေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ား ရွိေနရင္ မသံုးသင့္ပါ။

ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲေတြ
• ေျခေထာက္-အဆုပ္-ႏွလံုး-ဦးေႏွာက္မွာ ေသြးခဲတတ္တယ္။
• ေသြးဖိအား (ေသြးတိုး) မ်ားတတ္တယ္။
• အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္ရင္ ဒါေတြ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• ပဋိဇီဝေဆး၊ ေမြးလမ္းပိုးကုေဆး၊ အတက္ေပ်ာက္ေဆး၊ HIV ေဆးေတြနဲ႔ တြဲေသာက္တာ မေကာင္းပါ။
• ဝမ္းေလွ်ာေနတံုး၊ အန္ေနတံုး ေသာက္သူေတြမွာ ထိေရာက္မႈ မေသျခာပါ။
• ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္ သက္သာေအာင္ ညေနစာစားျပီး ေသာက္သင့္တယ္။

ပူးတြဲ-ေကာင္းက်ိဳး
ေသြးဆင္းရက္ မွန္ေစတယ္။ ရာသီမလာခင္ ျဖစ္တတ္တဲ့ လကၡဏာေတြ နည္းေစတယ္။ ေသြးဆံုးခါနီး ခံစားရတာေတြ ေလွ်ာ့ေစတယ္။ ဝက္ျခံေပါက္တာ သက္သာေစတယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္-ကင္ဆာနဲ႔ သားအိမ္ အတြင္းလႊာ-ကင္ဆာလဲ အျဖစ္နဲေစတယ္။ Osteoporosis အရိုးေရာဂါျဖစ္မွာကို ေလွ်ာ့ပါး ေစတယ္။ ရာသီဆင္းတာ နည္းေစလို႔ ေသြးအားနည္းတာ အျဖစ္နဲမယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္အလံုး၊ ေမြးလမ္းေျခာက္တာ၊ ဆက္ဆံခ်ိန္နာတာ၊ ရင္သား-အၾကိတ္၊ သားအိမ္ျပင္ပ ကိုယ္ဝန္တည္တာ၊ ကိုယ္ေမႊးမ်ားတာေတြပါ အျဖစ္နည္းၾကတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

Extended Cycle Birth Control Pills ေခၚတဲ့ Seasonique, Lybrel and Seasonale ေဆးသစ္ေတြက တႏွစ္မွာ ရာသီ ဘယ္ႏွစ္ခါဘဲ လာေစခ်င္တာမ်ိဳး စိတ္ၾကိဳက္ ထိန္းလို႔ရတယ္။ ရာသီမဆင္းေအာင္အထိပါ လုပ္ခ်င္လုပ္ႏိုင္တယ္။ Yaz 28 ေဆးက ပဌမ ၄ ရက္ေသာက္ရမွာက ေဟာ္မုန္း မပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္တာ နည္းေစတယ္။ Loestrin 24 Fe ေဆးက အဲလိုဘဲ အရင္ေပၚတာပါ။

Dr. တင့္ေဆြ

နားက်ပ္သံုးစြဲျခင္း၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား


ကားေမာင္းရင္း ဖုန္းေျပာတဲ့အခါျဖစ္ေစ၊ သီခ်င္းနားေထာင္တဲ့အခါျဖစ္ေစ၊ တီဗြီၾကည ့္တဲ့ အခါျ ဖစ္ေ စ၊ ကြန္ျပဴတာအင္တာနက္ လိုင္းသံုး၍ စကားေျပာတဲ့အခါျဖစ္ေစ၊ ကြန္ျပဴတာဂိမ္းေ ဆာ့ တဲ့ အခါျဖစ္ေစ 
မိမိေၾကာင့္ ေဘးပတ္၀န္က်င္ကိုအသံျဖင့္ ေႏွာင့္ယွက္ မႈမရွိေစဘဲ၊ တသီးပုဂၢလၾ ကည္ လင္ ရွင္းလင္းစြာ နားေသာတဆင္နိုင္ဖို ့အတြက္ နားက်ပ္ေလးေတြက လြန္စြာအသံုးတည့္ လွပါ တယ္။ သို ့ေသာ္ ထိုနားက်ပ္ေတြကဘဲ နားက်န္းမာေရးအတြက္ ေဘးထြက္ဆိုး က်ိဳးမ်ား စြာ ျဖစ္ေစနိုင္ေၾကာင္းကို သိထားဖို ့လိုပါ တယ္။


(၁) အၾကားအာရံုခ်ိဳ ့ယြင္းျခင္း။
ယေန ့ ကမၻာေပၚမွာ အၾကားအာရံုခ်ိဳ ့ယြင္းၾကသူအမ်ားစုမွာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ ရြယ္ မ်ားျဖစ္ၾကျပီး၊ ၄င္းတို ့ဟာ အသက္ ၁၀ ႏွစ္ အရြယ္္ မတိုင္မွီကတည္းကစ၍ အသံႏႈန္းျမွင့္ကာ နားက်ပ္ျဖင့္ သီခ်င္းက်ယ္က်ယ္နားေထာင္ေလ့ ရွိၾကေၾကာင္း၊ ထိုသို ့ကာလ တာရွည္စြာနားေထာင္ျခင္းက
လံုး၀နားကန္းသြားနိုင္ေၾကင္း၊ တခ်ိဳ ့လည္းယာယီ နားပင္းသြာတာမ်ိဳးေတြရွိေၾကာင္း ေဘာ့စတြန္ ရွိ ကေလးေဆးရံုမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးျဖစ္သူ Dr. Brian Fligor က ဆိုပါတယ္။

(၂) Decibel Ranges(ေခၚ)အသံပါ၀ါယူနစ္မ်ား။
အသံပါ၀ါယူနစ္ဆိုတာ အသံအတိုးအက်ယ္ကို တိုင္းတာႏႈန္းထားျဖစ္ပါတယ္။ နားက်ပ္မွ အသံ ပါ ၀ါယူနစ္ကို ၈၅ အထိ ထား၍ တစ္ေန ့ကို ၈-နာရီၾကာ သီခ်င္းနားေထာင္တဲ့အခါ ယာယီနား ကန္း သြားေစနိုင္ပါတယ္။ ထို ့နည္းတူ အသံပါ၀ါယူနစ္ကို ၈၈ အထိ ထား၍ ၄-နာရီၾကာမွ် သီခ်င္း နားေထာင္တဲ့အခါမွာလည္း ယာယီနားကန္းသြားေစပါတယ္။ အကယ္၍ အသံပါ၀ါယူနစ္ကို ၁၀၀ မွ ၁၀၅ အထိထား၍ သီခ်င္းနားေထာင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ၁၅-မိနစ္ အခ်ိန္တြင္းမွာပင္ နား (လံုး၀) ကန္းသြားနိုင္ပါတယ္။

(၃) နားထဲသို ့ပိုး၀င္သြားျခင္း။
ဥပမာ အင္တာနက္ဂိမ္းဆိုင္ေတြမွာ နားက်ပ္ကို မပ်က္စီးသမွွ်ကာလပတ္လံုး အသစ္လဲလွယ္ျ ခင္းမ ရွိ လူတကာသံုးထားတာ ေၾကာင့္ ဘက္တီးရီးယားပိုးမႊားေတြကုိ တစ္ေယာက္ျပီး တစ္ေ ယာက္ လက္ဆင့္ကမ္းသယ္ေဆာင္သြားၾကျပီး နားထဲပိုး၀င္တတ္ပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ရင္ မိမိကိုယ္ပိုင္ နားက်ပ္သီးသန္ ့ထား၍သံုးပါ။ ေခတၱေခ်းဌားသံုးစြဲျခင္း မျပဳရ။

(၄) အခ်ိန္အကန္ ့အသတ္ရွိပါေစ။
အလုပ္သေဘာအရ မျဖစ္မေန နားက်ပ္တပ္၍သံုးရတဲ့အခါ၊ နားစည္တုန္ခါမႈမျပင္းထန္ေစဖို ့အ တြက္ (က) နားက်ပ္ကို ဟိုးအ တြင္း နားဂလိုင္ေပါက္ထဲအထိ ထိုး၍မတပ္ပါႏွင့္ (ခ) မိမိၾကားေ လာက္ရံုမွ်သာ အသံပမာဏကို ခ်ိန္ဆ၍ေလ်ာ့သံုးပါ (ဂ) နားက်ပ္ သံုးစြဲခ်ိန္ကို အခ်ိန္ ၁-နာရီျ ပည့္တိုင္း ၅-မိနစ္ ေခတၱနားပါ။

နားက်န္းမာေရးအသိျဖင့္ ဖာသာဆင္ျခင္၍ မိမိပတ္၀န္းက်င္ရွိသူမ်ားကိုပါ နားက်ပ္၀တၱဳပစၥည္းေ လးေတြေၾကာင့္ အၾကားအာရံု မဆံုးရံႈးၾကေလေအာင္ က်န္းမာေရးအသိျဖင့္ လက္ဆင့္ကမ္းသ တင္း မွွ်ေ၀ေပးၾကပါလို ့တိုက္တြန္းလိုက္ပါရေစ။

ေပါက္ေပါက္ မွ်ေ၀သည္

Rheumatism ေလးဘက္နာ

ခဏခဏေမး၊ မၾကာမၾကာတင္ေပးေနရတဲ့ေရာဂါ။ အရင္ေရးထားတာေတြကို စုေပါင္းျပီး တပုဒ္ထဲလုပ္လိုက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နည္းနည္းရွည္သြားတယ္။

ေျခႏွစ္ဘက္၊ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္းနာလို႔ “ေလးဘက္နာ” လို႔ ဗမာေတြက ေျပာၾကတယ္။ ဟိုအဆစ္-ဒီအဆစ္ ေျပာင္းနာတာမို႔ “ဟိုသြား-ဒီသြား အဆစ္နာ” လို႔ ေဆးစာမွာလာတယ္။ အနီးစပ္ဆံုးက Rheumatism ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီထဲမွာ (ရူမက္တစ္) အဆစ္နာ၊ (ရူမက္တစ္) အဖ်ား၊ (ရူမက္တစ္) ႏွလံုးေရာဂါ၊ စတာေတြကို ျခံဳေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသံုးက နဲနဲေတာ့ ေခတ္ေနာက္က်သြားပါျပီ။

အဆစ္နာ အမ်ိဳးအစားေပါင္းက ရာေက်ာ္ရွိတယ္။ အဆစ္နာတယ္ဆိုလိုက္ရင္ ေလးဘက္နာလို႔ဘဲ ထင္ၾကတယ္။ နဲနဲေတာ့မွန္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဆစ္နဲ႔မဆိုင္တဲ့ ႏွလံုး၊ အေရျပား၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အဆုပ္ေတြမွာလည္း ျဖစ္တာေတြ ရွိေသးတယ္။ ေရာဂါခြဲေတြက မ်ားသလားမေမးနဲ႔၊ ၁ဝဝ-၂ဝဝ ရွိတယ္။ လည္ပင္းက်ီးေပါင္းတက္၊ ေဂါက္၊ အေရျပား၊ အရိုး၊ အဆစ္၊ တြယ္ဆက္(တစ္ရွဴး) ေရာဂါေတြ အမ်ားၾကီး ပါေနတယ္။ ေျခႏွစ္ဘက္၊ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္းနာလို႔ “ေလးဘက္နာ” လို႔ေျပာၾကတယ္။ ဟိုအဆစ္-ဒီအဆစ္ ေျပာင္းနာတာမို႔ “ဟိုသြား-ဒီသြား အဆစ္နာ” လို႔ ေဆးစာမွာ လာတယ္။

အဆစ္နာတာသာမက ဖ်ားတာ၊ လည္ပင္းနာတာ၊ ႏွလံုးေရာဂါေတြလည္း ဆက္စပ္ေနတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေျခ၊ လက္၊ လည္ပင္း၊ ခါး၊ အဆစ္မွန္သမွ် ဒုကၡေပးတယ္။ အဆစ္နာအျပင္ အရြတ္နာ၊ အဆစ္ဖံုးနာ၊ အရြတ္ေၾကာနာ။ အမ်ားဆံုး ထိတာက အဆစ္ဖံုးေနရာ ေရာင္တာပါ။ ၾကြက္သားမွာ ျဖစ္ရင္ ဝတ္ေနၾက အဝတ္ေတာင္ အတင္မခံႏိုင္ဘူး။

ေအာက္တိုဘာ ၁၂ ရက္ကို “ကမၻာ့ အဆစ္နာေန႔” လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ လူ ၁ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၃ ဆမ်ားတယ္။ ေသြးထဲမွာ အဆိပ္လို ကုိယ္နဲ႔ မသင့္တာရွိလာလို႔။ ရာသီဥတုနဲ႔ ဆိုင္တဲ့သူေတြက ဆိုင္တယ္။

တခ်ိဳ႕က ခုခံအားစနစ္နဲ႔ဆိုင္လို႔ (ေအာ္တိုအင္ျမဴး) ေရာဂါအုပ္စုမွာ ပါတယ္။ သူ႔ေအာက္မွာလည္း ေရာဂါမ်ိဳးစံု ပါတယ္။ မတည့္တာ ဝင္လာရင္ ခႏၶာကုိယ္က ခုခံ တိုက္ထုတ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္။ “သူ႔လူနဲ႔ ကိုယ့္လူ မခြဲျခား တတ္ဘဲ၊ လူမွားျပီး၊ (ေအာ္တို-အင္ျမဴး) ေရာဂါျဖစ္လာရတယ္။” အဲဒီထဲက တခုကေတာ့ Rheumatoid arthritis (ရူမတြိဳက္) အဆစ္နာပါ။ ဒါကို ေလးဘက္နာလို႔ ေျပာတာမွန္တယ္။ တကယ္ေတာ့ ေလးဘက္မကပါ၊ အဆစ္အမ်ားၾကီးမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဆစ္ အေသးစားေရာ အၾကီးစားပါ ျဖစ္တာ။

အဆစ္နာတာနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါ တြဲေနတတ္တာက အေရးပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ငယ္ငယ္-ရြယ္ရြယ္၊ ၅-၁၆ ႏွစ္ေတြမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ႏွလံုးေရာဂါက (ရူမက္တစ္) အဖ်ားရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ ျဖစ္တယ္။ Group A Streptococcus ဆိုတဲ့ (ဗက္တီးရီးယား) ေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ Strep throat ဆိုတဲ့ လည္ပင္းနာနဲ႔ အဝါေရာင္ အဖ်ားေရာဂါေတြကို လက္ညွိဳးထိုးရတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါဆိုတာကလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေသးတယ္။ ေလးဘက္နာနဲ႔ ဆိုင္တာက အဆို႔ရွင္ေရာဂါေတြပါ။ MS က်ဥ္းတာ၊ MI က်ယ္တာ။

ေရာဂါရာဇဝင္နဲ႔ ဆရာဝန္ကေန စစ္ေဆးတာနဲ႔စမယ္။ စစ္ေဆးရင္ အဆစ္ေနရာမွာ နီေနမယ္၊ ေရာင္ေနမယ္၊ နာေန၊ တင္းေနမယ္၊ အဆစ္ထဲမွာ အရည္ပိုျဖစ္လာလို႔ ေရာင္ေနမယ္၊ အလံုးလို-အက်ိတ္လိုျဖစ္လာမယ္၊ တဖက္ထဲလဲျဖစ္ႏိုင္၊ ဘယ္-ညာလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ လႈတ္ရွားရတာ အရင္ေလာက္မရ ျဖစ္လာမယ္၊ ကိုယ္ပူႏိုင္တယ္၊ အားယုတ္ေနမယ္။

လူ ၁ဝဝဝ မွာ ၆ ေယာက္မွာ RA ရွိတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက ၂-၃ ဆ ပိုတယ္။ အဆစ္မွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ က်န္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြကိုျဖစ္တာ ၁၅-၂၅% ရွိတယ္။ အဆုပ္မွာ ခဲေနတယ္။ ေက်ာက္ကပ္မွာ ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္တမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ႏွလံုးနဲ႔ေသြးေၾကာမွာ ေသြးလႊတ္ေၾကာမာ-က်ဥ္းလို႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္တာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ႏွလံုးအဖံုးလႊာ ေရာင္တာ၊ ႏွလံုးၾကြက္သားေရာင္တာ၊ ဘယ္ဘက္ေအာက္ခန္းအလုပ္မႏိုင္တာ၊ အဆို႔ရွင္ေတြေရာင္တာစတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါေတြကိုလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အာရံုေၾကာ၊ မ်က္စိ၊ အသဲ၊ ထိခိုက္မႈနဳ႔ေသြးအားနည္းတာေတြလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Rheumatoid arthritis (RA) ရူမတြိဳက္ အဆစ္နာဆိုတာ (ေအာ္တိုအင္ျမဴး) ေရာဂါအုပ္စုမွာပါတယ္။ သူ႔လူနဲ႔ ကိုယ့္လူ မခြဲျခားတတ္ဘဲ၊ လူမွားျပီး၊ (ေအာ္တို-အင္ျမဴး) ေရာဂါျဖစ္လာရတယ္။ အဲဒီထဲက တခုကေတာ့ (ရူမတြိဳက္) အဆစ္နာပါ။ ဒါကို ေလးဘက္နာလို႔ ေျပာတာမွန္တယ္။ တကယ္ေတာ့ ေလးဘက္မကပါ၊ အဆစ္အမ်ားၾကီးမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဆစ္ အေသးစားေရာ အၾကီးစားပါျဖစ္တာ။ သူ႔ေအာက္မွာလည္း ေရာဂါမ်ိဳးစံုပါတယ္။ မတည့္တာဝင္လာရင္ ခႏၶာကုိယ္က ခုခံ တိုက္ထုတ္ႏိုင္စြမ္းရွိတယ္။

(ရူမက္တစ္) ေရာဂါေသျခာေအာင္ ASO Test, Complete blood count, ECG, ESR ေတြလုပ္ရတယ္။ ASO ဆိုတာ Group A streptococci ကို ခုခံေပးမဲ့ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္ 160 Todd units per milliliter တနည္းေျပာရရင္ လူၾကီးဆို 200 units ေအာက္၊ ကေလးဆို 300 units ေအာက္ရွိတယ္။

အဲတာေတြအျပင္ Rhumatic factor (RF) positive ဒါမွမဟုတ္ Cyclic Citrullinated Peptide (CCP) antibody test လုပ္မယ္။ ရွိေနသူဆိုတာ Rheumatoid arthritis (RA) ျဖစ္ေနတာကို ေသျခာေစတယ္။ မရွိတိုင္း မျဖစ္ဘူးမဟုတ္ျပန္ပါ။ ၃ဝ% မွာ (RA) မေတြ႔ဘူး။ အထူးသျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္တာေစာေသးရင္ မရွိၾကဘူး။ Anti-CCP antibody ရွိေနသူက -၉၆-၉၈% ေသျခာတယ္။ မ်ားလာေလေလ အဆစ္ပ်က္စီးေနေလလို႔သိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီစမ္းသပ္နည္းမွာ အႏုတ္ျပေပမဲ့ ဒီေရာဂါမဟုတ္ဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ေသးပါ။

• Rheumatoid Factor (RF) ၇ဝ-၈ဝ% မွာ ရွိေနမယ္။
• (ESR) ျမင့္မားေနမယ္။
• (CRP) အသင့္ကေန မ်ားေနမယ္။
• Anti -CCP အသင့္ကေန မ်ားေနမယ္။
• Antinuclear Antibodies (ANA) အသင့္ကေန မ်ားေနမယ္။ SLE ျဖစ္ေနရင္ ၉၅% ေသျခာတယ္။
• Scleroderma ျဖစ္ေနရင္ ၆ဝ-၈ဝ% ေသျခာတယ္။ Sjogren’s syndrome ျဖစ္ေနရင္ ၄ဝ-၇ဝ% ေသျခာတယ္။ Rheumatoid arthritis ဆုိရင္ ၃ဝ-၅ဝ% ေသျခာတယ္။
• ေသြးျဖဴဥ မ်ားေနႏိုင္တယ္။
• Human Leukocyte Antigens (HLA) တခ်ိဳ႕မွာ ရွိတယ္။
• Uric Acid မ်ားေနႏိုင္တယ္။ ေဂါက္ျဖစ္ေနသူေတြမွာ ေသျခာတယ္။
• ဓါတ္မွန္နဲ႔ MRI လဲလုပ္ႏိုင္တယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
ေရာဂါရာဇဝင္နဲ႔ ဆရာဝန္ကေန စစ္ေဆးတာနဲ႔ စမယ္။ စစ္ေဆးရင္ အဆစ္ေနရာမွာ နီေနမယ္၊ ေရာင္ေနမယ္၊ နာေန၊ တင္းေနမယ္၊ အဆစ္ထဲမွာ အရည္ပိုျဖစ္လာလို႔ ေရာင္ေနမယ္၊ အလံုးလို-အက်ိတ္လို ျဖစ္လာမယ္၊ တဖက္ထဲလဲ ျဖစ္ႏိုင္၊ ဘယ္-ညာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ လႈတ္ရွားရတာ အရင္ေလာက္မရ ျဖစ္လာမယ္၊ ကိုယ္ပူႏိုင္တယ္၊ အားယုတ္ေနမယ္။

ေဆးကုနည္း သံုးပိုင္းရွိတယ္။ (၁) နာေနတဲ့ေနရာကို ဒဏ္သက္သာေအာင္လုပ္တာ၊ (၂) ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ-အလုပ္အကိုင္ ျပန္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကုသေပးတာနဲ႔ (၃) ခြဲစိတ္ကုသတာေတြပါ။ ေဆးဝါးမွာလဲ သံုးမ်ိဳး။ (၁) (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ NSAID အနာ သက္သာေဆး၊ (၂) (ေကာ္တီကိုစတီရြိဳက္) ေဆး၊ (၃) (DMARD) (ရူမက္တစ္) ဆန္႔က်င္ေဆး။

(ရူမက္တစ္) အဖ်ားျဖစ္ရင္ ပဋိဇီဝေဆး (Penicillin, Amoxicillin, Sulfadiazine, Erythromycin) တမ်ိဳးမ်ိဳး ခ်က္ခ်င္း ေပးတယ္။ လကၡဏာေတြ သက္သက္သာအံုးေတာ့ ေဆးကို ၁ဝ ရက္အျပည့္ေပးတယ္။ နာတာသက္သာေအာင္ Aspirin ေပးတယ္။ ေရာင္တာသက္သာေအာင္ Corticosteroids (စတီရြိဳက္) ေဆးေပးတယ္။ ပါးစပ္-လည္ပင္းနဲ႔ဆိုင္ရင္ ဆားရည္နဲ႔ ပလုပ္က်င္းရတယ္။ Throat lozenges ငံုရတယ္။ သူမ်ားကို ကူးေစႏိုင္လို႔ ၂-၃ ရက္ ေက်ာင္းမတက္ဘဲေန၊ လူၾကား-သူၾကားလဲ မသြားေစနဲ႔။

ဆိုးဝါးတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါ ရမလာေအာင္ တာရွည္ခံ (ပနယ္စလင္) ထိုးရတယ္။ Benzathine Penicillin G 1.2 ျဖစ္တယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ၁ လ တခါ၊ ၆ လၾကာ၊ ထိုးေလ့ရွိတယ္။ အဖ်ားက ျပန္ေပၚလာတတ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပဋိဇီဝေဆး နည္းနည္းကို ၃-၅ ႏွစ္ၾကာ ေပးတတ္တယ္။

ကုသဘို႔ အေကာင္းဆံုးေဆးက Penicillin ျဖစ္တယ္။ Penicillin V စားေဆးေရာ Benzathine penicillin ထိုးေဆးပါ ေကာင္းတယ္။ ေစ်းလဲမၾကီးဘူး၊ ဒီပိုးမ်ိဳး သန္႔သန္႔ကိုႏိုင္တယ္၊ ေရရွည္ထိေရာက္တာကို သိထားျပီးျဖစ္တယ္။ ဒီပိုးက ဒီေဆးကို ယဥ္တာမ်ိဳးလဲမျဖစ္ဘူး။ (ပနယ္စလင္) ေဆးဟာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကိုသံုးတာ အႏၲရာယ္မရွိပါ။ မိခင္ႏို႔ထဲမွာ နည္းနည္း ပါေနႏိုင္ေပမဲ့ ႏို႔စို႔ကေလးကုိ မထိခိုက္ေစပါ။ Penicillin V (Phenoxymethylpenicillin) ပနယ္စလင္စားေဆးကို (ရုမက္တစ္) အဖ်ားေရာဂါ ကာကြယ္ဘို႔သံုးတယ္။

Strep-throat လည္ေခ်ာင္းနာ
Group A β-hemolytic streptococcal (GAS) tonsillopharyngitis လို႔ အတိအက် ေခၚရတယ္။ ျဖစ္ေစတဲ့ ဗက္တီးရီးယားနာမည္နဲ႔ အာသီး-လည္ေခ်ာင္းေရာင္ဆိုတာ ႏွစ္ခုကို တြဲေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါေသျခာေအာင္ Throat culture လည္ေခ်ာင္းက အက်ိအခြ်ဲကိုယူျပီး ရွိေနတဲ့ပိုးကို စစ္ေဆးရတယ္။ ကုသဘို႔ အေကာင္းဆံုးေဆးက Penicillin ျဖစ္တယ္။ Penicillin V စားေဆးေရာ Benzathine penicillin ထိုးေဆးပါေကာင္းတယ္။ ေစ်းလဲမၾကီးဘူး၊ ဒီပိုးမ်ိဳး သန္႔သန္႔ကို ႏိုင္တယ္၊ ေရရွည္ထိေရာက္တာကို သိထားျပီးျဖစ္တယ္။ ဒီပိုးက ဒီေဆးကို ယဥ္တာမ်ိဳးလဲ မျဖစ္ဘူး။

(ပနယ္စလင္) မတည့္သူေတြကိုေတာ့ Cephalosporin နဲ႔ Clindamycin စားေဆး ဒါမွမဟုတ္ Azithromycin, Clarithromycin, Dirithromycin, Erythromycin, Roxithromycin, Telithromycin, Carbomycin A, Josamycin, Kitasamycin, Midecamycin, Oleandomycin, Solithromycin, Spiramycin နဲ႔ Troleandomycin စားေဆးေတြ ေပးႏိုင္တယ္။

တခါျဖစ္ဘူးသူဟာ ထပ္ျဖစ္ဘို႔မ်ားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကာကြယ္ေနရတယ္။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာကာကြယ္ေနရမလဲ။ (၁) အရင္က ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ခံထားရသလဲ၊ (၂) ေနာက္ထပ္ ေရာဂါပိုး ဝင္ႏိုင္ေျခ၊ လူနာရဲ႕ အသက္၊ ႏွလံုးကို ထိခိုက္မႈ ရွိ-မရွိ၊ ဆိုတာေတြ အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ကာကြယ္ေရးမွာလဲ (ပနယ္စလင္) က အေကာင္းဆံုး။ (ပနယ္စလင္) ဟာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကိုသံုးတာ အႏၲရာယ္မရွိပါ။ မိခင္ႏို႔ထဲမွာ နည္းနည္း ပါေနႏိုင္ေပမဲ့ ႏို႔စို႔ကေလးကုိ မထိခိုက္ေစပါ။

ေလးဘက္နာနဲ႔ ငွက္ဖ်ားေဆးမ်ား
ရုမတြိဳက္ အဆစ္နာကို ငွက္ဖ်ားေဆးေတြေပးျပီးကုသနည္းကို အသင့္အတင့္ ေရာဂါမြမ္းမံနည္းအျဖစ္ သံုးတယ္။
1. Chloroquine sulphate - Nivaquine / plasmoquine
2. Chloroquine phosphate - Chloroquine
3. Hydroxychloroquine – Plaquenil ေတြကို သံုးၾကတယ္။

ဒီေဆးေပးဘို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ နာေနတာ သက္သာမဟုတ္ဘဲ ေရာဂါျပီးစနစ္ကို ၾကည့္ရတယ္။ ေဆးကို တုန္႔ျပန္မယ္ ဆိုရင္ ၂-၆ လအတြင္းမွာ သိသာပါမယ္။ ငွက္ဖ်ားေဆး တမ်ိဳးထဲေပးနည္းရွိသလို တျခား Methotrexate ေဆးနဲ႔ပါ တြဲေပးတာလဲရွိတယ္။ အဲလိုနည္းကေန Methotrexate ရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးနည္းေစတာေတြ႔ရတယ္။

ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ = ေနေလာင္မခံႏိုင္၊ အေရျပား အစက္အေပ်ာက္ျဖစ္၊ အလာဂ်ီ အနီကြက္ျဖစ္၊ ပ်ိဳ႕ (အထူးသျဖင့္ ခါးတာစားမိရင္)၊ နားထဲအသံမည္၊ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း (ရွားပါး)။

ေဆးဘယ္ေလာက္ေပးမလဲ
• Chloroquine - 4mg/kg chloroquine base
• Hydroxychloroquine - 6mg / kg

ခဏခဏအဆစ္နာရင္ အလုပ္အကိုင္ပါပ်က္မယ္။ ၾကာလာရင္ အထူးသျဖင့္ လက္ဆစ္ေတြက ပံုသဏၭာန္ေျပာင္းသြားလို႔ ၾကည့္မေကာင္း ျဖစ္လာတတ္တယ္။ အမ်ိဳးအေဆြထဲမွာ လူနာရွိရင္ “စိတ္ေတာ့ မပ်က္ပါနဲ႔” လို႔ အရင္ေျပာထားပါရေစ။ ရိုးရိုးသားသား ဝန္ခံရရင္ လံုးဝေပ်ာက္သြားေစရမယ္လို႔ ဆရာဝန္မ်ားက အာမမခံပါ။ ေဆးကုတာရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္က နာေနတာေတြ သက္သာေအာင္၊ အထိခိုက္နည္းေအာင္၊ ဒုကၡိတျဖစ္မသြားေအာင္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါရွိတာကို ေစာေစာသိဘို႔လိုတယ္။ သိလို႔ အျပင္းအထံေဆးကုခံေပမဲ့ ေပ်ာက္ေစမယ္လို႔ မေျပာႏိုင္တာ ေဆာရီးပါ။

လူကသိပ္ဝေနရင္ အရိုး-အဆစ္ကို ဒဏ္မပိေစဘို႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းေပးရတယ္။ နားခိုင္းတယ္။ လိုအပ္ရင္ တုတ္ေကာက္၊ ဂ်ိဳင္းေထာက္ သံုးရမယ္။ (ဖီဇီယို) ပညာရွင္တို႔ အလုပ္ျပန္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီသင္ၾကားေပးတဲ့ ပညာရွင္တို႔နဲ႔ ကုသရတယ္။ ဆိုးရင္ အဆစ္ထဲ (စတီရြိဳက္) ေဆးထိုးေပးရတတ္တယ္။ အဆစ္လႈတ္ရႈားမႈကို ထိခိုက္လာရင္ ခြဲစိတ္ရတယ္။

တခါျဖစ္ဘူးသူဟာ ထပ္ျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကာကြယ္ေနရတယ္။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ကာကြယ္ေနရမလဲ (၁) အရင္က ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ခံထားရသလဲ၊ (၂) ေနာက္ထပ္ ေရာဂါပိုးဝင္ႏိုင္ေျခ၊ လူနာရဲ႕ အသက္၊ ႏွလံုးကို ထိခိုက္မႈ ရွိ-မရွိ၊ ဆိုတာေတြ အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ Penicillin V ပနယ္စလင္စားေဆးကို (ရူမက္တစ္) အဖ်ားေရာဂါ ကာကြယ္ဘို႔ သံုးတယ္။ ကာကြယ္ေရးမွာလဲ (ပနယ္စလင္) က အေကာင္းဆံုး။ မတည့္ရင္ Sulfadiazine, Macrolide နဲ႔ Azithromycin, Clarithromycin ေဆးေတြ ေပးႏိုင္တယ္။

ေလးဘက္နာကုသနည္းေတြကို (RCT) လို႔ေခၚတဲ့ ေဆးကုသနည္းေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈကို စနစ္တက်ေလ့လာမႈ
(၁) ထိေရာက္တဲ့ ေဆးေတြ = Disease Modifying Anti-Rheumatic Drugs (DMARDs) = Adalimumab, Azathioprine, Chloroquine and Hydroxychloroquine, Ciclosporin (Cyclosporin A), D-penicillamine, Etanercept, Golimumab, Gold salts (sodium aurothiomalate, auranofin), Infliximab, Leflunomide, Methotrexate (MTX), Minocycline, Rituximab, Sulfasalazine (SSZ) ေဆးေတြ ေစာေစာေပးတာ သက္သာေစတယ္။

ငွက္ဖ်ာေဆးေတြ (Chloroquine and Hydroxychloroquine) ေပးတာ သက္သာတယ္။ Methotrexate (ကင္ဆာေဆး) ေပးတာ သက္သာေစတယ္။ Minocycline ေပးတာ သက္သာေစတယ္။ Sulfasalazine ေပးတာ သက္သာေစတယ္။ Corticosteroid ရက္တိုနဲ႔ နည္းနည္း ေပးတာ သက္သာေစတယ္။

(၂) ေကာင္းေစႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆတဲ့ေဆးေတြ = Auranofin ေဆးဟာ (DMARDs) ေဆးေတြေလာက္ေတာ့ မထိေရာက္ဘူး။ မဆိုးပါ။ Leflunomide ေဆးကလဲ သက္သာေလာက္မယ္လို႔ ထင္ရတယ္။ ေရရွည္ေပးတာေတာ့ မေသျခာပါ။ (DMARDs) ေဆးေတြကို တမ်ိဳးနဲ႔တမ်ိဳးတြဲေပးတာလဲ ေကာင္းႏိုင္တယ္။

(၃) မသံုးသင့္ေတာ့တဲ့ ေဆးေတြ = Azathioprine, Ciclosporin, Cyclophosphamide, Corticosteroid lone term use, Parenteral gold, Penicillamine ေတြျဖစ္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Dr. တင့္ေဆြ

စိတ္ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္မႈကို တိုက္ဖ်က္ေပးမယ့္ သဘာဝက်က် နည္းလမ္းေကာင္းမ်ား

စိတ္ပင္ပန္းမႈဟာ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ျခင္းစီမွာ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ ပင္ပန္းမႈထက္ကို စိတ္ပင္ပန္းမႈက ပိုမိုဆိုးရြားပါတယ္။ သင္စိတ္ဖိစီး ပင္ပန္းေနတာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ မိသားစုအေရးေတြ လစ္ဟင္းလာတတ္သလို ေကာင္းမြန္စြာအိပ္စက္မေပ်ာ္ျခင္း လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြထိခိုက္ျခင္းနဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးႀကိဳးေတြ ျဖစ္ေစပါမယ္။

စိတ္ပင္ပန္းမႈကို ဘယ္လိုတိုက္ခိုက္မလဲ???

သင့္စိတ္ကို ေျဖေလ်ာ့ေစၿပီး စိတ္စြမ္းအင္ေတြကို ျမႇင့္တင္ရပါမယ္။ သင္အမွန္တကယ္ စိတ္ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနပါက သင့္စိတ္အနားယူသင့္ေသာ ပံုစံမ်ားကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

* သင့္အတြက္အခ်ိန္ယူပါ *
အတန္ငယ္ေမွာင္ေသာ အခန္းတစ္ခုမွာ ထိုင္ေပးပါ။ ၿပီးေနာက္ သင္ယံုၾကည္သက္ဝင္ေသာ တရား၊ အယူဝါဒတစ္ခုခုကို ေတြးေတာပါ။ ဥပမာ တရားထိုင္ျခင္း၊ ဆုေတာင္းျခင္း၊ စိတ္ထဲရွိေသာ ျပဳခ်င္ေသာ ဆႏၵတို႔ကို ေရးမွတ္ျခင္း မ်ားျပဳလုပ္ေပးပါ။ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္အရ လူအေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ စိတ္ေျဖေလ်ာ့မႈကေတာ့ အလင္းေရာင္မရွိေသာ အခန္းတစ္ခုမွာ မ်က္လံုးအစံုမွိတ္ၿပီး ထိုင္ေနျခင္းပါပဲ။

* ေကာင္းမြန္စြာအိပ္စက္ပါ *
ျပည့္ဝစြာအိပ္စက္ပါလွ်က္ စိတ္ပင္ပန္းမႈ ျဖစ္ေပၚေနဆဲပဲလို႔ သင္ေတြးေကာင္းေတြးေနလိမ့္မယ္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ တစ္ည ၈နာရီၾကာေအာင္ လံုေလာက္တဲ့ အိပ္စက္မႈကို ရယူေပးပါ။ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ အိပ္စက္မႈ ျပည့္ဝမွန္ကန္လာပါက သင့္ခႏၶာကိုယ္ အားအင္ျပည့္ၿဖိဳးလာၿပီး စိတ္ဓာတ္လန္းဆန္းလာမွာ အမွန္ပါပဲ။

* ေန႔စဥ္ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိေသာ ျပႆနာအေသးအဖြဲမ်ားကို ေမ့ထားပါ *
စာအုပ္ဖတ္ပါ၊ မိသားစု သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ အားလပ္ရက္မ်ားမွာ အေပ်ာ္ခရီးထြက္ေပးပါ။ တခါတရံ သင့္ေဘးပတ္ဝန္းက်င္ကို အသစ္အဆန္းျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲျခင္းက သင္ၾကံဳေတြ႕ရတဲ့ ေန႔စဥ္စိတ္ဖိစီးမႈ ျပႆနာမ်ားကို ေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္။

* အေျခခံ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈျပဳလုပ္ပါ *
သင္ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈျပဳတာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ သင့္ဦးေႏွာက္က Endorphin ဓာတ္ကို အလိုအေလ်ာက္ ထုတ္ေပးပါတယ္။ Endorphin ဓာတ္က သင့္စိတ္ကို ေပ်ာ္ရႊင္ေစေအာင္ လွံဳ႕ေဆာ္ေပးပါတယ္။ ဒီအတြက္ သင့္အေနႏွင့္ မာရသြန္လို အားသြန္ခြန္စိုက္ေျပးဖို႔ မလိုအပ္ပါဘူး။ တစ္ေန႔ကို ၁၅ မိနစ္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္ေပးရံုႏွင့္ လံုေလာက္ပါတယ္။

* သင္ကိုယ္တိုင္ အတြက္သင္သာလွ်င္ အဓိကပါ*
တခါတရံ တစ္စံုတစ္ခုကို သင့္မိတ္ေဆြ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ မ်ားႏွင့္တြဲဖက္လုပ္ေဆာင္ရတဲ့အခါမွာ အလိုလိုက္ အေလ်ာ့ေပးျခင္းျဖင့္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားစုေဝး ျဖစ္တည္လာတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ တခါတရံ သင္က ျပတိုက္တစ္ခုကို သြားခ်င္လွ်က္ သင္၏ခ်စ္သူ၊ မိတ္ေဆြ တစ္စံုတစ္ဦးက အတူသြားဖို႔ ျငင္းဆန္ေနရင္ သင့္စိတ္ဆႏၵအေလွ်ာက္ သင္သြားျဖစ္ေအာင္ သြားလိုက္ပါ။ ကိုယ္ျပဳလုပ္ခ်င္ေသာ အေၾကာင္းအရာ အေျခအေနတစ္ခုဟာ သူတစ္ပါးအတြက္ ျငင္းဆန္စရာ ျဖစ္လာပါက ကိုယ္တိုင္မွာ စိတ္ပင္ပန္းမႈ ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သင့္အေတြ႕အၾကံဳအရ သင္ႏွစ္သက္ေသာ အေၾကာင္းအရာႏွင့္ အႀကိဳက္အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ သင္သာလွ်င္ အဓိကျဖစ္ပါေစ။
ဒီအေျခခံ အခ်က္အလက္ေလးေတြ လိုက္နာေပးႏိုင္ရင္ သင့္ရဲ႕စိတ္ပင္ပန္းမႈေတြကို တျဖည္းျဖည္း တြန္းလွန္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။